Gilbert
| Gilbert | |
|---|---|
|
| |
| Tavalludi |
23 - yanvar, 1862 Prussiya shahri Kyoningsbergda(hozirgi Kaliningrad) |
| Vafoti |
14-fevral, 1943 (81 yosh) Gottingen |
| Fuqaroligi | nemis |
| Kasbi | Matematik |
| Turmush oʻrtogʻi | Käthe Jerosch |
| Bolalari | Franz Hilbert |
| Otasi | Otto Hilbert |
| Onasi | Maria Therese Erdtmann |
| Mukofotlari |
Lobachevsky Prize (1903) Bolyai Prize (1910) ForMemRS (1928) |
| Veb-sayti | [Hilbert] |
David Gilbert (olmoncha: David Hilbert ; 1862,23.1, Velau, Kenigsberg — 1943.14.2, Gyottingen) — nemis matematigi, prof. (1893). Gilbert tadqiqotlari matematikaning koʻp boʻlimlari taraqqiyotida muhim oʻrin tutgan. Asosiy ilmiy ishlari invariantlar, algebraik sonlar nazariyasiga, geometriya asoslari variatsion hisob va differensial tenglamalarga, integral tenglamalar nazariyasiga, sonlar nazariyasida Varing muammosi yechimiga, matematik fizika asoslariga, matematikaning mantiqiy asoslariga doir. Gilbert matematikaning tabiatshunoslik bilan bogʻliqligi masalalari bilan ham shugʻullangan. Gilbert matematikaning deyarli hamma sohalariga oid 23 muammoni oʻrtaga tashlagan.
Bolaligi va taʼlimi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Gilbert, ikki farzandning birinchisi va Otto va Mariya Tereza (Erdtmann)ning yagona oʻgʻli Hilbert, Prussiya Qirolligi[1] ning Prussiya provinsiyasida yoki Kenigsbergda (Hilbertning oʻz bayonotiga koʻra) yoki Vehlauda (1946-yildan beri tanilgan) tugʻilgan. Znamensk) Königsberg yaqinida, u yerda otasi tugʻilganda ishlagan.
1872-yil oxirida Hilbert Fridrixskolleg gimnaziyasiga (Collegium fridericianum, Immanuil Kant bundan 140 yil avval oʻqigan maktab) oʻqishga kirdi; ammo, baxtsiz davrdan soʻng, u (1879-yil oxiri) va fanga yoʻnaltirilgan Vilgelm gimnaziyasini (1880-yil boshida) tugatdi. Oʻqishni tugatgandan soʻng, 1880-yil kuzida Hilbert Königsberg universitetining „Albertina“ ga oʻqishga kirdi. 1882-yil boshida Hermann Minkovski (Hilbertdan ikki yosh kichik va ayni paytda Königsbergda tugʻilgan, lekin Berlinga uch semestrga ketgan) Königsbergga qaytib, universitetga oʻqishga kirdi. Hilbert uyatchan, isteʼdodli Minkovski bilan umrboqiy doʻstlik munosabatlarini rivojlantirdi.
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
| Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
- ↑ „Province of Prussia“, Wikipedia (inglizcha), 2022-12-13, qaraldi: 2023-11-02