Radosław Kobierski w IM

Instytut Mikołowski zaprasza na spotkanie z Radosławem Kobierskim wokół nowego tomu wierszy Człowiek ma cienkie ściany (wyd. Biblioteka Śląska, 2025). Prowadzenie: Maciej Melecki i Krzysztof Siwczyk. 

23. 01 - godz. 18

O tomie:

Tom poetycki „Człowiek ma cienkie ściany” to zapiski wrażliwego człowieka wystawionego na działanie czasu i przemijania. Głównym motywem jest egzystencja sama w sobie, jej kruche granice i nieuchronne zderzenia z codziennością. Wiersze rozgrywają się w dobrze znanych sceneriach miejskich, wszędzie tam, gdzie pęknięcia rzeczywistości odsłaniają ukrytą prawdę o ludzkiej kondycji. Mają strukturę esencjonalnych, spójnych miniatur, gdzie każdy szczegół i gest nabiera znaczenia. „Człowiek ma cienkie ściany” to poezja skupiona, gęsta, uważna. Kobierski zagęszcza świat w słowach, jakby chciał go uchwycić tuż przed rozpadem. Wiersze, które przypominają: nic nie jest dane raz na zawsze. I człowiek, i ściany mają granice. Poezja Kobierskiego, choć zakorzeniona w osobistych doświadczeniach, nabiera uniwersalnego wymiaru, dotykając motywów samotności, przemijania oraz próby odnalezienia światła w mroku. Autor pyta o granice ludzkiej odporności i zdolność do przetwarzania bólu w piękno, pozostawiając czytelnika z poczuciem głębokiego rezonansu emocjonalnego. To wiersze dla tych, którzy nie boją się patrzeć głębiej – nawet jeśli nie zawsze wiadomo, co się zobaczy.

Książka dla osób, które jeszcze nie wiedzą, że lubią poezję, ale wiedzą, że lubią prozę. Radosław Kobierski powraca do nas z książką, która prozatorski żywioł łączy z poetycką precyzją języka. W filmowych kadrach, które znakomicie komponuje, zamyka splecioną ze sobą przeszłość, przyszłość i teraźniejszość. Przygląda się w nim relacji człowiek-przestrzeń, przestrzeń-człowiek, a przez to relacji człowieka z samym sobą i z drugim człowiekiem. Bohater książki opuszcza miasto tylko po to tylko, żeby miasto opuściło i jego. Czy jest to utrata? Być może, ale ta utrata jest równocześnie zyskiem. Jedno i drugie stanowi nie tyle swoje przeciwieństwo, co właściwie to samo. To, co przyciąga szczególnie dla poezji Kobierskiego, jest tym, co znajduje się zaraz za krawędzią ramy namalowanego przez niego obrazu. Lekturze towarzyszy podskórny, delikatny, ale bardzo wyczuwalny, surrealistyczny niepokój, który tym bardziej nas wciąga, im mniej zauważalnym szczegółem jest wydobywany. I nawet jeśli to, co wyłuskuje z rzeczywistości Kobierski, wydaje się być niczym, to jest to – mówiąc słowami samego autora – największe nic, o jakim słyszałem. Bo Kobierski jest pisarzem, który zauważa niezauważalne.

Jakub Pszoniak

Powieść enigmatyczna „Każdy śmieje się z czego innego” Romana Wysogląda wydana!

29 grudnia odbyła się premiera kolejnej znakomitej powieści współczesnej Romana Wysogląda Każdy śmieje się z czego innego. To trzecia – po Chorych na Polskę i 34 kilometrach od Pałacu Kultury – powieść tego wybitnego prozaika której wydawcą jest Fundacja Kultury Afront. Na okładce wykorzystano obraz Adama Marczukiewicza pt. „Widok na Wawel z Tarłowskiej”. Redakcja i korekta: Jarosław Nowosad. Skład i łamanie: Konrad Kulman.

Roman Wysogląd urodził się w Krakowie, bo przecież ciężko sobie wyobrazić, że mogłoby to zdarzyć się gdzieś indziej. Jako poeta debiutował w 1970 roku; jako prozaik – dwa lata później; jako dramaturg – wciąż ociąga się z debiutem. W czasach słusznie minionego PRL-u wydał m.in.: tom opowiadań pt.„Przekrętka” (Warszawa 1985) i powieść „Moskwa za trzy dni” (też Warszawa i też 1985) – za które otrzymał Nagrodę im. Andrzeja Bursy. Potem, z racji fatalnej gry piłkarzy Cracovii, wyjechał z Polski do Szwecji. W końcu wrócił, bo wszyscy wracają – nawet Odyseusz. W 2019 roku Fundacja Kultury Afront wydała jego tom wierszy wybranych „Melduję wykonanie zadania”, w 2020 powieść „Chorzy na Polskę”, a w 2022 zatrzymaną przez komunistyczną cenzurę obrazoburczą powieść „34 kilometry od Pałacu Kultury”. Dziwnym zrządzeniem losu książki te nie otrzymały żadnej prestiżowej nagrody, co świadczy o tych nagrodach, a nie o pisarstwie autora „Nie istnieje nic konkretnego poza pustką”.

