zinetogram

Otsailak 14, asteartea 20h00 Baztarxon: Close

Sinopsia_”Léo eta Rémi, 13 urtekoak, betiko lagunak dira. Pentsaezina den gertaera batek bereizten dituen arte. Léo orduan Sophierengana hurbiltzen da, Rémiren amarengana, ulertzen saiatzeko”

Zuzendariaren hitzak_ Nire hasierako asmoa dena gauez filmatzea zen, baina gero arazo bihurtzen zen argiztapena egiteko orduan. Azkenik, ia film osoa ilunabar eta gaueko argiz egina dago, ilundu egiten duten barne-sekuentzia batzuk izan ezik. Niretzat gaua denbora-unitate garrantzitsua da. Beti pentsatzen dugu egunetan, baina egunak oso zifratuta daude, baina, gauean batek ez du denbora guztian lo egiten, batzuetan beste gauza batzuk gertatzen dira bakarrik zaudenean, isilik zaudenean, munstroak agertzen direnean.

Uste dut une honetan zalantza leku interesgarria dela non zauden pentsatzeko, eta ez duzu zertan azken ondorio edo moralkeria batera iritsi. Aldi berean, pentsatzeko modu hori ez da prozesu lineal bat, horregatik du filmak forma hori. Nik intuizio handiz eta modu zatikatuan filmatu nuen: orain dokumentua, orain argazkiak, orain artxibo estatiko honetatik pixka bat ea nola ateratzen naizen. Eta noski, gero muntaketa zaila izan zen: nola sartzen dut hau guztia film batean? 

Batez ere espetxe barruko argazkiak oso dokumentu bereziak iruditzen zitzaizkidan. Oso irudi gutxi daude kartzela baten barrualdeari buruz; izan ere, espetxeko sistemak berak ez dio uzten presoari kamerak edukitzen edo gailu bat izaten argazkiak ateratzeko edo filmatzeko. Han bazen zerbait deitzen zidana. Nahiz eta oso araututa dauden, espetxearen baimen baten bidez eginak daudelako, oso gauza ezohikoa ziren.

Neure burua grabatzen dudan sekuentzia horiek kontatzen ari naizen istorioan garrantzitsuak izan ziren lekuetara itzultzean erabili nituen dispositiboetatik atera ziren. Asmoa zen lekuak berraztertzea eta hortik zer ateratzen zen ikustea. Grabagailuaren ONari eman nahi nion bertan, momentuan, eta ideia horrekin joan ginen istorioa hasten den aparkalekura, non 2007ko urriaren 4an atxilotu gintuzten. Hau da, dispositibo horretan pentsatu nuen, baina ez nuen pentsatu dena artikulatuko zuen ahotsean. Atsegin nuen norbaitek orainetik iraganeko oroitzapenari leku oso zehatz batetik tira egitea, eta horrek garrantzia izatea bere historiarekin.

Berlinen filmatu genituen sekuentzietan gauza bera egin genuen. Gogoan dut zuzendari laguntzailea neukala errepikatzen hobeto esan behar duzula, oso motel zoazela, oso sakabanatua dela, jendea aspertu egiten dela, mila hartualdi egin genituen, eta lehenengoa geratu zen. Bazen zerbait esaten zidana “ez duzu ondo esan nahi”. Niri ez zait ahots perfektu bat interesatzen, ahots garbia, une jakin batean, leku esanguratsu batean dagoen norbaiten ahotsa interesatzen zait. Asko pentsatu dut pelikulako ahotsaz: planoan, off-eko ahotsa, isiltasun handiaz…

Urtarrilak 31, asteartea, 20h00 Baztarxon: 918 GAU

Sinopsia_”2007ko urriaren 4ko gauean, Polizia Nazionalaren kamioneta batzuek geldiarazi egin zuten gure autoa. Identifikatu ondoren, atxilotuta geundela jakinarazi ziguten. Terrorismo-delitua leporatu ziguten, 2002ko Alderdien Legeak ilegaltzat jotako alderdi batean jarduera politikoa gauzatzeagatik. Une horretan bertan hasi zen nire bizitza berria izango zen bide luze hura: kartzela. Guztira, 918 gau eman nituen espetxean. Ia hiru urtez erabat desagertu nintzen lehen nuen bizitzatik”.

