หลักสูตร สังคมวิทยาและมานุษยวิทยาบัณฑิต (สาขาวิชาการวิจัยทางสังคม)

รายวิชา ม.409 สัมมนาทางมานุษยวิทยา (AN409 Seminar in Anthropology) ภาคการศึกษา 2/2559

พฤหัสบดี 13:30-16:30 น. ห้อง 407 อาคารคณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา ม.ธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต

ผู้บรรยาย อาทิตย์ สุริยะวงศ์กุล @bact arthit [at] gmail [dot] com

ดาวน์โหลดเค้าโครงรายวิชา

คำอธิบายรายวิชา

ศึกษาแนวทฤษฎีและวิธีวิทยาที่ใช้ในการศึกษาสื่อและวัฒนธรรมในยุคดิจิทัล การกำหนดวัตถุของการศึกษา โดยศึกษาผ่านปรากฏการณ์ทางสังคมที่สัมพันธ์กับความเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีดิจิทัลและอินเทอร์เน็ต

วัตถุประสงค์

1. นักศึกษาระบุวัตถุดิจิทัลที่ถูกศึกษาในเชิงมานุษยวิทยาได้
2. นักศึกษาระบุและอธิบายวิธีวิทยาเชิงมานุษยวิทยาดิจิทัลที่ใช้ในการวิจัยทางสังคมได้
3. นักศึกษาระบุและอธิบายมุมมองทางทฤษฎีที่ใช้ในการทำความเข้าใจปรากฏการณ์ทางดิจิทัลได้
4. นักศึกษาเข้าใจว่ามานุษยวิทยาดิจิทัลนั้นสัมพันธ์และส่งเสริมสังคมศาสตร์สาขาวิชาอื่นๆ ได้อย่างไร

รูปแบบการเรียนการสอน

นักศึกษาอ่านเอกสารหรือดูสื่อที่ได้รับมอบหมายในแต่สัปดาห์มาก่อนเริ่มชั้นเรียน แล้วร่วมกันอภิปรายแลกเปลี่ยนระหว่างชั้นเรียน โดยมีอาจารย์ผู้สอนช่วยแนะนำประเด็นอภิปราย

กิจกรรมวัดผล

บล็อกรายสัปดาห์ (20%)

• ในแต่ละสัปดาห์ นักศึกษาจะเขียนบล็อกสั้นๆ 1 โพสต์ แสดงความคิดเห็นถึงเอกสารทั้งหมดที่อ่านในแต่ละสัปดาห์ โดยจะเป็นความคิดเห็นด้านทฤษฎี สังคม หรือวิธีวิทยาก็ได้ หรือจะเป็นการหยิบยกตัวอย่างที่นอกเหนือจากที่พูดถึงในเอกสารมาอภิปรายเพิ่มเติมก็ได้ (สัปดาห์ละ 500 คำ ไม่ต้องสรุปเนื้อหาในเอกสารซ้ำ)
• ในโพสต์จะต้องมีภาพ คลิปเสียง คลิปวิดีโอ หรือสื่ออื่นใดก็ได้เพื่อประกอบเนื้อหาของโพสต์ ทั้งนี้ให้ทำลิงก์เชื่อมโยงกลับไปหาหน้าเว็บต้นฉบับด้วย
• นักศึกษาจะเลือกใช้บล็อกของผู้ให้บริการใดก็ได้ในสี่แห่งนี้:
  • WordPress.com [iOS|Android]
  • Medium.com [iOS|Android]
  • Storylog.co
  • Notes ในเฟซบุ๊ก [iOS|Android] (อย่าลืมเปิด public)
• ส่งก่อนเริ่มชั้นเรียนในแต่ละสัปดาห์ โดยให้นักศึกษาโพสต์ลิงก์ของโพสต์ดังกล่าวลงในกลุ่มเฟซบุ๊กของชั้นเรียน (จะใช้โพสต์ดังกล่าวระหว่างชั้นเรียนสัมมนา)

บล็อกบทความขนาดเล็ก (15%)

• นักศึกษาเลือกข่าวที่ปรากฏในสื่อ และเกี่ยวข้องกับประเด็นสื่อดิจิทัลหรือวัฒนธรรมดิจิทัล เขียนเป็นบทความในบล็อกของตัวเอง เชื่อมโยงประเด็นกับเอกสารที่เคยได้อ่านหรือเคยได้อภิปรายในชั้นเรียน (1,200 คำ / ไม่เกิน 1,500 คำ)
• ในเรียงความให้ระบุที่มาของข่าวด้วย (ถ้าเป็นแหล่งข่าวออนไลน์ให้ทำลิงก์)
• ในบทความควรสำรวจเบื้องต้นถึงความคิดเห็นของประชาชนทั่วไปต่อประเด็นข่าวดังกล่าว โดยจะเป็นความคิดเห็นที่ปรากฏในสื่ออินเทอร์เน็ต สิ่งพิมพ์ หรือสื่อใดก็ได้ (นักศึกษาไม่ต้องสัมภาษณ์เอง)
• บทความดังกล่าวต้องสนทนาและอ้างอิงกับโพสต์ในบล็อกของเพื่อนร่วมชั้นเรียนด้วย โดยทำลิงก์ไปหาในจุดที่มีการอ้างอิง (เช่นในเรื่องเดียวกัน เพื่อนของเราเคยอภิปรายว่าอย่างไร เราเห็นด้วยหรือเห็นต่าง อย่างไร ในประเด็นดังกล่าว)
• ส่งก่อนชั้นเรียนสัปดาห์ที่ 6 (2 มี.ค. 2560) โดยโพสต์ลิงก์ลงในอีเวนต์เฟซบุ๊กที่กำหนด พร้อมชื่อและรหัสนักศึกษา

