Wan Saiful menyertai Parti Pribumi Bersatu Malaysia (BERSATU) pada 1 Mac 2018. Beliau dilantik menjadi Ahli Majlis Pimpinan Tertinggi BERSATU bermula pada hari yang sama. Beliau kemudiannya menang dalam pemilihan parti pada tahun 2020 dan 2024. Wan Saiful pernah menjadi Ketua Penerangan BERSATU Malaysia pada 2020 hingga 2023 dan Ketua Biro Latihan dan Perkaderan pada 2023 hingga 2024. Sebelum dipecat pada 13 Oktober 2025, beliau juga adalah Ketua Bahagian BERSATU Bangi bermula 2023.

Wan Saiful mempunyai sejarah panjang dalam bidang reformasi institusi. Antaranya, beliau pernah dilantik oleh Perdana Menteri Tun Dr Mahathir Mohamad menjadi anggota Jawatankuasa Reformasi Pilihanraya di bawah Jabatan Perdana Menteri pada 2018 hingga 2020, dan sebelum itu dilantik oleh Perdana Menteri Dato Seri Najib Tun Razak sebagai anggota Jawatankuasa Konsultatif Nasional Mengenai Pendanaan Politik pada 2015 hingga 2016.

Sebelum melibatkan diri secara aktif dalam dunia politik, Wan Saiful memegang jawatan sebagai Ketua Pegawai Eksekutif Institute for Democracy and Economic Affairs (IDEAS), sebuah badan pemikir bebas yang ditubuhkan pada 2010. Wan Saiful berjaya memposisikan IDEAS sebagai institusi penyelidikan yang pertama di Malaysia yang memfokuskan kepada penyelesaian polisi berteraskan prinsip pasaran. Di bawah kepimpinan beliau, laporan “Global Go-To Think Tank” yang merupakan satu survei lebih dari 6,000 badan penyelidikan seluruh dunia mengiktiraf IDEAS sebagai badan pengkaji baru ke-13 terbaik di dunia pada tahun 2011 dan badan terbaik di Asia pada tahun 2013.

Wan Saiful juga merupakan Felo Pelawat Kanan ISEAS-Yusuf Ishak Institute, Singapura (2014-2018), Ahli Lembaga Pengarah Malaysian International Chamber of Commerce and Industry (MICCI) pada 2013 hingga 2015, dan Penasihat Malaysia China Chamber of Commerce pada 2014 hingga 2016.

Wan Saiful mempunyai minat yang mendalam dalam peranan yang boleh dimainkan oleh badan-badan bukan kerajaan dalam memberikan pendidikan berkualiti tetapi dengan kos yang rendah kepada rakyat terbanyak. Beliau membantu menubuhkan Ideas Academy pada 2012, yang mana sekarang ini dikenali sebagai Ideas International, iaitu sebuah pusat pendidikan menengah berkonsepkan keusahawanan sosial di bandaraya Kuala Lumpur, menawarkan pendidikan berkualiti, inklusif dan kos rendah dengan model pendidikan hibrid atas talian serta fizikal.

Pada masa yang sama, Wan Saiful juga mengetuai usaha menubuhkan Pusat Autisme Ideas pada 2012, bertujuan untuk memberikan pendidikan berkualiti serta terapi kepada anak-anak istimewa dari keluarga berpendapatan rendah. Beliau merupakan Pengerusi Lembaga Pengarah Ideas Autism Centre pada 2012 hingga 2014 dan kemudian memainkan peranan sebagai penasihat.

Wan Saiful juga pernah memegang amanah sebagai Ahli Lembaga Penasihat Laureate International Universities Malaysia (2013-2015); Governor di Rafflesia Education Group (2014 – 2017); Ahli Kumpulan Kerja di Razak School of Government; ahli fakulti adjung di Universiti UCSI; ahli Lembaga Penasihat di Sekolah Politik, Sejarah dan Hubungan Antarabangsa di University of Nottingham Malaysia; dan Pengarah CfBT Education Malaysia.

Wan Saiful pernah menetap di United Kingdom bermula Ogos 1993 hingga Oktober 2009. Sewaktu itu, beliau pernah bekerja di beberapa tempat, termasuklah di Commonwealth Policy Studies Unit, Jabatan Penyelidikan Parti Konservatif United Kingdom, dan juga di Social Enterprise London (SEL). Beliau pernah bertanding dalam pilihanraya pihak berkuasa tempatan Luton Borough Council pada 2007, dan pernah menjadi Timbalan Ketua Bahagian Parti Konservatif Luton Utara pada 2005 hingga 2008.

Wan Saiful memegang ijazah Sarjana Muda (BA Hons) Pengurusan dari Northumbria University dan Sarjana (MSc) Metodologi Penyelidikan dari Middlesex University. Beliau merupakan alumni Tonbridge School (UK), Sekolah Alam Shah (Kuala Lumpur) dan Sekolah Kebangsaan Dato Ariffin Mohd Nam (Perlis).

Wan Saiful dilahirkan pada 20 Jun 1975 di Alor Setar, Kedah. Almarhum bapa beliau, Wan Jan bin Wan Chik, merupakan pesara PDRM berpangkat Korporal. Ibu beliau, Shamsiah Mohd Said, merupakan pesara guru sekolah rendah. Keluarga beliau berpindah dari Alor Setar ke kampung asal bapa beliau di Beseri, Perlis, pada 1980.