Taraftarium24 Güvenli İzleme Rehberi

Canlı Maç İzlerken Güvenlik Kontrolleri

Bir maç sayfasında gördüğünüz her öge o sayfaya ait değil. Reklam ağları içerik alanının üzerine kendi katmanlarını yerleştirebiliyor ve bu katmanlar sayfanın kendi tasarımını taklit ediyor. Sonuçta karşınıza sayfaya benzeyen ama başka bir adrese giden düğmeler çıkıyor. Bunları ayırt etmek zor değil; birkaç sabit işaret var ve hepsi tarayıcının kendi araçlarıyla kontrol edilebiliyor.

İlk kural şu: yayın izlemek hiçbir zaman program kurmayı, eklenti eklemeyi ya da dosya indirmeyi gerektirmez. Video HTML5 oynatıcı ile açılır; tarayıcının kendisi yeterlidir. Bu tek cümle, karşınıza çıkan uyarıların büyük bölümünü doğrudan eleyecektir.

Sahte Düğmeyi Nasıl Ayırt Edersiniz?

Gerçek oynat düğmesi video alanının içinde ve ortasında durur. Sahte olanlar genelde köşede, farklı yazı tipiyle ya da hafif kaymış konumda görünür. Renk tonu da çoğu zaman sayfanın paletinden ayrılır; sarı ve yeşil tonlar reklam katmanlarında sık kullanılır çünkü dikkat çeker. Ama en kesin yöntem görsel değil, teknik: imleci düğmenin üzerine getirin ve tarayıcının sol alt köşesinde beliren adresi okuyun. Adres izlediğiniz siteden farklıysa o düğme bir reklamdır.

Mobilde imleç olmadığı için farklı bir yöntem gerekiyor. Bağlantıya uzun basıp açılan menüde adresi görebilirsiniz. Menüde bağlantıyı kopyala seçeneği varsa adres bir bağlantıdır; yoksa sayfanın kendi ögesidir. Bu ayrım tek başına çoğu yanlış dokunuşu engelliyor.

İkinci yaygın tür, sayfanın üstüne yerleştirilen şeffaf katman. Görünürde bir şey yoktur ama ilk dokunuşunuz katman tarafından yutulur ve yeni bir sekme açılır. İkinci dokunuş gerçek düğmeye ulaşır. Bu davranışı fark ettiyseniz tarayıcının açılır pencere ve yönlendirme engelini açmak sorunu kalıcı olarak bitiriyor; ayar site bazında tanımlanıyor ve bir kez yapılıyor.

Üçüncü tür, sayfanın bir bölümünü kaplayan sahte oynatıcı görüntüsü. Ekranda bir video karesi görürsünüz ama bu aslında sabit bir resimdir; üzerine tıkladığınızda başka bir adrese gidersiniz. Ayırt etmenin yolu basit: gerçek oynatıcının altında ilerleme çubuğu, ses düğmesi ve tam ekran simgesi bulunur ve bunlar imleç yaklaştığında belirir. Sabit resimde bu kontroller ya hiç yoktur ya da imleç hareketine tepki vermez.

Sayfa kaynağını kontrol etmek de mümkün. Tarayıcının geliştirici araçlarını açıp öge seçme modunu kullandığınızda, tıkladığınız alanın bir iframe içinde olup olmadığını görebilirsiniz. Reklam katmanları neredeyse her zaman ayrı bir iframe içinde durur. Bu yöntem biraz teknik bilgi gerektiriyor ama şüphede kaldığınız durumlarda kesin sonuç veriyor.

Sayfa içi arama kutuları da taklit edilebiliyor. Gerçek arama sonuçları aynı sayfada açılır; yazdığınız kelimeyi yeni sekmede tamamen farklı bir siteye taşıyan bir kutu, arama kutusu değil yönlendirmedir.

Reklam engelleyicilerin bu katmanları yakalama oranı değişken. Filtre listeleri düzenli güncellenir ama yeni bir katman türü yaygınlaştığında listelere girmesi birkaç gün sürebiliyor. Aradaki bu boşlukta el kontrolü hâlâ en güvenilir yöntem olarak kalıyor.

