HED�YE ERO�LU

Büyük�ehir Belediyesinin 2014 y�l�nda hayata geçirdi�i entegre at�klar�n bertaraf edilmesi, bu at�klardan enerji üretimi ve vah�i çöp depolama sisteminin sona erdirilmesine yönelik proje için olumsuz iddialar bitmek bilmiyor.

Mersin Büyük�ehir Belediyesi, ihale sürecini tamamlamas� ile 2014 y�l� Ekim ay�nda “Entegre At�k De�erlendirme Geri Dönü�üm Ve Bertaraf Tesisleri �le Düzenli Depolama Sahas� Yap�m� ve ��letmesi” i�i kapsam�nda Eman Elektrik Enerji Ltd �ti ile sözle�me imzalad�.

Bu dönemde; ihaleden yakla��k 3 ay önce kuruldu�u iddia edilen Eman Enerji �irketi’nin siyasi ba�lant�lar�n� kullanarak ihaleyi ald��� kamuoyunda s�kl�kla gündeme gelmi�ti.

KOCAMAZ G�TT�, SEÇER GELD� AMA B�R �EY DE���MED� M�?

�hale gere�i verilen yasal sürede istenilen i�leri tamamlamayan firma aradan geçen sürede pek çok kez el de�i�tirdi. Burhanettin Kocamaz döneminde yap�lan ihale ile ilgili gerek o süreçte gerekse sonras�nda koltu�a Vahap Seçer’in oturdu�u y�llarda de�i�en bir �ey olmad�.

Birçok defa tutanak tutularak i�ini yapmad��� ve gecikmeden dolay� feshedilmesi gereken ihalenin 5 y�ll�k gecikmeye ra�men sonland�r�lmamas� ile yakla��k 200 milyon TL de�erinde kamu zarar� olu�tu�u öngörülüyor.

TAMAMLANAN ��LER �STEN�LEN�N 3’TE B�R� DAH� ETM�YOR

�hale sözle�mesi kapsam�nda yüklenici firmadan ilk olarak; çöp gaz�ndan enerji üretim tesisleri yap�lmas� istendi. Firma Akdeniz, Tarsus ve Silifke ilçelerinde bu tesisleri yapt�.

Ayr�ca yine firmadan ihale kapsam�nda; Çöp Suyu Art�ma Tesisleri yap�lmas� istendi. Mersin merkezde bu tesis tamamlan�rken, sa�l�kl� çal��t�r�lamad�. Kanalizasyon hatt�na  uygunsuz de�arj etti�i görüldü. Bu tesisin Tarsus aya�� ise tamamlanmad�. Silifke’de de Mersin’dekine benzer �ekilde tesis tamamlanmasa bile sa�l�kl� çal��t�r�lamad�, Kanalizasyon hatt�na uygunsuz de�arj yap�ld��� belirlendi. Yine ihale kapsam�nda firmadan; Mekanik Ayr��t�rma Tesisi yap�lmas� istendi. Mersin merkez ve Silifke ilçesinde tesis tamamlan�rken, tesise k�smi çöp kabulü yap�lmaya ba�land�. Ancak tesisin Tarsus aya�� yap�lmad�. Firmadan ayr�ca Anaerobik Fermantasyon Tesisi yap�lmas� istendi ancak bu tesiste yap�lmad�. Böylelikle de sözle�me gere�i yüzde 50’si idareye teslim edilmesi gereken kompost ürün düzenli üretilmemi� oldu.

�hale sözle�mesi gere�i yüklenici firman�n yapmas� gereken bir ba�ka tesis ise; Solucan Gübre Üretim Ve Paketleme tesisiydi. Akdeniz ilçesinde binas� olmas�na ra�men bu tesis i�ler vaziyette olmad���, hal at�klar�n�n i�lenmedi�i, sözle�me gere�i 30 ton solucan gübresi ise belediyeye bedelsiz �ekilde teslim edilmedi. Yine Akdeniz ilçesinde Aquaponic Bal�k Yeti�tiricili�i Tesisi de yap�lmad�. Mersin merkez tesisi olmas� gereken yerde halen harabe bir sera bulundu�u, sebze ve bal�k üretiminin yap�lmad��� görüldü.

Erdemli Vah�i Depolama Alan� Rehabiltasyon i�i, di�er ilçelerdeki 15 adet vah�i depolama alan� rehabilitasyon i�leri de yap�lmayan i�ler aras�nda yer ald�.