บล็อกวิจารณ์หนังสือ (20%)

• นักศึกษาอ่านและเขียนวิจารณ์หนังสือที่กำหนดลงในบล็อกของตนเอง (1,800 คำ / ไม่เกิน 2,000 คำ)
• ส่งก่อนชั้นเรียนสัปดาห์ที่ 13 (20 เม.ย. 2560) โดยโพสต์ลิงก์ลงในอีเวนต์เฟซบุ๊กที่กำหนด พร้อมชื่อและรหัสนักศึกษา

บล็อกสรุปการอภิปรายสาธารณะ (20%)

• นักศึกษาร่วมฟังการสัมมนา การเสวนา นิทรรศการศิลปะ หรือเวทีวิชาการที่เปิดให้สาธารณะเข้าร่วม ด้วยตัวเองในสถานที่จัดงาน แล้วสรุปการอภิปรายลงในบล็อกของตัวเอง พร้อมทั้งเชื่อมโยงประเด็นกับเอกสารที่เคยได้อ่านหรือเคยได้อภิปรายในชั้นเรียน (1,800 คำ / ไม่เกิน 2,000 คำ)
• เวทีสาธารณะดังกล่าวควรจะอยู่ระหว่างเดือนมีนาคมถึงเดือนเมษายน 2560
• ให้มีข้อมูลชื่องาน วันเวลาสถานที่ที่จัด รายชื่อวิทยากร และรูปถ่ายจากงานลงในบล็อกด้วย
• นักศึกษาจะส่งงานชิ้นนี้เมื่อใดก็ได้ที่ต้องการ หลังชั้นเรียนสัปดาห์ที่ 6 และก่อนชั้นเรียนสัปดาห์ที่ 15 (4 พ.ค. 2560) โดยโพสต์ลิงก์ลงในอีเวนต์เฟซบุ๊กที่กำหนด พร้อมชื่อและรหัสนักศึกษา

บล็อกบทความปลายภาค (25%)

• นักศึกษาประเด็นสื่อดิจิทัลหรือวัฒนธรรมดิจิทัลที่ตัวเองสนใจ เขียนเป็นบทความในบล็อกของตัวเอง (2,200 คำ / ไม่เกิน 2,500 คำ)
• บทความดังกล่าวควรเชื่อมโยงประเด็นกับเอกสารที่เคยได้อ่านหรือเคยได้อภิปรายในชั้นเรียน
• บทความดังกล่าวต้องสนทนาและอ้างอิงกับโพสต์หรือบทความขนาดเล็กในบล็อกของเพื่อนร่วมชั้นเรียนด้วย โดยทำลิงก์ไปหาในจุดที่มีการอ้างอิง (เช่นในเรื่องเดียวกัน เพื่อนของเราเคยอภิปรายว่าอย่างไร เราเห็นด้วยหรือเห็นต่าง อย่างไร ในประเด็นดังกล่าว)
• นักศึกษาอาจอ้างอิงเอกสารอื่นหรือหาข้อมูลเพิ่มเติมด้วยการสัมภาษณ์ สังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม ฯลฯ ด้วยก็ได้
• ส่งหลังชั้นเรียนสัปดาห์ที่ 17 (วันเวลาตามที่นักศึกษาทั้งชั้นเรียนตกลงกับอาจารย์ผู้สอน) โดยโพสต์ลิงก์ลงในอีเวนต์เฟซบุ๊กที่กำหนด พร้อมชื่อและรหัสนักศึกษา

เค้าโครงการสัมมนา

1. 26 ม.ค. — แนะนำรายวิชา
2. 2 ก.พ. — อะไรคือ “ดิจิทัล” และจะศึกษากันอย่างไร
3. 9 ก.พ. — ดิจิทัล “อยู่” ที่ไหน: พื้นที่และกายภาพของดิจิทัล
4. 16 ก.พ. — ใครคือ “ชาวเน็ต”
5. 23 ก.พ. — กีฬามหาวิทยาลัยแห่งประเทศไทย (ไม่มีชั้นเรียน)
6. 2 มี.ค. เลื่อนเป็น 10 มี.ค. — ความสัมพันธ์: ออนไลน์-ออฟไลน์
7. 9 มี.ค. — อินเทอร์เฟซ: ดิจิทัลที่จับได้เห็นได้ [อ.เมธาวี โหละสุต]
8. 16 มี.ค. — Digital Methods: มองสังคมผ่านข้อมูลบนอินเทอร์เน็ต [อ.ปรัชญา บุญขวัญ]
9. 23 มี.ค. — สัปดาห์ของการสอบกลางภาค (ไม่มีชั้นเรียน)
10. 30 มี.ค. — ข้อมูล: ภววิสัยและการเลือกปฏิบัติบน “ข้อเท็จจริง”
11. 6 เม.ย. — วันจักรี (ไม่มีชั้นเรียน)
12. 13 เม.ย. — เทศกาลสงกรานต์ (ไม่มีชั้นเรียน)
13. 20 เม.ย. — ข่าวสาร 1: การทำข่าว มืออาชีพ และความเป็นพลเมือง
14. 27 เม.ย. — ข่าวสาร 2: ว่าด้วยออนไลน์-ออฟไลน์ / กระแสหลัก-กระแสรอง
15. 4 พ.ค. — ขบวนการทางสังคมกับอินเทอร์เน็ต
16. 11 พ.ค. — ประเด็นร่วมสมัย 1 (เช่น เศรษฐกิจ การผลิต การบริโภค)
17. 18 พ.ค. — ประเด็นร่วมสมัย 2 (เช่น เกม การละเล่น ความบันเทิง)

ดูเอกสารประกอบรายวิชา