Sekund

"Sekund" uun ööder spriakwiisen

Sölring  Öömrang  Fering  Halunder  Halifreesk  Mooring  Wiringhiirder  Karhiirder  Gooshiirder

Tekst üüb Öömrang

Miat
Norm	SI-süsteem
Nööm	Sekund
Tiaken	s1)
Füsikaalisk grate	Tidj, Tidjrüm
Formeltiaken	t
Dimension	Tidj
Dimensionsümbool	T
Uun SI-Ianhaiden	SI grünjmiat
Uun CGS-Ianhaiden	CGS grünjmiat
Uun Planck-Ianhaiden	1 s = 1,9·1043
Näämd efter	lat. pars minuta secunda „di ööder letjer dial“ faan en stünj (efter det minüüt)
Luke uk diar: Juar, Muun, Dai, Stünj, Minüüt. 1) Iar uk: $\mathrm {sec}$.

At Sekund – faan lat. pars minuta secunda as en grünjmiat uun't SI-süsteem för at tidj. Uun a ualdai as't di 86.400st dial (24x60x60) faan a dai.

Bestemang

Di dai as oober leewen ei likelung. Sodenang brükt a füsiik en beeder bestemang:

1 Sekund woort fäästlaanj üs det tidj, huar det Caesiumnuklid ¹³³Cs 9.192.631.770-sis hör tustant anert. Diaram het detdiar sekund uk „atoomsekund“.

Bröökdialen

• 1 Attosekund = 0,000 000 000 000 000 001 Sekunden = 10^-18 Sekunden
• 1 Femtosekund = 0,000 000 000 000 001 Sekunden = 10^-15 Sekunden
• 1 Pikosekund = 0,000 000 000 001 Sekunden = 10^-12 Sekunden
• 1 Nanosekund (ns) = 1000 Pikosekunden = 0,000 000 001 Sekunden = 10^-9 Sekunden
• 1 Mikrosekund (µs) = 1000 Nanosekunden = 0,000 001 Sekunden = 10^-6 Sekunden
• 1 Millisekund (ms) = 1000 Mikrosekunden = 0,001 Sekunden = 10^-3 Sekunden
• 1 Sekund = 1000 Millisekunden
• 1 Minüüt = 60 Sekunden
• 1 Stünj = 60 Minüüten = 3600 Sekunden
• 1 Dai = 24 Stünjen = 1440 Minüüten = 86.400 Sekunden