Zuzendariaren hitzak_ Nire hasierako asmoa dena gauez filmatzea zen, baina gero arazo bihurtzen zen argiztapena egiteko orduan. Azkenik, ia film osoa ilunabar eta gaueko argiz egina dago, ilundu egiten duten barne-sekuentzia batzuk izan ezik. Niretzat gaua denbora-unitate garrantzitsua da. Beti pentsatzen dugu egunetan, baina egunak oso zifratuta daude, baina, gauean batek ez du denbora guztian lo egiten, batzuetan beste gauza batzuk gertatzen dira bakarrik zaudenean, isilik zaudenean, munstroak agertzen direnean.

Uste dut une honetan zalantza leku interesgarria dela non zauden pentsatzeko, eta ez duzu zertan azken ondorio edo moralkeria batera iritsi. Aldi berean, pentsatzeko modu hori ez da prozesu lineal bat, horregatik du filmak forma hori. Nik intuizio handiz eta modu zatikatuan filmatu nuen: orain dokumentua, orain argazkiak, orain artxibo estatiko honetatik pixka bat ea nola ateratzen naizen. Eta noski, gero muntaketa zaila izan zen: nola sartzen dut hau guztia film batean? 

Batez ere espetxe barruko argazkiak oso dokumentu bereziak iruditzen zitzaizkidan. Oso irudi gutxi daude kartzela baten barrualdeari buruz; izan ere, espetxeko sistemak berak ez dio uzten presoari kamerak edukitzen edo gailu bat izaten argazkiak ateratzeko edo filmatzeko. Han bazen zerbait deitzen zidana. Nahiz eta oso araututa dauden, espetxearen baimen baten bidez eginak daudelako, oso gauza ezohikoa ziren.

Neure burua grabatzen dudan sekuentzia horiek kontatzen ari naizen istorioan garrantzitsuak izan ziren lekuetara itzultzean erabili nituen dispositiboetatik atera ziren. Asmoa zen lekuak berraztertzea eta hortik zer ateratzen zen ikustea. Grabagailuaren ONari eman nahi nion bertan, momentuan, eta ideia horrekin joan ginen istorioa hasten den aparkalekura, non 2007ko urriaren 4an atxilotu gintuzten. Hau da, dispositibo horretan pentsatu nuen, baina ez nuen pentsatu dena artikulatuko zuen ahotsean. Atsegin nuen norbaitek orainetik iraganeko oroitzapenari leku oso zehatz batetik tira egitea, eta horrek garrantzia izatea bere historiarekin.

Berlinen filmatu genituen sekuentzietan gauza bera egin genuen. Gogoan dut zuzendari laguntzailea neukala errepikatzen hobeto esan behar duzula, oso motel zoazela, oso sakabanatua dela, jendea aspertu egiten dela, mila hartualdi egin genituen, eta lehenengoa geratu zen. Bazen zerbait esaten zidana “ez duzu ondo esan nahi”. Niri ez zait ahots perfektu bat interesatzen, ahots garbia, une jakin batean, leku esanguratsu batean dagoen norbaiten ahotsa interesatzen zait. Asko pentsatu dut pelikulako ahotsaz: planoan, off-eko ahotsa, isiltasun handiaz…

Urtarrilak 3, asteartea, 20h00 Baztarxon: Unicorn Wars

Sinopsia_Hartzatxo armadak soldadugai gazteak trebatzen ditu unikornioen aurka gerra egiteko, hartzatxoen herriaren segurtasuna mehatxatzen baitute. Azulin eta Gordi anaiak, eskarmentu gabeko errekluta talde batekin batera, misio arriskutsu batera bidaliko dituzte Baso Magikoa salbatzeko. Prest egongo al dira hartz txikiak horretarako?

Zuzendariaren hitzak_“Animazioak hunkitu egiten du, nahiko basatia, krudela, gerrazalea delako. Kontua da haur ikono horiek direla protagonista. Alde batetik, unikornioak daude, eta, bestetik, hartzatxoak, antzinako gerra erlijioso batean sartuta daudenak. Alegia klasikoen hastapenak eta komikiaren, animazioaren edo haurren lustrazioaren hasierak ekartzen dizkigute gogora. Egoera beldurgarri samarretan jarrita”.

“Baina benetako istorioa bi soldadu errekluten arteko barne gerra da, anaia bikien guda familiaren aitasuna lortzeko. Gerra epiko handiarekin nahasten den familia gerra dutelako. Atentzioa eman izan dit beti, familia berean jaiotzen diren bi anaia zein desberdinak izan daitezkeen. Gai nagusietakoa da: zein da gaiztakeriaren jatorria? gaiztakeria sortu edo egin egiten da? eta zein da gizakiaren jatorria?”.

“Hartzak gehienbat maskulinoa, oso militarizatua eta oso erlijiosoa den gizarte batean bizi dira, eta marrazki bizidunetako ahotsak dituzte. Basoko animalia guztiak, ordea, oso femeninoak dira eta ahots naturalistagoak eta errealistagoak dituzte”.

