Бүген 2026 елның 13 гыйнвар көне (Сишәмбе) – Вакыт 19:55 UTC (Битне яңартырга) – Күренеш: мобиль / санак

Бу көнне ... (13 гыйнвар)

Юлиан тәкъвиме буенча Яңа елны каршы алу төне, Кабо-Вердеда — демократия, Литвада — Ирекне саклау, Россия Федерациясендә — Матбугат, Тогода – ирекле булу, һ.б. истәлекле көннәр

1859 — татар галиме, журналист һәм әдип Ризаэтдин Фәхретдин туа.
1898 — шагыйрь һәм драматург Фәтхи Бурнаш туа.
1902 — Татарстанның һәм Русиянең халык артисты Фатыйма Ильская дөньяга килә.
1919 — Нижгар губернасы, Семочки белән Пашат авылларында ЧК отряды 53 кешене атып үтерә.
1928 — татар шагыйрәсе, Г.Тукай исемендәге Дәүләт бүләге лауреаты Гөлшат Зәйнашева туа.
1935 — татар язучысы, чәчмә әсәрләр остасы, төбәк тарихчысы Җәмит Рәхимов туа.
1936 — актер Наил Әюпов дөньяга килә.
1941 — ирланд шагыйре Джеймс Джойс вафат.
1950 — милләт хадиме Галимҗан Шәрәф бакыйлыкка күчә.
1986 — Индонезия һәм ЛИПИ физика фәнни эзләнүләр мәркәзен булдыра.

Башка вакыйгалар • Үзгәртү • Проект • Яңартырга

Гөмбәләр (лат. Fungi яки Mycota) — үсемлекләрнең һәм хайваннарның кайбер сыйфатларын берләштергән эукариот организмнардан торган мөстәкыйль патшалык. Гөмбәләр патшалыгын микология өйрәнә. Элек гөмбәләрне үсемлекләргә керткәнгә микология хәзер дә биологиянең бүлеге дип санала.

Гөмбәләр гаять күптөрлелек белән аерылып торалар. Бөтен экологик системаларда да гөмбәләр аерылгысыз элементлар. Җир шарында төрле тикшерүләр буенча 100 меңнән 250 меңгә якын, ә кайбер санаулар буенча 1,5 миллионнан артык гөмбәләр төре бар.

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сез беләсезме?

Хәзерге мобиль телефоннарның беренче өлгеләре кеше күтәреп йөри алмаслык авыр булганга, аларны автомобиль телефоны дип аталганнар.
Татарлардан беренче революционер-социалистларның берсе меньшевик Ибраһим Әхтәмов була.
Тикшеренүләр күрсәтүенчә, соңгы йөз елда планетада һава температурасы уртача 0,7 градуска күтәрелгән.
Ак һәм Ал гөлчәчәге низагы Босворт сугышы белән тәмамлана.
Борис Березовский 2003 елдан башлап сәяси качкын буларак Бөекбританиядә яшәгән.
Бурят теле Россиядән тыш Монголиядә һәм Кытайда таралган.
1781 елда Александр Суворов Казан шәһәрендә хезмәт үткән.
Бөек француз инкыйлабы нәтиҗәсендә Франция ирекле һәм тигез ватандашлар республикасына әйләнә.
1948 елда кабул ителгән БМОның Кеше хокукларының гомуми декларациясе рәсми рәвештә татар теленә тәрҗемә ителгән.
Чардаклы 1688 елда Пенза өязеннән күченеп килгән йомышлы татарлар тарафыннан нигезләнгән.
Кырмыскалар актив ерткычлар, ләкин алар «мал-туар» да асрый.
Күренекле чирмеш язучысы тавышлы беренче совет киносында төшә.
«Шовинизм» термины француз язучысы T. Коньяр комедиясендәге Никола Шовен исемле персонажга бәйләнгән.
Исламнан христиан диненә күчәргә теләмәгән татар аксөякләрен бөлдереп чабаталы морзаларга әйләндергәннәр.
Америка кино сәнгате академиясе фикеренчә, Пи тормышы фильмы 2012 елның иң шәп 10 фильмның берсе.
Сыра — эчемлекләр арасында популярлыгы буенча дөньяда су белән чәйдән генә калыша.

Архив • Яңа чыгарылыш әзерләү • Төзәтү

Яхшы мәкалә

Хорхе Луис Борхес (исп. Jorge Luis Borges) — Аргентина прозаигы, шагыйрь, публицист. Борхес үзенең еш кына җитди фәнни проблемалар турындагы фикерләшүләрне яшерүче яки маҗаралы, детектив вакыйгалар формасын алучы лаконик чәчмә фантазияләре белән билгеле.