Ayr�ca 5 adet aktarma istasyonundan sadece 2 tanesi yap�l�rken, Çavu�lu Eski Çöp Alan� Gaz Yakma Tesisi, Lastik ve T�bbi At�klar� Geri Dönü�üm Tesisi olan Piroliz Tesisi, Lfg-Cng Dönü�üm Tesisi ve 3 adet istasyonu da yap�lmayan i�ler oldu.

�HALE SÜRES� YAKLA�IK 5 YIL A�ILDI

Bahsi geçen tüm tesislerin projelendirilmesi, her türlü izin, ÇED ve ruhsatlar�n�n tamamlanarak i�letmeye al�nmas� için ihaledeki süre 24 ay olmas�na ra�men aradan geçen 8 y�lda tamamlanan i�lerin oran� istenilenin 3’te birine dahi ula�mad�.

30 Ekim 2014’de sözle�mesi yap�lan ve 17 Kas�m 2014 tarihinde noter onayl� ihaledeki tesislerin izin ruhsatlar� al�nm�� olmas�na ra�men halen tesislerin bitirilmesi için gereken süre 2016’yken, idarenin verdi�i mücbir sebepten dolay� bir süre uzat�m� söz konusu oldu. Tesislerin tamamlanmas� için firmaya 9 ay ek süre verilirken, 2017 y�l�n�n A�ustos ay�nda bitirilip, teslim edilmesi gereken i�ler tamamlanmad� ve yasal süre a��ld�.

EKS�KLER TESP�T ED�LD�, TUTANAK TUTULDU; AMA FES�H YAPILMADI MI?

Gecikme üzerine Büyük�ehir Belediyesi bir kurul kurarak tesislerin durumunu tespit ettirirken, tespit raporlar�nda bahsi geçen tesislerin tekni�ine uygun ihtiyaca cevap verecek �ekilde sürdürülebilir at�k yönetimi entegre sistemini kuracak �ekilde olmad��� resmi olarak tespit edilip tutanak alt�na al�nd�.

Bu tutanaklar Büyük�ehir Belediyesi ve yüklenici firmaya resmi kanallardan bildirilerek, sözle�me ve ek sözle�meler gere�i cezai i�lemlerin ba�layaca�� da bildirildi. Bunun sonucunda ise cezai süreç ba�lat�ld�. Ek  sözle�mede yer alan (Ek 2 sözle�menin 3.4. maddesinin gere�i) ve di�er kanunlarda özellikle Bay�nd�rl�k ��leri Genel �artnamesinin ilgili maddeleri gere�i fesih i�lemleri ba�lat�lmas� gerekirken süreç i�letilmedi!

CEZA B�LE TAHS�L ED�LEMED� M�?

Hukuk i�lerinden de al�nan görü�ler do�rultusunda 2017’de kurulan inceleme komisyonun raporlar� ve daha sonra 2019’da kurulan ön inceleme komisyonun raporlar� olmas�na, 2 kez üst üste ayn� konudan tutanak ve tespitlerin yap�lm�� olmas�na ra�men bu konular dikkate al�nmad�. Seçimler ile Büyük�ehir yönetimi Burhanettin Kocamaz’dan, CHP’li Vahap Seçer’e geçerken, iddialara göre 2019’dan itibaren 3’üncü kez tespit komisyonu çal��t�r�lmad�.

Ayr�ca 2017 de kurulan komisyonun tespitleri neticesinde tamamlanmayan ve i�letmeye al�nmayan tesisler olmas� sebebiyle sözle�me 7.2. maddesi gere�i 24 ay da tamamlanmad���ndan dolay� ek 2 sözle�mede belirtilen cezai i�lem ba�lat�ld� ancak ceza miktar�n�n da idarece tahsil edilmedi�i öne sürüldü.

HEM HAK ED�� ALIP, HEM DE PARA MI KAZANDI?

2021 y�l�nda da tesisler tam olarak tamamlanmad��� için üst üste 6 kez ayn� maddeden dolay� cezai i�lem yap�ld��� için ek 2 sözle�menin 3-4 maddesi gere�i fesih sebepleri olu�mas�na ra�men yine fesih yoluna gidilmedi.

Büyük�ehir Belediyesi Hukuk Mü�avirli�inin de tespitine göre Bay�nd�rl�k ��leri Genel �artnamesi gere�i hakl� fesih i�lemleri tesis edilmesi gerekirken firman�n 8 y�ld�r milyonluk hak edi� al�p, bir de mevcut yar�m yamalak tesisleri i�leterek elde etti�i milyarl�k haks�z kazanc�n önüne geçilmedi�i öne sürüldü.