“Kolorea narratiboa da. Kolorea istorioarekin doa. Niri kolorea adierazkorra eta sinbolikoa izatea interesatzen zait. Hasieran, hartzatxoak kanpamentuan daudenean, denak dira arrosak, fuksiak, pastelak, baina basoan sartu eta gauzak gaizki jartzen diren heinean, basoak kolore hotzagoak hartzen ditu, hartzatsoak asetasuna galtzen dute. Bada liburu sakratu bat, Erdi Aroko estetika oso klasikoa duena, eta, azkenean, dena amaitzen da halako borroka espresionista batean, tonu iheskor eta horiekin, eta dena modu grafikoan egina”.

Abenduak 13, asteartea, 20h00 Baztarxon: Fire of Love

Sinopsia_Katiak eta Maurice Krafftek bi gauza maite zituzten: batak bestea eta sumendiak. Bi hamarkadatan, bulkanologo frantziar bikote ausarta maitasun-triangelu oinarrizko honen emozioak eta arriskuak liluratuta bizi izan ziren. Munduan zehar ibili ziren, erupzioak eta haien ondorioak jasanaz, beren aurkikuntzak argazki eta film harrigarrietan dokumentatuz, gero eta jende bitxiagoarekin partekatzeko, komunikabideetan egindako esku hartzeen eta hitzaldiekin egindako biren bidez.

Zuzendariaren hitzak_“Lurraren erritmoekin bat datorren bizitza bizi” nahi zuten, hau da, erantzukizunik gabe, ordutegirik gabe, seme-alabarik gabe, nagusirik gabe. Eta egia da gauza asko sakrifikatu zituztela sumendiei jarraitzeko eta jazartzeko. Beraiek deitzen ziren sumendien korridore”.

“Baina badago inflexio-puntu bat bere bizitzan, non sumendien botere suntsitzailea ulertzen hasten diren. Orduan, lanean ari diren taldeekin giza harreman sakonagoak eraikitzen hasi eta beren burua komunikatzaile eta istorioen kontalari gisa ikusten hasi ziren”.

“Katiak eta Mauricek Frantziako Nouvelle Vague-aren eragin handia dute, eta hori dokumentalean sartu nahi izan genuen. Gainera, filosofoak, idazleak eta poetak ere baziren. Eta beren liburuetan existentziari eta existentzialismoari buruzko hamaika galdera egiten zizkioten irakurleari. Eugène Ionesco idazle handiak bere liburuetako baten hitzaurrea idatzi zuen, Los Volcanes (1975). Horregatik erabaki genuen gure narrazioan zientzia eta poesia nahastea. Egia da nahasketa oso korapilatsua dela, baina beti erabiltzen ditugu gidari gisa, haien izpirituari leial izateko”.

Azaroak 8, asteartea, 20h00 Baztarxon: Girasoles silvestres

Sinopsia_Julia, 22 urteko neska da eta bi haurren ama, Oscar mutil gatazkatsuarekin maiteminduko da. Elkarrekin denbora pasa ahala, Julia pentsatzen hasiko da ea Oscar den bere ondoan benetan behar duen pertsona, eta horrek bidaia pertsonala egitera eramango du, bere eta bere familiaren zorionaren bila.

Zuzendariaren hitzak_“Libreki pentsatzen saiatzen naiz. Ez zaizkit doktrinamenduak gustatzen, ezta zer esango duzun argi izatea eta gero pelikula horretan oinarrituta idaztea ere. Hobe da eramaten uztea, ondorioak aldez aurretik argi izan gabe. Horrek Voxi eta Podemosi gustatuko ez litzaizkiekeen gauzak esatera narama. Uste dut erdian geratuko naizela”.

“Filmak protagonistaren bizitzan hiru gizon erakusten ditu. Uste dut lehenengoaren eta azkenaren artean alde handia dagoela zentzu guztietan. Niretzat lehena gizon primitibo samarra da. Filma orainaldian kontatuta dago eta orain existitzen diren hiru estereotipo erakusten dira, nahiz eta gizonik primitiboena desagertzera bideratuta egon. Bost minutu falta zaizkio. Gizarteak berak arbuiatuko du, eta desagertu egingo da”.

“Uste dut filma nolabaiteko elkarrizketa batean sartzen dela Hermosa juventud lanarekin, nire aurreko lanetako batekin. Filmatu nuenean, nahiko kezkatuta nengoen gazteen etorkizuna nolakoa izango zen, batez ere benetan ofizio batean sartu eta familia bat sortu behar zutenean. Une hartan krisi ekonomiko ikaragarria genuen, beraz, ez nengoen erabat ziur lortuko ote zuten. Orain uste dut mundua ez dela hain etsaia”.

