Главна страница

слободната енциклопедија

Eнциклопедија што може секој да ја уредува. Моментално има вкупно 165.936 статии на македонски јазик и 333 активни уредници!
Напишете нова статија!

географија • астрономија • биологија • геологија • информатика • математика • медицина • физика • хемија • археологија • економија • историја • политика • социологија • философија • индустрија • образование • уметност • архитектура • јазици • книжевност • музика • религија • спорт повеќе...

Избрана статија

Александар Ончев Мартулков, познат по псевдонимот Бизмарк — македонски револуционер и политичар. Меѓу првите пропагатори на социјализмот во Македонија. Деец на Македонската револуционерна организација и учесник во Илинденското востание. Член и раководител на ВМРО (Обединета) во 1930-тите.

Роден во сиромашно работничко семејство, стекнал више образование во Скопското педагошко училиште. Во 1894 година се приклучил во социјалистичкото движење со поттик од Васил Главинов. Како член на Македонската социјалистичка група, учествувал во првото празнување на ден на трудот во Бугарија. Во 1900-тите соработувал со Велешкиот револуционерен реон и Иван Аљабакот. Во 1906 година се преселил во Софија каде се приклучил во Бугарската комунистичка партија. Учествувал во политичкото управување на Македонија по Младотурската револуција.

За време на Првата светска војна, го основал Комитетот на дезертери каде префрлил македонски борци од српската војска во Царството Бугарија. Во текот на војната бил секретар на Општина Оморани и подоцна чиновник во Косово и Метохија. По војната се приклучил во Емигрантскиот комунистички сојуз и Велешкото благотворително братство „Рајко Жинзифов“. Во 1931 година бил одбран за пратеник во народното собрание на Бугарија, заедно со Христо Трајков. Во 1932 година почнал со издавањето на весникот „Македонско знаме“, следната година доживеал неуспешен обид на атентат од Михајловистите. На 8 јули 1936 година, го осудиле Мартуков заедно со останатите членови на ЦК на ВМРО (Обединета).

Учествувал во Народноослободителната борба. Во 1944 година се приклучил во Президиумот на АСНОМ и подоцна во народното собрание на НР Македонија. Помогнал со спроведување на Илинденската пензија и подоцна доделување на Илинденската споменица. Во 1954 година ги објавил неговите спомени насловени „Моето учество во револуционерните борби на Македонија“. Во текот на 1960-тите, Лазар Колишевски го изолирал Мартулков од секојдневните политички функции. Незадоволен со режимот, се преселил во Народна Република Бугарија каде починал. (Дознајте повеќе...)

архива • критериуми

На денешен ден...

Денес е 3 ноември 2026 година и издвоени настанати од времепловот се:

Настани:

1903	Со поддршка на САД, Панама прогласила независност од Колумбија. Претседателот на САД, Теодор Рузвелт не сакал да ѝ плати на Колумбија колку што барала за САД да изградат канал помеѓу Атлантскиот и Тихиот Океан. Следната година, во договор со новата влада на Панама, САД ја започнале изградбата на Панамскиот Канал.
1906	Германскиот психијатар Алојз Алцхајмер го објавил извештајот за болеста која подоцна била наречена по него.
1918	Во Падова, Италија, Австроунгарија војска потпиша капитулација, со што практично се распадна кралството Австроунгарија.
1944	На предлог на Поверенството за просвета, Президиумот на АСНОМ донел решение за отворање на гимназии во градовите: Скопје, Битола, Штип, Куманово, Прилеп, Струмица, Тетово, Велес и Охрид.
1944	Во селото Горно Врановци, е донесена одлука за основање на Школата за народни учители во Скопје.
1951	Со посебна уредба на владата на НР Македонија е формиран Отсекот за правни науки при Правно-економскиот факултет во Скопје. На 1 јули 1956 година, Отсекот за правни науки се одвоил како посебна високообразовна институција.
1965	Излегол првиот број на весникот на Општина Прилеп „Народен глас“.
1970	Салвадор Аљенде ја презел должноста претседател на Чиле, како прв марксист во западната полутопка, избран на слободни избори.
1992	Генералниот конзул на Сојузна Република Германија во Скопје, Ханс Лотар Штепан, преку Министерството за односи со странство, ја известил Владата на Република Македонија, дека позитивно го решила нејзиното барање за отворање на Генерален конзулат на РМ во Бон.
1993	Република Македонија добила статус на набљудувач во ГАТТ - Меѓународен договор за трговија и царински тарифи.
2004	Републиканецот Џорџ Буш, по вторпат е избран за претседател на САД. На должноста стапил на 20 јануари 2001 г.

Родени:

1500	Бенвенуто Челини — италијански вајар, златар и сликар.
1749	Даниел Радерфорд — шкотски физичар и хемичар.
1801	Винченцо Белини — италијански композитор.
1901	Леополд III — крал на Белгија.
1901	Андре Малро — француски писател, теоретичар и министер за култура.
1936	Рој Емерсон — австралиски тенисер.
1945	Герд Милер — германски фудбалер.
1949	Лари Холмс — американски боксер.
1963	Ијан Рајт — англиски фудбалер.
1971	Унаи Емери — шпански фудбалер и тренер.
1979	Пабло Ајмар — аргентински фудбалер.
1986	Максим Буе — француски велосипедист.
1992	Вили Орбан — унгарски фудбалер.
2000	Сержињо Дест — американски фудбалер.

