Phoenix
| Phoenix, Arizona | |
|---|---|
Eyalet Başkenti, Şehir | |
City of Phoenix Phoenix Şehri | |
Takma adlar: Valley of the Sun (Güneşin Vadisi) The Valley (Vadi) | |
Maricopa Kontluğu (County) içinde Phoenix konumu | |
Phoenix'nın ABD'deki konumu. | |
| Ülke | |
| Eyalet | |
| Kontluk (County) | Maricopa County |
| İdare | |
| • Tür | Konsey - Şehir menajeri |
| • Belediye Başkanı | Kate Gallego (D) |
| Yüzölçümü | |
| • Eyalet Başkenti, Şehir | 1338,26 km² |
| Rakım | 331 m |
| Nüfus (2010)Nüfus Sayımı | |
| • Eyalet Başkenti, Şehir | 1.445.632 |
| • Yoğunluk | oto/km² |
| • Metropol | 4.263.236 |
| Zaman dilimi | UTC-07.00 (MST) |
| • Yaz (YSU) | UTC-07.00 (PDT) |
| Posta kodu | 85001 - 85099 |
| Alan kodları | 480, 520, 602, 623 |
Resmî site www.phoenix.gov | |
Phoenix, ABD'nin en büyük 5. şehri ve Arizona eyaletinin başkenti. Uzun yıllar boyunca yerli halkın hakim olduğu bölge, Avrupalılar'ın kıtaya gelmesinden kısa süre sonra, keşfedilerek ABD topraklarına dahil edilmiştir. 1881'de şehir olan Phoenix, yıllar geçtikçe büyümesine devam etti. Doğal kaynakların yoğun olması ve doğu-batı ulaşım hatları üzerinde yer alması, Phoenix'i bir metropol kıldı.
Phoenix, 1867'de Salt ve Gila Nehirlerinin birleştiği yere yakın bir tarım topluluğu olarak kuruldu ve 1881'de şehir olarak tescil edildi.
1889'da Arizona Bölgesi'nin başkenti oldu. Kanal sistemi, yonca, pamuk, narenciye ve saman gibi ilk yerleşimcilerin ürünlerinin yerel ekonominin önemli parçaları olarak onlarca yıl boyunca kalmasıyla gelişen bir tarım topluluğuna yol açtı. Pamuk, sığır, narenciye, iklim ve bakır, Phoenix ekonomisinin temelini oluşturan "Beş C" olarak yerel olarak biliniyordu. Bunlar, II. Dünya Savaşı'ndan sonra yüksek teknoloji şirketlerinin vadiye taşınmaya başlamasına ve klima sistemlerinin Phoenix'in sıcak yazlarını daha katlanılabilir hale getirmesine kadar şehrin itici güçleri olarak kaldı.
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Phoenix, Arizona'nın güney-orta kesiminde; güneydoğudaki Tucson ile kuzeydeki Flagstaff arasında, Güneybatı Amerika Birleşik Devletleri'nde yer almaktadır.
Arabayla, Phoenix, Sonoyta'daki ABD-Meksika sınırının yaklaşık 240 kilometre (150 mil) kuzeyinde ve Nogales'deki sınırın 290 kilometre (180 mil) kuzeyindedir. Metropol alanı, Salt River Vadisi'ndeki konumu nedeniyle "Güneş Vadisi" olarak bilinir. Sonoran Çölü'nün kuzey kesimlerinde, ortalama 331 metre (1086 fit) rakımda yer almaktadır.
Şehrin içindeki ve çevresindeki dağlar dışında, Phoenix'in topoğrafyası genellikle düzdür; bu da şehrin ana caddelerinin geniş, açık alanlı yollarla hassas bir ızgara üzerinde uzanmasına olanak tanır. Vadinin etrafını dağınık, alçak dağ sıraları çevreler: kuzeydoğuda McDowell Dağları, batıda White Tank Dağları, doğuda çok uzakta Superstition Dağları ve güney/güneybatıda hem Güney Dağı hem de Sierra Estrella. Camelback Dağı, Kuzey Dağı, Sunnyslope Dağı ve Piestewa Zirvesi vadinin kalbinde yer almaktadır.
Şehrin eteklerinde geniş sulama alanları ve Kızılderili rezervasyon toprakları bulunmaktadır. Salt Nehri batıya doğru Phoenix'ten akar, ancak nehir yatağı büyük sulama yönlendirmeleri nedeniyle genellikle kurudur veya az su içerir. Güney Dağı, Ahwatukee topluluğunu şehrin geri kalanından ayırır.
Spor
[değiştir | kaynağı değiştir]- Şehri, NBA'da Phoenix Suns,
- NHL'de Phoenix Coyotes,
- NFL'de Arizona Cardinals,
- MLB'de Arizona Diamondbacks,
- MLS'de ise Phoneix Rising temsil eder.
Kardeş şehirler
[değiştir | kaynağı değiştir]
Calgary, Kanada
Katanya, İtalya
Chengdu, Çin
Ennis, İrlanda
Grenoble, Fransa
Hermosillo, Sonora, Meksika
Himeji, Hyōgo, Japonya
Prag, Çek Cumhuriyeti
Ramat-Gan, İsrail
Taipei, Tayvan
Resimler
[değiştir | kaynağı değiştir]-
Phoenix şehrinin kuşbakışı manzarası, Litograf çizen: C. J. Dyer, (1885)
-
Eski Arizona Kongre Binası
-
Phoenix Şehir Konağı
-
Pheonix'de Arizona Devlet Üniversitesi Yerleşkesi
-
Pheonix Sky Harbor Havaalanı
-
Pheonix Metrosu. Hafif raylı tramvay sisteminin şehir merkezindeki kuzey yönlü istasyonu
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Resmi websitesi25 Şubat 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
- Wikivoyage "Juneau" maddesi 27 Eylül 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
- DMOZ Open Directory Projesi "Phoenix" maddesi (İngilizce)