Urriak 25, Asteartea, 20h00 Baztarxon: Costa Brava, Lebanon (Costa Brava, Libano)

sinopsia_ Badritarrek Beirutetik ihes egin dute, kutsaduratik eta hiri handiko gatazketatik urrun beraien utopia eraikitzeko. Baina kapitalismoaren erresistentzia moduan eraikitako oasi hau, hurbil duten zabortegiak eta familia barruko arrakalek mehatxatuko dute.

Zuzendariaren hitzak_” Familia bakarra da gizartearen ispilua. Bistan denez, zaborraren krisia alegoria bat da: nola dago antolatuta azken aldian Libano ustelkeriatik abiatuta, eta nola eragiten duen ingurumenaren eta politikaren inbasioak tentsio ia iraunkorra eremu pertsonalean edo familian. Ezin dugu hurrengo eguna planifikatu, gaur egun politikak definitzen baitu intimitatea eta familia”.

“Kanpoko inbasio hori, zabortegia, pertsonaia bakoitzaren erreakzio zehatzarekin lotzea erabaki genuen. Alaba nerabearentzat, Tala askatasuna edo esnatzea da. Rim txikiaren ustez, nola babestu jakin behar da.’ Soraya horrek guztiak iraganera darama, eta Walid, berriz, beldurretara. Orduan, pertsonaia bakoitzak kanpoko mehatxu horrekin duen erreakzioa parez pare jarri nahi izan genuen”.

“Uste dut zuzendari guztiek egiten dutena dela, beren herriaz hitz egitea eta, agian, erantzuna ematea baino gehiago, zalantzan jartzea. Ez dut mundua ez Libano aldatzeko asmorik, hau hauteskundeek egin dezakete, baina uste dut zuzendariek galderak egin behar dituztela, jendeak erantzunak bilatu eta, nolabait, kontzientziak ireki behar direlako”.

Urriak 11, Asteartea, 20h00 Baztarxon: Un Héroe

sinopsia_ Rahim zor bat ezin itzulita kartzelan dago. Bi egunetako baimena duenean, bere hartzekoduna ordainaren zati baten eskaera kentzeko konbentzitzen saiatzen da baina gauzak ez dira berak aurreikusi bezala izango.

Zuzendariaren hitzak_ “Arazoa ospea lortzen denean, jendeak zutaz erreala ez den irudikapen bat egiten duela da. Ezinezkoa da irudi idealizatu horren mailan egotea”. Publikoak zuk akatsik gabeko moduan jokatzea nahi du baina errealitatean denok egiten ditugu akatsak gure bizitzetan”.

“ Ezinezkoa iruditzen zait egiaren definizio sinple bat eskaintzea. Pelikulan ikusten dugun moduan, egia errealitatea osatzen duten ñabardura askok baldintzatzen duten zerbait da. Gainera, errealitatea aldatu egiten da begiratzen duzun lekuaren arabera”.

“Nire pertsonaiekin harreman anbibalentea daukat. Ez dut beti beraien munduaren ikuspegia partekatzen. Kasu honetan, esango nuke ez naizela identifikatuta sentitzen munduaren konplexutasuna lema soil batean sintetizatu nahi izaten dutenekin”.

Maiatzak 20 , Ostirala, 19h30 Baztarxon: Licorice Pizza

Sinopsia_ Alana Kane eta Gary Valantineren istorioa da elkar ezagutu, denbora pasatu eta San Fernando bailaran nola maitemintzen diren 1973an.

Zuzendariaren hitzak_ “Ni etxez aldatu berria nintzen eta institutu bat zegoen lekutik nenbilen. Ikasleek gelako argazkiak egiten dituzten eguna zen eta 13-14 urteko mutiko bat argazkiak egiten ari zen neska batekin ligatu nahian zebilen. Bere aurrera eta atzera joaten zen, kasu egin ziezaion. Pelikula bat hasteko ideia bikaina iruditu zitzaidan. Zer gertatuko litzateke mutil horrek hitzordu bat eskatuko balio? Eta berak onartuko balu?”.
“Zorte pixka batekin beharbada onartuko zuen. Eta hala izan zen, baietz esan zuen. Platora iritsi zen eta xarma handia behar da Sean Pean erdigunea ez izateko, baina sartu zen unean, Tom Waits zen erdigunea. Tomen onena… jaikitzen dela, jatetxetik itzulika hasten dela eta mundu guztia berari begira jartzen duela da. Horrelakoa da Tom, berezko showmana”.
“Inork ez du sekula onartzen idaztea erraza denik, eta ez da, baina batzuetan etorri egiten da, zorteko uneak dira, eramaten zaituen korronte baten barruan sartzen zara. Hori da gertatu zena, ezin nuen ezkutatu. Nahiz eta istorioa egitura handirik gabekoa dela iruditu, inoiz idatzi dudan gidoirik egituratuena da eta pelikulak zehaztasunez erakusten du hori. Ez genuen ia ezer kendu, idatzita zegoena errodatzera mugatu ginen. Harrigarria iruditzen zait pelikularen askatasuna eta soiltasuna lortzeko inoizko gidoirik kontrolatuena eta milimetratuena idatzi behar izana”.

