Πριν από πενήντα χρόνια, ο θάνατος του Franco δημιούργησε μια διπλή αίσθηση: από την μια, μια δικαιολογημένη ελπίδα για μια πιθανή μετάβαση στη δημοκρατία στην Ισπανία· από την άλλη, την διάχυτη πεποίθηση πως η εποχή του φασισμού είχε τελειώσει. Αυτό δεν ήταν λάθος, το τέλος όμως του ιστορικού φασισμού δεν σημαίνει το τέλος του φασισμού του ίδιου. Ο 21ος αιώνας αποκάλυψε νέες μορφές φασισμού, διαφορετικών από τους παλιούς, αλλά το ίδιο επικίνδυνους και θανάσιμους για τη δημοκρατία. Η μεταμόρφωση του φασισμού ίσως να αναγγέλθηκε με την δικτατορία του Pinochet στη Χιλή, που αναπαρήγαγε πολλά χαρακτηριστικά της φασιστικής βίας, συμπεριλαμβανόμενων των στρατοπέδων συγκέντρωση, και προανήγγειλε μια νέα εποχή νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού. Στην Ευρώπη, αφού κατέστρεψε την αριστερά και τα εργατικά συνδικάτα, ο φασισμός προσπάθησε να ενσωματώσει την εργατική τάξη στο σύστημα εξουσίας του υιοθετώντας απολυταρχικές πολιτικές πρόνοιας. Στη Χιλή, ο Pinochet συνδύασε την βαρβαρότητα μιας στρατιωτικής δικτατορίας με την αγριότητα μιας κοινωνίας αγοράς. Το γεγονός παραμένει πως, ανεξάρτητα από τις γενεαλογίες τους, ένα νέο κύμα αυταρχισμού, ακροδεξιών κινημάτων και κυβερνήσεων αναδύεται σε παγκόσμια κλίμακα, φέρνοντας ξανά στο επίκεντρο το ζήτημα του φασισμού. Ο Donald Trump, ο Javier Milei, ο Viktor Orbán και η Marine Le Pen δεν παρουσιάζουν τους εαυτούς τους ως φασίστες, ακόμη και η Giorgia Meloni, η οποία δεν έκρυψε ποτέ το θαυμασμό της για τον Mussolini, εγκατέλειψε κάθε αναφορά στο φασισμό όταν έγινε αρχηγός της κυβέρνησης. Δημιουργούν, ωστόσο, ένα σύμπλεγμα που, παρά κάθε εμφανή και αναμφισβήτητη διαφορά, θυμίζει ενστικτωδώς το φασισμό.
Enzo Traverso: Ο Νέος Φασισμός
