Kontent qismiga oʻtish

Gilbert

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Gilbert
Image
Tavalludi 23 - yanvar, 1862
Prussiya shahri Kyoningsbergda(hozirgi Kaliningrad)
Vafoti 14-fevral, 1943 (81 yosh)
Gottingen
Fuqaroligi nemis
Kasbi Matematik
Turmush oʻrtogʻi Käthe Jerosch
Bolalari Franz Hilbert
Otasi Otto Hilbert
Onasi Maria Therese Erdtmann
Mukofotlari

Lobachevsky Prize (1903) Bolyai Prize (1910)

ForMemRS (1928)
Veb-sayti [Hilbert]

David Gilbert (olmoncha: David Hilbert ; 1862,23.1, Velau, Kenigsberg — 1943.14.2, Gyottingen) — nemis matematigi, prof. (1893). Gilbert tadqiqotlari matematikaning koʻp boʻlimlari taraqqiyotida muhim oʻrin tutgan. Asosiy ilmiy ishlari invariantlar, algebraik sonlar nazariyasiga, geometriya asoslari variatsion hisob va differensial tenglamalarga, integral tenglamalar nazariyasiga, sonlar nazariyasida Varing muammosi yechimiga, matematik fizika asoslariga, matematikaning mantiqiy asoslariga doir. Gilbert matematikaning tabiatshunoslik bilan bogʻliqligi masalalari bilan ham shugʻullangan. Gilbert matematikaning deyarli hamma sohalariga oid 23 muammoni oʻrtaga tashlagan.

Bolaligi va taʼlimi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Gilbert, ikki farzandning birinchisi va Otto va Mariya Tereza (Erdtmann)ning yagona oʻgʻli Hilbert, Prussiya Qirolligi[1] ning Prussiya provinsiyasida yoki Kenigsbergda (Hilbertning oʻz bayonotiga koʻra) yoki Vehlauda (1946-yildan beri tanilgan) tugʻilgan. Znamensk) Königsberg yaqinida, u yerda otasi tugʻilganda ishlagan.

1872-yil oxirida Hilbert Fridrixskolleg gimnaziyasiga (Collegium fridericianum, Immanuil Kant bundan 140 yil avval oʻqigan maktab) oʻqishga kirdi; ammo, baxtsiz davrdan soʻng, u (1879-yil oxiri) va fanga yoʻnaltirilgan Vilgelm gimnaziyasini (1880-yil boshida) tugatdi. Oʻqishni tugatgandan soʻng, 1880-yil kuzida Hilbert Königsberg universitetining „Albertina“ ga oʻqishga kirdi. 1882-yil boshida Hermann Minkovski (Hilbertdan ikki yosh kichik va ayni paytda Königsbergda tugʻilgan, lekin Berlinga uch semestrga ketgan) Königsbergga qaytib, universitetga oʻqishga kirdi. Hilbert uyatchan, isteʼdodli Minkovski bilan umrboqiy doʻstlik munosabatlarini rivojlantirdi.

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  1. „Province of Prussia“, Wikipedia (inglizcha), 2022-12-13, qaraldi: 2023-11-02