Maiatzak 6, Ostirala, 19h30 Baztarxon: Bad Luck Banging or Loony Porn

Sinopsia_ Gizabanakoaren eta gizartearen arteko harremana aztertzen du, eta bigarren hezkuntzako irakasle batek (Katia Pascariu) pornografía amateurrari buruzko bideo pertsonal bat webgune baten argitaratzen duenean gertatzen dena erakusten du. Bere erabakiaren ondorioek eragin sakona izango dute emakumearengan eta lan egiten duen hezkuntza-komunitatean.

Zuzendariaren hitzak_ “Zinema mundua eta errealitatea hobeto begiratzeko tresnatzat hartzen dut, inguratzen gaituenaz jabetzeko eta hausnartzeko, izatez zinemarenak diren gailuak erabiliz: kamera eta edizioa”.

“Agintarien ondorioz, hezkuntza sistema akastuna dela esatera ohitu gara, eta egia da, baina beldur naiz aita ama askok ez ote dituzten, antsiaz sistemaren hondarrak suntsitu nahi. Honengatik aita amek hezkuntza prozesuaren zehaztasunak erabakitzeko aukera izate hutsak izua ematen du”.

“Uste dut nire pelikula guztiak, oinarrian, komedia zintzoak direla. Behar bada ez dute umorerik baina komediak dira”

Martxoak 11, Ostirala, 19h30etan Baztarxon: Titane

Sinopsia_ Aurpegia ubelduta duen gazte bat aurkitu dute aireportuan. Bere izena Adrien Legrand omen da, duela 10 urte desagertu zen ume bat. Bere aitarentzat, Vincent, amesgaizto luze baten amaiera da eta etxera eramaten du. Bestalde, eskualdean hilketa izugarriak gertatu dira.

zuzendariaren hitzak_ “ Askatzea mundu guztiak bilatzen duena da, sexu, erlijio edo dena delakoetan. Dena askatuko da. Gizaki izatea oso gogorra delako. Hemen trabatuta gaude, grabitatearen pisupean, eta ezin dugu ihes egin. Liberazioa da daukagun guztia. Eraldaketak askapenarekin zerikusia duela uste dut, azala aldatzea bezala delako. Beti sugeengan pentsatzen dut nire pertsonaiengan pentsatzen dudanean. Larruazala aldatzea eta zure esentziara gero eta gehiago hurbiltzea bezalakoa da, baina aurrerantz joatearen tentsioa oso garrantzitsua da. Beraz, bai: eraldaketak zure baitara hurbiltzearekin du zerikusia. Ez dut ezer asmatu. Dena da filosofia existentzialista. Asko izan behar duzu bat izateko.

Nire filmeko abesti guztiak gidoian zeuden. Asko gustatzen zaizkidan abestiak dira. Erritmoa garrantzitsua da, baina letraren arabera ere aukeratu nituen. Abesti bakoitzean esaldi bat dago, une horretan pertsonaiei buruz zerbait esaten diguna.

Carlos Sauraren Cría Cuervos funtsezko filma da niretzat, errealitatea eta fantasia nahasten baititu parekorik gabeko topaketak Haurtzaroa ez baita urrezko aro inuzente bat bezala agertzen, baizik eta dena hautematen den aldi bat bezala, oso beltza izan daitekeena, eta horrekin asko identifikatzen naiz.

Norbaiti zauria begiratzen diozunean, badakizu, inoiz izan ez baduzu ere, pikatu egin behar duela. Nire filmetan berehalako lotura nahi dut, ez intelektuala. Gorputzaren zientzia komun bat dago, partekatzen dugun eta berdintzen gaituen aurre egin dezakeena, badakigulako min eman behar duela, deserosoa izan behar duela, enbarazu egin behar duela “.