dirigent

Niet te verwarren met: Dirigent

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  dirigent    (hulp, bestand)

Woordafbreking

• di·ri·gent

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘orkestleider’ voor het eerst aangetroffen in 1910
• Afkomstig van het Latijnse werkwoord dirigere (= besturen)

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	dirigent	dirigenten
verkleinwoord	dirigentje	dirigentjes

Zelfstandig naamwoord

de dirigent m

1. (muziek), (beroep) een leider van een orkest, koor of ander muziekgezelschap

   • De dirigent wilde dat we onze stukken beter oefenden. 
   • Kavakos is een rare dirigent, bleek na de pauze in een wisselvallige, maar enerverende Vierde symfonie van Brahms. Nu met baton en groot orkest lichtte hij schitterende details uit. Op cruciale momenten bracht hij zijn organische timing zeer nauwkeurig over op de musici. Maar in plaats van die precisie te bewaren ontaarde zijn slag even later in zwierige vaagheid en liep alles ongelijk. 

   ▸ Hierna tikte hij tweemaal kort met zijn hand op Eveliens bovenbeen. Als een dirigent die om de eerste maten van zijn orkestleden vraagt.

Synoniemen

• notenzwaaier

Hyponiemen

• koordirigent

Afgeleide begrippen

• gastdirigent

Verwante begrippen

• bandleider, dirigente, orkestleider, tambour-maitre

Vertalingen

    1. een leider van een orkest, koor of ander muziekgezelschap   

Duits: Dirigent (de) m Engels: conductor (en) Frans: chef d’orchestre (fr) m Italiaans: direttore d’orchestra  (it) m

Portugees: maestro (pt) m Spaans: director de orquesta (es) m Zweeds: dirigent (sv)

Gangbaarheid

• Het woord dirigent staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "dirigent" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Deens

Uitspraak

• Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
• IPA: / diɐ̯iˈgεnˀd /

Woordafbreking

• di·ri·gent

Woordherkomst en -opbouw

• Afkomstig van het Latijnse werkwoord dirigere (= besturen)

Naar frequentie	24030

	enkelvoud		meervoud
	onbepaald	bepaald	onbepaald	bepaald
nominatief	dirigent	dirigenten	dirigenter	dirigenterne
genitief	dirigents	dirigentens	dirigenters	dirigenternes

Zelfstandig naamwoord

dirigent, g

1. (muziek), (beroep) dirigent
2. geleider, moderator, voorzitter, voorzitster
3. ploegleider, ploegleidster

Synoniemen

• [2]:  leder zn 
• [2]:  ordstyrer zn 
• [3]:  anfører zn 

Hyponiemen

• [1]:  chefdirigent zn 
• [1]:  gæstedirigent zn 
• [1]:  kordirigent zn 
• [1]:  orkesterdirigent zn 

Verwijzingen

• dirigent in:
  Det Danske Sprog- og Litteraturselskab
  Den Dankse Ordbog op website:ordnet.dk

Noors

Uitspraak

• Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
• IPA: / dɪɾɪˈgent /

Woordafbreking

• di·ri·gent

Woordherkomst en -opbouw

• Afkomstig van Latijn: dirigere ("besturen")

Naar frequentie	32609

	enkelvoud		meervoud
	onbepaald	bepaald	onbepaald	bepaald
nominatief	dirigent	dirigenten	dirigenter	dirigentene
genitief	dirigents	dirigentens	dirigenters	dirigentenes

Zelfstandig naamwoord

dirigent, m

1. (muziek), (beroep) dirigent
2. geleider, moderator, voorzitter, voorzitster

Synoniemen

• [1]:  leder zn 
• [2]:  ordstyrer zn 

Hyponiemen

   

[1]:  gjestedirigent zn  [1]:  hoveddirigent zn  [1]:  kordirigent zn  [1]:  mesterdirigent zn  [1]:  midtbanedirigent zn  [1]:  sjefdirigent zn

Afgeleide begrippen

   

[1]:  dirigentklubbe zn  [1]:  dirigentpinne zn  [1]:  dirigentpodium zn  [1]:  dirigentrolle zn  [1]:  dirigentstav zn  [1]:  dirigentstokk zn  [1]:  dirigentverv zn

Nynorsk

Uitspraak

• Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
• IPA: / dɪɾɪˈgent /

Woordafbreking

• di·ri·gent

Woordherkomst en -opbouw

• Afkomstig van Latijn:  dirigere ww  ("besturen")

	enkelvoud		meervoud
	onbepaald	bepaald	onbepaald	bepaald
nominatief	dirigent	dirigenten	dirigentar	dirigentane

Zelfstandig naamwoord

dirigent, m

1. (muziek), (beroep) dirigent
2. geleider, moderator, voorzitter, voorzitster

Synoniemen

• [1]:  leiar zn 
• [2]:  ordstyrar zn 
• [2]:  møteleiar zn 

Hyponiemen

• [1]:  gjestedirigent zn 
• [1]:  kordirigent zn 
• [1]:  orkesterdirigent zn 

Hyponiemen

• [1]:  dirigentklubbe zn 
• [1]:  dirigentpinn zn 
• [1]:  dirigentpinne zn 
• [1]:  dirigentstav zn 
• [1]:  dirigentstokk zn