selected poems in English

Poems by Elyas Alavi

Translation from Persian/Farsi to English by Dr. Zuzanna Olsweska and Fatemeh Shams.

 

 

1

Conversation

I told my sister

Stay away from Kabul’s bazaars

Stay away from town squares

And the areas of high-ranking officials

 

She told me:

But here, Death is like dust in the air

Even if you close all the windows

Eventually, it gets into your room.

 

 

 

2

پیراهن سرخ به تو می آید

یا تو به پیراهن سرخ؟

شگوفه ها را باد باردار می کند

یا زیبایی تو؟

The red shirt suits you

or do you suit the red shirt?

What pollinates the blossoms?

the wind or your beauty?

 

 

3

محبوبم نه اینکه غمهایم بیشمار نیستند

و دستانم تنها نیست

اما عشق تو توانم می دهد

تا برخیزم

در آینه نگاه کنم

و به خیابان شوم.

My love

It’s not that my sorrows are not countless

And my hands are not alone

But your love gives me strength

To look in the mirror

And go for an outing.

 

 

4

به دریا که نگاه می کنی

دریا نیز به زیبایی تو نگاه می کند

نزدیکش نشو

می ترسم

به لحظه ای دستانش را باز کند

و تو را با خود ببرد.

When you look at the sea

She too is looking at your beauty

Don’t go close

I’m afraid

For the moment that she will open her arms

And take you away.

 

 

5

استرالیا استرالیا

در تو زاده نشدم

و ردّ ِ دستان پدرم بر درختانت نیست

اما تو وطن منی

و امنی

چون آغوش دور ِ مادرم.

Australia, Australia

I wasn’t born in you

And the hand prints of my father

Don’t show on your trees

But you are my homeland

And you are safe

Like my mother’s far embrace.

 

 

6

در پستوی هر خانه
کاش دروازه ای بود
به جنگل ِ سکوت
می شد برآمد گاهی
و یک پیاله چای ِ بی غم نوشید
و باز پس آمد
به این پیر ِ پتیاره،
زندگی.

If only in the back room of every house
there was a gateway to a forest of silence
where you could go from time to time
to drink a cup of sorrow-free tea

then come back
to this old shrew,
life.

 

 

 

7

Excuse

Be my excuse tonight

little bird!

 

If I were God

I would give silence to the night

sorrow to mankind

Moses to the Israelites

and you I would keep for myself

If I were God

I would set you up on Everest.

 

Be my excuse tonight

little bird

Perhaps I’ll be affected by a melody. 

 

 

8

Your Beauty

You are sitting on a step
With your beauty
Your blue shoes
Your red jacket.

The cold?
Stares at your cheeks
Does not even blink
In the laziness of the afternoon
Your beauty is freshly brewed tea
For tired commuters

You have gone
Your beauty is still sitting on the step.


 

 

 

9

A Journey to Kandahar

We hugged each other tightly

and quickly let go.

With no hope of seeing each other we cried,

                                                     “Hope to see you soon.”

Mother laughed:

                                “Surely this isn’t a journey to Kandahar?”

And we, too, smiled bitter, bitter smiles.

 

Then         

The train’s whistle blew, mournfully

A thousand yearning travellers waved from that side

A thousand yearning friends waved from this side.

 

We went home

And sought refuge in the dark rooms

Mother

Threw her arms around the porch

Took one look at the blossoms in the orchard

And loudly, loudly sobbed.

 

Note: “A journey to Kandahar” is a Persian idiom for a long, difficult journey. There is an additional level of

irony here because for Afghans, a journey could well be a journey to Kandahar, although this one is not.

 

 

10

Where is the homeland?

The homeland, a wooden table

At which we drank tea

And breathed a sigh of relief

just before the immigration police caught us.

 

where is the homeland?

An old boat

Adrift on the wild tresses of the Aegean Sea

“Pray that the sea calms down

The clouds calm down

The winds calm down!”

the old captain was saying

just before we danced among the waves.