İzin Pencerelerine Ne Demeli?

Tarayıcının kendi izin pencereleri sayfanın üstünde, adres çubuğunun hemen altında belirir ve tarayıcının arayüz rengini taşır. Bunlar gerçektir; ancak gerçek olması izin vermeniz gerektiği anlamına gelmez. Maç izlemek için bildirim izni gerekmez. İzin verdiğinizde site, tarayıcı kapalıyken bile masaüstünüze bildirim gönderebilir hale gelir ve bu izin çoğu zaman reklam amaçlı kullanılır.

Yanlışlıkla izin verdiyseniz geri almak kolay: adres çubuğundaki kilit simgesine tıklayın, site ayarları bölümünden bildirimleri engelle seçin. Aynı menüden konum, kamera ve mikrofon izinlerini de kontrol edebilirsiniz. Bir yayın sayfasının bu üçünden herhangi birini istemesi için geçerli bir teknik neden bulunmuyor.

Konum izni ayrı bir başlık. Bazı katmanlar bölgenizi öğrenip daha alakalı görünen reklamlar göstermek için konum ister. Yayın izlemenin konumla ilgisi yoktur; doğru yanıt reddetmektir. Tarayıcı bu izni her seferinde sormaz, bir kez verildiğinde kalıcı hale gelir ve siz fark etmeden çalışmaya devam eder.

Tarayıcının kendi güvenlik uyarıları da bunlarla karıştırılmamalı. Sertifika hatası veren bir sayfada tarayıcı tam ekran bir uyarı gösterir ve devam etme seçeneğini gizler. Bu ekran gerçektir; göründüğünde devam etmemek doğru tepkidir. Adres yanlış yazılmış ya da sertifika süresi dolmuş olabilir.

Parola yöneticisi kullananlar için ek bir avantaj var: yönetici, kayıtlı adresle mevcut adres eşleşmediğinde parolayı otomatik doldurmaz. Bu davranış farkında olmadan sahte bir sayfaya bilgi girmenizi engelliyor ve pratikte iyi bir kontrol noktası oluşturuyor.

Adres doğrulaması ayrı bir başlık. Adres çubuğundaki kilit simgesi yalnızca bağlantının şifreli olduğunu gösterir, sitenin doğru site olduğunu değil. Sertifikalar bugün ücretsiz alınabildiği için hemen her adres kilit gösterebiliyor. Bu yüzden kilit tek başına yeterli sayılmamalı; adresin harf harf doğru yazıldığını da kontrol etmek gerekiyor. Benzer görünen karakterler kullanan adresler bu noktada devreye giriyor.

Yer imi kullanmak bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırıyor. Adresi bir kez doğruladıktan sonra yer imine ekleyin ve sonraki ziyaretlerde arama sonuçları yerine yer iminden girin. Adres değiştiğinde de üst banttaki güncel adresi doğrulayıp yer imini yenilemek yeterli oluyor.

Eklenti tarafında da dikkat gerekiyor. Reklam engelleyici kurmak yaygın bir çözüm ama mağazadaki her eklenti güvenilir değil. Yükleme sayısı düşük, yorumu olmayan ve geniş izin isteyen eklentilerden uzak durmak gerekiyor; tüm sitelerdeki verileri okuma izni isteyen bir eklenti tam olarak bunu yapabilir. Kurduğunuz eklentileri ara ara gözden geçirmek, kullanmadıklarınızı kaldırmak iyi bir alışkanlık.

Dikkat edilmesi gereken bir davranış daha var: acele ettiren uyarılar. Süreli sayaç gösteren, hemen tıklayın diyen ya da kapatma düğmesini gizleyen pencereler bilinçli olarak baskı kurmak için tasarlanır. Böyle bir pencere gördüğünüzde en güvenli hareket sekmeyi tamamen kapatıp yer iminden yeniden girmektir. Kontrol listesinin tamamına güvenlik kontrol listesi sayfasından, günün karşılaşmalarına ise buradan ulaşabilirsiniz.