Бүген 2026 елның 14 май көне (Пәнҗешәмбе) – Вакыт 03:21 UTC (Битне яңартырга) – Күренеш: мобиль / санак

Бу көнне ... (14 май)

Исраилдә һәм Парагвайда — Бәйсезлек, Либериядә — Милли берләшү, Чилида — Инженерлык көне, h.б. истәлекле һәм бәйрәм көннәре

1607 — Джон Смит АКШ җирендә инглизләрнең беренче даими торак пунктын нигезли.
1858 — Русия империясе хәрбие, генерал-майор Искәндәр Тальковский туа.
1900 — Парижда II Олимпия уеннары ачыла. Беренче тапкыр хатын-кызлар катнаша.
1907 — Казан губерна архитекторы Лев Хрщонович вафат.
1922 — Башкортстан АССР башкаласы Стәрлетамактан Уфага күчерелә.
1925 — инглиз язучысы, фэнтези жанрына нигез салучы Генри Хаггард бакыйлыкка күчә.
1931 — татар язучысы, әдәби тәнкыйтьче Рафаэль Мостафин дөньяга килә.
1943 — Тынычлык өчен Нобель премиясе лауреаты бельгияле юрист Анри Лафонтен вафат.
1955 — Варшава килешүе имзалана.
1958 — грек-рим көрәше буенча спорт остасы Риф Гайнанов туа.
1991 ― Татарстан Югары Шурасы Татарстан Президенты вазифасын гамәлгә куя.
1993 — Бәйсез Дәүләтләр Берлеге барлыкка килә.
2010 — озак реставрациядән соң Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры бинасы яңадан ачыла.

Башка вакыйгалар • Үзгәртү • Проект • Яңартырга

Ганеша Чатуртхи (санскр. गणेशचतुर्थी) — фил башлы яңа башлангычлар, киртәләрне бетерүче һәм акыл ходае Ганешага табынуга багышланган Һинд дине бәйрәме. Ун көн дәвам итә торган бәйрәм Һинд ай-кояш календареның Бхадрапада аена туры килә. Беренче көне милади тәкъвимнең 22 август белән 20 сентябрь көннәре арасында урын ала (2021дә - 10 сентябрь). Бөтен Һиндстан буенча бәйрәм ителә, मुंबई Мумбай шәһәре чараларына меңнәрчә хаҗиләр җыела.

Бу вакыт өйләрдә һәм җәмәгать урыннарында Ганешаның балчык сыннарын урнаштырыла, ведик гимннарны яки "Ганапати Упанишад" кебек Һинду текстларны җырлыйлар, дога укыйлар һәм ашаудан тыелулар үтиләр. Фестиваль бетүгә, сынны җәмәгать процессиясе белән музыка уйнатып һәм төркемләп җырлап алып баралар һәм якындагы сулыкка (елгага яки океанга) салалар, шуннан соң балчык сын эри һәм Ганеша Ходай Парвати һәм Шива янына Кайлаш тавына кайта дип ышаналар.

Рәсми билгеләнүләре турында иң борынгы архив язмалар XVII гасырда яшәгән маратхлар дәүләте чорына карый.

↪ Дәвамы

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сез беләсезме?

Эрбет ярминкәсенә баручылар

1740 елга кадәр Эрбет ярминкәсенең ачылуы Раштуа бәйрәменә туры китерелгән.
400 яшьлек «Пугачев имәне» — Мари Иленең истәлекле урыны.
Роберт Кох туберкулез, түләмә һәм ваба чирләрен китереп чыгаручыларны ачыклагач, микробиология өлкәсендә бөек галим Луи Пастерны узып, беренчелеккә чыга.
Татар телендә спектакль уйнарга беренче рөхсәтне 1906 елның 5 маенда Ибраһим Терегулов ала.
Татар мәктәпләре арасында гимназия статусына иң әвәл кызлар мәктәбе 1916 елда ия булган.
Идел-Уралның төп милләтләрен берләштергән бәйсез җөмһүрият төзү фәрманы Уфаның «Тормыш» гәзитендә дөнья күрә.
«ТАССРның атказанган артисты» дигән мактаулы исем беренче мәртәбә 1926 елда Барый Тархановка бирелә.
Беренче биш елын үз хисабына яшәгән Мәскәү татар театрын хөкүмәт дәүләт акчасына тагын биш ел яшәтеп ябып куя.
1936 елда Босфор һәм Дарданеллар аша узган су юлы турындагы Монтрё килешүе әле дә гамәлдә.
Казан язучысының дебют китабы 2015 елда Русиянең абруйлы әдәби премияләренә лаек табыла.

Архив • Яңа чыгарылыш әзерләү • Төзәтү

Яхшы мәкалә

Чолыкчылык («чолык» сүзеннән алынган — кыргый бал кортларыннан бал алыр өчен үсеп утырган агачны чокып ясалган умарта) — умартачылыкның бу борынгы төрендә бал корты агач куышында яши.