Починале:

1954	Анри Матис — француски сликар и вајар.
1988	Круме Кепески — македонски педагог, лингвист, преведувач, собирач на македонски народни умотворби, граматичар, автор на првата македонска граматика.
1989	Никола Солдатов — познат македонски новинар.
1995	Бојан Адамич — словенечки композитор.
1995	Гојко Зец — српски и југословенски фудбалер и тренер.
2007	Александар Дедјушко — руски глумец.
2010	Виктор Черномирдин — премиер на Русија.
2018	Сондра Локе — американска глумица.
2024	Квинси Џонс — американски музичар и продуцент.
2025	Радомир Путник — српски писател, драматург и театролог.

Празници:

*	Ден на независност на Панама (1903), Доминика (1978) и Микронезија (1986).

Издвоен цитат

„

„Младите имаат многу радости и многу таги, бидејќи се имаат само себе си за кого да мислат, па така секоја желва и секоја помисла добива важност. Секое задоволство е почуствувано во целост, но исто така и секоја тага, и многу кои не можат да ги исполнат своите желби, веднаш ставаат крај на својот живот.“
— „Гертруда“, Херман Хесе, 1910 год.

“

архива • предложете цитат

Слика на денот
Портокаловоригест косторожец (Balistapus undulatus) во Црвеното Море, Египет.
други избрани слики

Дали сте знаеле...

... дека Кулинарски водич (1903) на Огист Ескофје е една од највлијателните кулинарски дела на сите времиња?
... дека пред да стане Исусов следбеник, Апостол Павле се нарекувал Саул (Савле) и бил прогонувач на христијаните?
... дека некогашните Ниски Земји прераснале во денешните држави Белгија, Луксембург и Холандија, како и областа Француска Фландрија?
... дека Хипарх се смета за основач на тригонометријата?
... дека архитектот на современо Скопје, Јосиф Михајловиќ - Јурукоски, бил правнук на мијачкиот достоинственик Ѓурчин Кокале?
... дека Пелагониската битка (1259) одиграна кај леринските села Неокази и Овчарани му го ставила крајот на крстоносното Латинско Царство на Балканот?
... дека средновековното име на Дојран било Полин?
... дека Византијците успеале да ја надвладеат војската на Петар Делјан само поради помошта од Викиншката гарда на Харалд Суровиот — подоцна крал на Норвешка како Харалд III, крунисан со воената слава како „опустошувач и разорувач на Македонија“ и опеан во скандинавска сага?
... дека индиското име на Индија е Барат (भारत)?
... покрај аритметичката и геометриската средина, модусот, медијаната, и просекот се видови на средна вредност?

архива • предложете факт

Што е Википедија?

Изданијата на Википедија се места каде многу различни доброволци работат заедно за да напишат енциклопедии на различни јазици. Овој проект претставува енциклопедија на македонски јазик и моментално има 165.936 енциклопедиски статии. Целата нејзина содржина е лесно достапна и слободна за употреба. Нашата мисија е да го собереме целото човеково знаење на македонски јазик — знаење кое е бесплатно, слободно и лесно пристапно за секого.

Сакате заедно да ја оствариме целта?
Најпрво, започнете со нашиот вовед!

Содржина и помош
скорешни промени • технички списоци • почетен курс • помош • кратко упатство • превод на статија • вашата прва статија • селска чешма • викисредби • начела и напатствија • категориски индекс • избрана содржина • добри статии • нови статии • потребни статии

Заедница

Селска чешма — главно место за разговор поврзан со Википедија. Селската чешма е место каде што можете да поставувате прашања, решавате проблеми, да помогнете на заедницата и заедно да ја развиваме енциклопедијата.

Портал на заедницата — збирно место поврзано со тематски проекти. Тука може да најдете тематски портали од различни области, каде може да придонесувате и да ја збогатувате Википедија.

Викисредби — можност за дружење, размена на идеи и предлози за развојот на Википедија - во живо!

Тековни настани — бидете во тек со развојните настани на Википедија. Следете го развојот на најголемата енциклопедија во светот!

Повеќејазичност — слободната енциклопедија е достапна и на голем број други јазици, освен македонскиот. Истражете ја и на друг јазик!

Братски проекти

Фондацијата Викимедија е непрофитна организација која, покрај Википедија, опфаќа и други проекти:

	Ризница — складиште на мултимедијални содржини
	Викиизвор — збирка на дела и книги
	Викивести — вести од светот
	Викиречник — повеќејазичен речник и лексикон
	Викицитат — збирка на цитати
	Викикниги — збирка на учебници и прирачници
	Викивидови — именик на видови
	Викиуниверзитет — збирка на материјали и активности за учење
	Мета-вики — усогласување на проектот „Викимедија“
	Википодатоци— база на слободни знаења
	Википатување — туристички водич

↑ најгоре ↑ • превчитај ја страницава • статистика • односи со јавноста • пријавете неправилност