Ola ola,
dimpués de muitos diyas, i tornamos con unatra entrega d’o curset d’aragonés ta foranos….bueno, e ta autoctonos xDD.
Hue tonga charrar d’os adverbios, asinas….que aqui i son:
Os adverbios acompanyan á o verbo ta concretar a situgación en que se desembolica l’acción.
1 Adverbios espacials
Os adverbios espacials deicticos indican grau de cercanía u leixanía.
|
|
|
| 1ª presona |
aquí |
| 2ª presona |
astí |
| 3ª presona |
allí, allá |
A primera presona endica un puesto amán de qui charra; a segunda un puesto amán de a qui se charra; e a tercena, endica un puesto más luen.
Atros adverbios espacials son:
Ta expresar distancia relativa: amán, luen, dillá.
Ta expresar inclusión u exclusión espacial: adintro, afuera, difuera.
Ta expresar posicions en a verticalidat: á ran, alto, baixo, encima, abaixo, debaixo, enta alto, enta baixo.
Ta expresar posicions en a horizontalidat: arredol, enfrent, debant, dezaga, entabant, entazaga.
O relativo á on como adverbio espacial: á on u an.
2 Adverbios de tiampo
Os adverbios de tiampo más emplegatos son: perén/mái, siempre/nunca, huei, ahier, ixatrodiya, maitín, antis, antis más, antis con antis, dimpués, alavez, encara, allora, lugo, agora, anueit, a monico, agún, á ormino, malas que, asobén, a escape, decamín, de contino, de sopetón, d’estrela á estrela, de lusco á lusco, entremistanto, tanimientres, en primeras, en zagueras, pa cutio…
3 Adverbios de modo
Os adverbios de modo más emplegatos son: bien, malament, asinas, millor, pior, simplament…
Os adverbios remataus en –ment se fan sobre a forma femenina, simplament…
4 Adverbios de cantidat
Son: bien, mui, quasi, tant, muito, guaire, tanto, poco, más, menos, pro(u), demasiau, nomás, asabelo, á embute, amás; e substantivos trasposatos fendo d’adverbios quantificadors (brenca, cosa, gota, mica, pon, res).
5 Atros adverbios
Adverbios d’afirmación: profés, sí, tamién
Adverbios de negación: no, brenca, pon, tampoco no
Adverbios de dubda: talment, á lo millor
Adverbios interrogativos/exclamativos e relativos: quán, cómo, quánto