Русь җирләрендә чолыкчылык XVII гасырга чаклы киң билгеле һәм ул вакыттагы хуҗалыкның төп тармакларының берсе була. Чолыкларны әзерләү артык авыр һәм бал җитештерү дә түбән күләмдә булганы аркасында, рамлы умартаны уйлап тапканнан соң умартачылык чолыкчылыкны акрынлап җиңеп ала.

Урманнарда табигый куышлыклары кыргый корт җитәрлек булган чакта, чолыкчылар көз җитүе белән чолыклардан балны бетергәнче алган, запассыз калган корт һәлак булган. Яз җиткәч, яңадан әзерләнгән чолыкларнга кыргый кортлар яңадан урнашкач, кәрәзләрне яңарта һәм бал җыя башлый. Мондый системаның өстенлекләре кортның сирәгрәк авырганда, гәүдә зурлыгы кимемәгәндә, башка төрле корт белән кушылмагач, токым бозылуга юл куелмаган.

↪ Дәвамы

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сайланган исемлек һәм портал

Соңгы сайланган портал:		Татарлар тарихы
Соңгы сайланган исемлек:		Дөнья АЭСлары исемлеге

Архив • Кандидатлар

Сайланган мультимедиа

Таныш булыйк

Википедия — Бөтендөнья пәрәвезе киңлекләрендә Вики механизмы ярдәмендә универсаль энциклопедия үстерү проекты.

Дөньяның 300 телендә бүлекләре булган Википедиянең максаты — теләсә нинди кеше үзгәртүләр кертеп яхшырта алган, ирекле килеш кулланыла алырлык объектив һәм тикшеренә алырлык эчтәлек тәкъдим итү. Тел-ара координацияләү эшендә лингва-франка буларак инглиз теле кулланыла.

Проект табигате нигез принциплар белән билгеләнә. Эчтәлеге Creative Commons CC BY-SA хокуки лицензиясе буенча булдырыла һәм кулланыла.

Җаваплылыктан баш тарту

Википедия үз эчтәлегенең "дөрес булуы турында гарантия бирми"
Википедиянең Интернетта яшәвенә ярдәм итүче

Викимедиа фонды, проект чикләрендә тупланган мәгълүматлар арасында хаталарның булуы өчен җаваплы түгел. Шәхси кертемнәре өчен җаваплылык катнашучыларда кала.

Катнашу

Катнашырга: Нигез тәртипләр һәм башка кагыйдә-киңәшләр белән танышып алыгыз, һәм вики-этикетны хөрмәт итегез; теркәлү киңәш ителә, әмма мәҗбүри түгел.
Ярдәм кирәк: Ярдәм битләрне карап чыгыгыз, анда хәл ителмәгән сорауларны исә булышу үзәгебездә сорагыз; теркәлгән катнашучылар ярдәм күрсәтергә әзерлеген белдергәннәре арасыннан актив волонтёрларга мөрәҗәгать итеп, остаз булулары турында сорый алалар.
Көчләрегезне тикшерергә: Өйрәнү урынында үзгәртүләр кертеп карагыз яки мәкаләләрне язу / төзәтү киңәшләре белән танышыгыз.

Җәмгыять

Җәмгыятебез мәкаләләргә үз өлешен тематик проектлар кысаларында һәм бит эчтәлеге турында аралашу урыннары ярдәмендә уртак хезмәттәшлеген башкарган катнашучылардан оеша.
Уртак идеалыбыз — "һәрбер кеше бар булган гыйлемгә ирекле килеш ирешә алган бер дөньяны барлыкка китерү".

Википедиянең татар телле бүлеге җәмгыяте 60 370 теркәлгән катнашучыдан тора, алардан 134 соңгы ай дәвамында кимендә бер үзгәртү кертте. Проектыбызның тотрыклы үсүе өчен 7 катнашучыбыз хезмәт функцияләрен башкаруга сайланган.

Проектыбыз кече, автохтон, Россия һәм Төрки халыклар телләрендәге Википедияләр төркемнәренә керә һәм дөньяның төрле илләрдәге күптеллелекнең әһәмиятен аңлаганнарның ярдәмен күреп яши.

Вики-кырларыбыз

Хәзерге вакыйгалар
Көн тәртибендәге мәсьәләләр
Соңгы яңалыклар
Статистика
Вазыйфалар
Стратегия
Эшчәнлек планы
Алдынгыларыбыз
Тиешле мәкаләләр исемлекләре:
- 1 000 • 10 000 • 50 000
- Татар теле: мәкалә - портал - татВП проекты (ВМРУ проекты) - тематик агач
- Татарнамә: мәкалә - портал - проект (бүлекләре) - тематик агач - күптелле исемлек -
- Татарстан: мәкалә - портал - проект - тематик агач - күптелле исемлек
Ай хезмәттәшлеге темасы
Сайланган эчтәлек
Соңгы үзгәртүләр
Яңа битләр

Тугандаш проектлар

Википедия проектының үсешен кайгыручы коммерциячел булмаган Викимедиа Фонды шулай ук башка ирекле эчтәлекле күптелле wiki-проектларның тормышын тәэмин итә:

Викиверситет — белем бирү аланы