Islam

L' islam ou rlidjon muzulmande, c' est ene des troes grandès rlidjons monoteyisses avou l' crustinnisse eyet l' djudayisse.

Onk ki shût l' islam si lome "muzulman(de)" u "moslimî" ("moslimresse"). On djheut eto "mawoumetan" mins c' est on vî mot, ene miete veyou do mwais costé.

L' islam est rashiou so l' Alcoran eyet les dijhaedjes sol veye do Profete (hadith). L' Alcoran est rwaitî come åyant stî dicté, en arabe, på Bon Diu a Mawoumet.

L' islam, come rilidjon, est diferinne di l' islamisse, la kel rididjon muzulmande est maxheye a del politike.

Mwaissès creyances

L' islam est rashiou so 5 mwaissès atuzes, lomés "les pilés d' l' islam :

• Li creyance å Bon Diu et a Mawoumet come si (dierin) messaedjî.
• Des priyires a dire tos les djoûs.
• Li zacate, ene tcharité oblidjeye po tos les cis k' on do bén.
• Li djunaedje tins do moes do cwareme.
• Li pelrinaedje al Meke po les cis k' ont des çanses po fé.

Sipårdaedje di l' islam

So on sieke (635-735), li rlidjon muzulmande si va spåde e troes continints, pal voye del conkete arabe.

L' islam a avancî eto pal voye des cofrereyes rilidjeuses. Metans, å Senegal, pal cene des Tidjanes.

C' est, ouy, li rlidjon d' on gros miyård di djins.

Coxhes di l' islam

sorlon les creyances istorikes

• Sunites (li sunisse)
  • Druzes
• Chiyites (li chiyisse)

sorlon les pratikes

• soufisse
• salafisse

Fiesses e l' islam

E l' islam, gn a 3 djamas.

Date (e rfondou arabe)	No e walon	No e rfondou arabe	Rilevêyes
1 chawel	Fiesse del disdjune (li ptite fiesse)	Aïd-Al-Fitr	Fén do ramdinne
12 dhou l' 7ijja	Fiesse do moton (li grande fiesse)	Aïd-al-Adha	On towe li bedot
12 rabi3 el awwel	Noyé moslimrece	Aïd el-mouloud	Fiesse do skepiaedje do profete Mawoumet

L' islam el Beldjike

El Beldjike, gn åreut di 400.000 a 600.000 muzulman(de)s. Ladvins, di 5.000 a 50.000 "vîs" Bedjes kiviersîs a l' islam.