Najnowsza powieść Romana Wysogląda jest równie zwariowana jak poprzednie, ale przy tym zdecydowanie bardziej enigmatyczna. Zaczyna się pogrzebem pary prezydenckiej na Wawelu, ale potem atmosfera jeszcze bardziej gęstnieje. Mamy tu wcale nie prostego mężczyznę, życie codzienne z jego doskwierającą powtarzalnością, zjawiska niewytłumaczalne, „policje tajne, widne i dwupłciowe”, a wszystko to okraszano ironicznym do szpiku kości i sarkastycznym do samego dna, wisielczym humorem, z którego Wysogląd słynie od setek lat! Ale czego innego można się było spodziewać po krakowskiej legendzie polskiej literatury?!

Książka Anny Marii Wierzchuckiej w Bibliotece Galerii Literackiej przy GSW BWA w Olkuszu

Nakładem GSW BWA w Olkuszu ukazała się książka Anny Marii Wierzchuckiej siała baba znicze. Tom został wydany jako Nagroda Główna w XX OKP im. Kazimierza Ratonia.

Premiery książek Marka Hłaski w IM

Instytut Mikołowski zaprasza na spotkanie z Radosławem Młynarczykiem wokół premierowych książek Marka Hłaski Felietony (wyd. Iskry, 2025) i Prozy rozproszone (wyd. IM, 2025) - redaktorem, autorem opracowania i wstępów -  połączone z wernisażem wystawy poświęconej życiu i twórczości Marka Hłaski, autorstwa Andrzeja Czyżewskiego. Prowadzenie: Agnieszka Czyżewska, Maciej Melecki i Krzysztof Siwczyk. 

16. 01 - godz. 18

O książkach:

Prozy rozproszone to utwory pochodzące z lat 1952-1956, a więc i juwenilia, i teksty dojrzalsze. W przypadku Hłaski okres twórczości młodzieńczej, nieporadnej, skrępowanej formalizmem, jest bardzo krótki i przez swą intensywność dość sprawnie ewoluujący. Burzliwą pogodę, opowiadanie niezgrabne i jednoznacznie ideologiczne, i Okno, nowelę napisana językiem i konwencją charakterystyczną dla autora Pierwszego kroku w chmurach, dzielą zaledwie trzy lata. Przez ten czas Hłasko bardzo intensywnie pracował nad swoim warsztatem, debiutując jako prozaik, reporter i felietonista, tworząc setki stron coraz lepszych tekstów, ocenianych przez takich znawców jak Igor Newerly, Jerzy Andrzejewski czy Wilhelm Mach. To sytuacja dość nietypowa: zazwyczaj juwenilia od utworów właściwych dzieli dłuższa przerwa, przeznaczona na zdobywanie doświadczenia i szlifowanie wymarzonego debiutu. Hłasko natomiast zaczął od życia zawodowego, aby poznać świat, ludzi i trud codzienności, gromadząc materiał do pisarskiej obróbki. Nie pracował też nad jednym pomysłem, ale tworzył dziesiątki większych i mniejszych fabuł, bardzo często pożyczając widziane lub zasłyszane historie.

Radosław Młynarczyk

(fragment Wstępu) 

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Kultury. 

Publikowane w polskiej oraz zagranicznej prasie, pisane na zlecenie, teksty, nie są rewolucyjne, nie ruszają z posad bryły świata, ale z pewnością zasługują na upamiętnienie. Głównie dlatego, że (poza niewielkimi fragmentami), nie ulegają przedawnieniu. Hłasko posiadał zdolność tworzenia materiału uniwersalnego, broniącego się również bez kontekstu historycznego, a może ponad/poza nim. Warto zatem przypominać niefikcjonalną aktywność autora „Cmentarzy” i przekraczać granice popkulturowej legendy literackiej. Tom zawiera felietony publikowane m.in. w Sztandarze Młodych, Po prostu, Die Weltwoche oraz Marivvie. Teksty izraelskie ukazują się w tłumaczeniu na polski po raz pierwszy.

Radosław Młynarczyk

Ze wstępu

Książka Jana Kaspra w IM

Nakładem Instytutu Mikołowskiego ukazał się tom wierszy Jana Kaspra (1952 - 2023) „Morderca dobrej zabawy” (2025) - przygotowany i zredagowany przez autora na parę miesięcy przed śmiercią. Opatrzony został posłowiem Tomasza Mizerkiewicza oraz rozbudowanym blubrem Rafała Grupińskiego. Na okładce znajduje się obraz Agnieszki Czyżewskiej „Kto jeszcze żyje”. Jest to drugi tom Kaspra wydany w IM - wcześniejszy to wybór wierszy „Mogiły obwoźne" (2022).