Уйлап чыгарылган хәлләрнең чын дип кабул итү эффекты Борхеста хикәяләүгә аргентин вакыйгаларын һәм замандаш язучыларының исемнәрен, үз биографиясе фактларын өстәү ярдәмендә барлыкка килә. 1920-елларда ул испан телле латин-американ шигъриятенең авангардизмына нигез салучыларның берсе була.

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сайланган исемлек һәм портал

Соңгы сайланган исемлек:		Татар язучылары
Соңгы сайланган портал:		Биология

Архив • Кандидатлар

Сайланган мультимедиа

Таныш булыйк

Википедия — Бөтендөнья пәрәвезе киңлекләрендә Вики механизмы ярдәмендә универсаль энциклопедия үстерү проекты.

Дөньяның 300 телендә бүлекләре булган Википедиянең максаты — теләсә нинди кеше үзгәртүләр кертеп яхшырта алган, ирекле килеш кулланыла алырлык объектив һәм тикшеренә алырлык эчтәлек тәкъдим итү. Тел-ара координацияләү эшендә лингва-франка буларак инглиз теле кулланыла.

Проект табигате нигез принциплар белән билгеләнә. Эчтәлеге Creative Commons CC BY-SA хокуки лицензиясе буенча булдырыла һәм кулланыла.

Җаваплылыктан баш тарту

Википедия үз эчтәлегенең "дөрес булуы турында гарантия бирми"
Википедиянең Интернетта яшәвенә ярдәм итүче

Викимедиа фонды, проект чикләрендә тупланган мәгълүматлар арасында хаталарның булуы өчен җаваплы түгел. Шәхси кертемнәре өчен җаваплылык катнашучыларда кала.

Катнашу

Катнашырга: Нигез тәртипләр һәм башка кагыйдә-киңәшләр белән танышып алыгыз, һәм вики-этикетны хөрмәт итегез; теркәлү киңәш ителә, әмма мәҗбүри түгел.
Ярдәм кирәк: Ярдәм битләрне карап чыгыгыз, анда хәл ителмәгән сорауларны исә булышу үзәгебездә сорагыз; теркәлгән катнашучылар ярдәм күрсәтергә әзерлеген белдергәннәре арасыннан актив волонтёрларга мөрәҗәгать итеп, остаз булулары турында сорый алалар.
Көчләрегезне тикшерергә: Өйрәнү урынында үзгәртүләр кертеп карагыз яки мәкаләләрне язу / төзәтү киңәшләре белән танышыгыз.

Җәмгыять

Җәмгыятебез мәкаләләргә үз өлешен тематик проектлар кысаларында һәм бит эчтәлеге турында аралашу урыннары ярдәмендә уртак хезмәттәшлеген башкарган катнашучылардан оеша.
Уртак идеалыбыз — "һәрбер кеше бар булган гыйлемгә ирекле килеш ирешә алган бер дөньяны барлыкка китерү".

Википедиянең татар телле бүлеге җәмгыяте 58 621 теркәлгән катнашучыдан тора, алардан 109 соңгы ай дәвамында кимендә бер үзгәртү кертте. Проектыбызның тотрыклы үсүе өчен 9 катнашучыбыз хезмәт функцияләрен башкаруга сайланган.

Проектыбыз кече, автохтон, Россия һәм Төрки халыклар телләрендәге Википедияләр төркемнәренә керә һәм дөньяның төрле илләрдәге күптеллелекнең әһәмиятен аңлаганнарның ярдәмен күреп яши.

Вики-кырларыбыз

Хәзерге вакыйгалар
Көн тәртибендәге мәсьәләләр
Соңгы яңалыклар
Статистика
Вазыйфалар
Стратегия
Эшчәнлек планы
Алдынгыларыбыз
Тиешле мәкаләләр исемлекләре:
- 1 000 • 10 000 • 50 000
- Татар теле: мәкалә - портал - татВП проекты (ВМРУ проекты) - тематик агач
- Татарнамә: мәкалә - портал - проект (бүлекләре) - тематик агач - күптелле исемлек
- Татарстан: мәкалә - портал - проект - тематик агач - күптелле исемлек
Ай хезмәттәшлеге темасы
Сайланган эчтәлек
Соңгы үзгәртүләр
Яңа битләр

Тугандаш проектлар

Википедия проектының үсешен кайгыручы коммерциячел булмаган Викимедиа Фонды шулай ук башка ирекле эчтәлекле күптелле wiki-проектларның тормышын тәэмин итә:

Викиверситет — белем бирү аланы