Ir al contenido

Tabaco

De Biquipedia
Image
Fumarret de tabaco refirmau sobre un cenisero
Image
Plantación de tabaqueras en Pennsilvania, Estaus Unius.

O tabaco[1] ye un producto agricola procesau a partir d'as fuellas de Nicotiana tabacum. Ditas fuellas ixutas s'emplegan como una droga legal amplament estendillata arredol d'o mundo. Entre os suyos compuestos ye present un alcaloide dito nicotina, lo cual da nombre a la planta, que ye en as fuellas en proporcions variables (dende menos de l'1% dica o 12%). A resta ye o dito gudrón, una substancia escura y rasinosa composata por cuantos achents quimicos, muitos d'os cuals se cheneran como resultato d'a combustión d'o tabaco (cianuro d'hidrocheno, monoxido de carbonio, dioxido de carbonio, oxido de nitrocheno y amoniaco entre d'atros).

L'adicción a o tabaco ye conoixida como tabaquismo, estando una forma de drogadicción per o que a suya venda y consumo ye prohibiu en muitos países entre éls menors de 18, 20 u 21 anyos, como en Espanya y per extensión en Aragón. O suyo consumo ye en aumento en os países en vías de desarrollo, prencipalment per la encorporación d'a muller a lo suyo consumo, mientres que en países mas desarrollaus ye estancau u mesmo en disminucion.

O suyo consumo y producción han orichinau una potent industria que produz, procesa y vende tabaco. As prencipals interpresas dedicadas a la industría d'o tabaco son muito poderosas y influyents, cualques d'as mas conoixidas son Philip Morris, British American Tobacco, Altria, Japan Tobacco u Imperial Brands. En Espanya estió muito popular Tabacalera Espanyola, Altadis dimpués d'a suya fusión con a francesa Seita y hue integrada en Imperial Brands.

Efectos en a salut

[editar | modificar o codigo]

Los efectos d'o tabaco en a salut son aquellas complicacions en l'organismo humano derivadas d'o consumo d'o tabaco provocadas por l'acción prolongada y continada d'as distintas substancias que componen principalment os fumarros, u las distintas formas de consumo, que desencadena o desarrollo de patolochías severas como tumoraciones, problemas cardiovasculars y respiratorios entre atros. Como eixemplos se pueden mencionar lo cáncer de labio, en os fumadors de pipa, lo cáncer de vuixiga y lo cáncer de esófago. En este zaguer, s'aprecia un mayor risgo de padeixer-lo en pacients adictos a lo tabaco negro.

Los alquitranes y atras substancias quimicas que acompanyan a la nicotina en a composición d'os fumarros son consideraus altament nocius, estando los prencipals responsables d'o desarrollo de muitas complicacions. Manimenos, ye contrimostrau tamién que o tabaco mascau, tamién puede producir mal d'alcance en cavidat bucal.

Tamién s'ha contrimostrau que u consumo de fumarros per parte de mullers prenyadas causa defectos conchenitos, como que baixo peso en naixer, anomalías fetals y parto prematuro.

Referencias

[editar | modificar o codigo]
  1. (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).

Vinclos externos

[editar | modificar o codigo]