Irez a kontenajo

Frontispico

De Wikipedio
Bonveno a Wikipedio
L'enciklopedio libera e gratuita, redaktata da lua lektanti
Hodie (saturdio, 10 di januaro 2026),
ni havas 60 594 artikli tote en Ido
Versiono por smartfono

Image ArtoImage CiencoImage NaturoImage SocioImage Pensado




Bonveno a Wikipedio, l'enciklopedio libera e gratuita, redaktata da la propra lektanti per Ido, Esperanto reformita e selektita kom l'internaciona helpanta linguo ye 1907. Vu povas obtenar l'informo quan vu serchas sequante la ligili od uzante la sercho-buxo ye la supra dextra parto dil fenestro.

Anke vu povas kunlaborar editante l'artikli qui ja publikigesis por plubonigor li o kreante nova artikli pri temi quin vu bone konocas. Memorez ke la reda ligili havas nula artiklo asociata e ke se vu volas skribor pri nova temo qua ne havas ula ligilo kreata, unesme vu mustas serchar existanta artiklo relatanta por krear ligilo a vua nova skribajo ibe. Vu povas krear necesa ligilo ank en Probeyo.

Ne timez pro ne skribor vua artikli per perfekta Ido. Plu experta idisti revizos e korektigos ol pose. Simple atachez la ligilo {{Revizo}} a vua artiklo ed olu aparos en la fako Pagini revizinda por ke altra idisti revizez ol.
Novajeti +/-

kun o sen nombri


  • Dum 20 yari la quanto di plastikala sordidaji duopleskis en mondo.


  • Dum un yaro produktesas plastikala sordidaji 353.000.000 tuni en mondo.


  • De la plastikala sordidaji mondala 9 % reciklesas, 19 % kombustesas, 49 % duktesas a reziduala amasegi, 22 % eskartesas a naturo.


  • Dum un yaro 6.000.000 tuni de plastiko eskartesas a la riveri e lagi. De ca sordidajo 2.000.000 tuni trovas sua voyo a la mari ed oceani.


(Fonto: OECD – Global Plastics Outlook (ye 2022).)
Kategorii
Skribez Chefa kategorii hike.
Image
Arto e kulturo

Arkitekturo - Cinemo - Fotografo - Literaturo - Muziko - Pikturo - Skult-arto

Image
Naturala cienci

Astronomio - Biologio - Fiziko - Geologio - Kemio - Matematiko

Image
Mondumo

Jurnali - Ociado - Radio - Socio - Spektakli - Sporti - Televiziono


    

Image
Ido

Idisti - Historio di Ido - Ido-Kulturo - Ido-Literaturo

Image
Sociala cienci

Antropologio - Ekologio - Ekonomiko - Filozofio - Geografio - Historio - Linguistiko - Politiko - Psikologio - Religio - Sociologio - Yuro

Image
Aplikita cienci
Agrokultivo - Komerco - Saneso - Teknologio

Indexo

A Á B C D E É F G H I Í J K L M N O Ó Ö P Q R S Ś T U V W X Y Z
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Eventi +/-

en historio
dum januaro
50, 100 e 200 yari ante nun …


21 di januaro 1976. Concorde, la pasajero-aeroplano qua flugis plu rapide kam sono, unesmafoye flugis reguloze, de London a Bahrain e de Paris a Rio de Janeiro. Flugi di Concorde super Usa esis komence interdiktata pro la granda sono efektigata; ca interdikto esis pose revokata por Dulles-aeroportuo proxim Washington D.C., e plu tarde por l'aeroportuo John F. Kennedy en New York. Reguloza flugi di la aeroplano komencis de JFK-aeroportuo en novembro 1977. Concorde oficale retretis ye 24 di oktobro 2003. Kauzi esis diminutata pasajero-nombri pos la mortiva acidento di 25 di julio 2000 en Francia, minmulta voyaji per aero pos la ataki di 11 septembro 2001, e plu granda manteno-kusti. La lasta flugo di irga Concorde eventis en Anglia en novembro 2003, de l'aeroportuo di Heathrow a Bristol.

26 di januaro 1926. En London, John Logie Baird, ye la ciencala organizuro la Royal Institution, unesmafoye publike demonstris transmiso di imaji per televiziono. Il komencabis konstruktar tala aparato en 1923, ed en marto 1925 il unesmafoye publike demonstrabis movanta silueti transmisata per televiziono. Il transmisis en 1927 televiziono-signalo per telefono-lineo inter London e Glasgow, ed en la sequanta yaro il transmisis imaji trans la Atlantiko, de London a New York. Pose dum kelka yari la BBC transmisis programi per la televiziono-sistemo di Baird, per qua imaji konsistis ek triadek linei.

15 di januaro 1826. La jurnalo Le Figaro komencis editesar, originale kom semanala satirala revuo. La nomo venis de la karaktero en plura dramati da Beaumarchais, de qui un, La Mariajo di Figaro, divenis opero da Mozart. Olua moto prenesis de la monologo en la finala akto di La Mariajo di Figaro: "Sans la liberté de blâmer, il n'est point d'éloge flatteu". ("Sen la libereso di kritikar, existas nula flatanta laudo.") Ol divenis diala jurnalo en 1866; 56.000 kopiuri di la unesma diala numero vendesis. Nuntempe, ol esas la duesma jurnalo en Francia, pri kopiuri vendata, dop Le Monde.

Pri Wikipedio





Kunlaborez! +/-
Image
Benjamin Franklin

Benjamin Franklin, n. ye la 17ma di januaro 1706 til la 17ma di aprilo 1790, esis Usana politikisto ed inventisto. Ilu inventis parafulmino en 1749. Il pruvis per kaito ke sturmo produktas elektro.

La rolo di Benjamin Franklin persuadis Britania pulsar Francia ek Kanada e kinadek yari pose persuadis Francia helpar pulsar Britania ek Usa esas extrema pruvo di paktal arto.

Franklin esis un ek la fondinti di Usa e kunkompilinti dil Usana konstituco de 1776.

Image
Fluvio Delaware, en Delaware.

Delaware esas Usana stato. Lu havas kom vicini Maryland sude e weste, Pensilvania norde, e Nova-Jersey e l'Atlantiko este. La surfaco di Delaware esas longa de 154 km e larja de 56 km, esanta la 2ma min vasta stato di Usa, dop Rhode Island. Segun la demografiala kontado di 2020, ol havis 1 023 241 habitanti. Lua tota surfaco esas 6 446 km².

Image
Prato

Prato esas regiono di la Tero ube la dominacanta plantaro konsistas ek herbi, nam la pluvo ordinare ne esas suficanta por sustenar plu alta plant-formi.

Esas tri speci: savano, o tropikala herblando, havas grosa herbi, e trovesas en Afrika e Sud-Amerika.

Prato havas alta herbi kun profunda radiki, e trovesas en Nord-Amerika, Arjentinia, Ukraina, Sudafrika ed Australia.
Altra projeti da la Wikimedia Foundation:
Image Wikivortaro
Vortaro en omna lingui
Image Wikilibri
Libri quin omnu povas krear
Image Wikicitaro
Citi e famoza paroli
Image Wikifonto
Libri sen kopiyuro quin omnu povas lektar
Image Wikispecii
Katalogo pri animali en la mondo
Image Wikinews
Novaji kreita da omnu
Image Wikimedia Commons
Imaji, soni, edc.
Image Meta
Hempagino por la Wikimedia