 

The homeland

A detention camp in Torbat-e Jam

With high cement walls

With a high barbed wire fence

With long queues

Bread, a letter, shame.

 

The homeland

A distant café in London

Amidst fog and smoke and darkness

In which people with troubled shadows

And faded, lost eyes

Breathe bitter, bitter breaths

And down their cups of sorrow.

 

Safid Sang

Quetta

Istanbul

Nauru

The homeland perhaps is a hole in a cemetery in Adelaide

That waits hungrily for my thirsty lips

Where is the homeland?

 

 

11

Another kind

 That night

As you lay down

I looked at you

And took my head in my hands.

I thought: how can you be sleeping in my room?

We had been apart twenty-one months.

 

A piece of moon drizzled in from the window

and I could see your body, tender as a ghazal.

Mozart, sitting a little further away on a plastic chair, played piano,

many others watched from cracks in the ceiling’s woods.

Watched you for the entire night

in all your beauty.

 

Morning was morning of departure.

You asked: will I come back?

I did not look at you.

“I do not know”- I said.

And sat in the taxi.

The taxi left,

I did not look back.

Our love was of another kind,

Gloomy, concealed.

 

 

12

She Had Beautiful Eyes

She had beautiful eyes

and the old men of the quarter all wished

that they had been born later

close your eyes

The world isn’t worth looking at

Nobody knows

     With what crime the history of your eyes began

You were nine years old

When your brothers raped you

You had to be buried alive

Father

     was a sacred monkey

 

The Bedouin mysteriously kidnapped you

And the taverns flourished and trade was brisk

A girl collecting stones in the folds of her skirt

Saw you for the last time in Jerusalem.

 

Years later the remains of your eyelids were discovered in the Lascaux caves

Hitler hunted for your eyes among Jewish women

     When a bad air hung over Paris

                               A bad air over Paris

Sometimes to stay alive you have to smile

                                                     shout slogans, write poetry

And fearing the officials of the migration office

You came to Iran along with the Polish refugees

And Shamlu* wrote:

Behind the pupils of your eyes

     which prisoner’s cry is there

     That throws freedom onto swollen lips

     Like a red rose?

A thousand years later

For a thousand years

In the mudbrick palaces of Kabul

     You had to bury your eyes beneath a burqa

And that was too much for the Buddha…

                             He committed suicide.

If only you had known

the old men of the quarter all wished

     that you had been born earlier.

* Note: Ahmad Shamlu was a major modern Persian poet.

 

 

 

I wish grapes would ripen

 

I wish grapes would ripen

The world become drunk

Streets stumble

Brush against each other,

Presidents and beggars.

 

I wish borders could become drunk

and Mohammad Ali could see his mother after 17 years

Ameneh could touch her child after 17 years

 

I wish the grapes would ripen

Amoo River would bring up his best-looking sons

Hendookosh Mountain would free her daughters.

For a moment

Guns would forget to tear apart

Knives, to slash open

Pens would write “fire” as “ceasefire”.

 

I wish mountains would reach each other

Sea would reach up to the sky 

and steal her moon

Leopards and gazelles 

Would go drinking together.   

 

I hope the drunkenness will touch all things  

The windows will break the walls

and you

While embracing your beloved tightly

Would remember me.

 

My darling

My faraway friend

Drink another cup with me

To all the vineyards 

Overflowing with grapes.

 

 

 

چند شعر قدیمی

ويراني

 

دستانت را گرفتند

و دهانت را خورد كردند

به همين سادگي تمام شدي.

 

از من نخواه در مرگ تو غزل بنويسم

كلماتم را بشويم

آنطور كه خونِ لبانت را شستند

و خون ِ لبانت بند نمي‌آمد.

 

تو را شهيد نمي‌خوانم

تو كشته‌ي تاريكي هستي

كشته‌ي تاريكي

اين شعر نيست

چشمان كوچك توست

كه در تاريكي ترسيده است

در تنهايي

گريه كرده 

اعتراف كرده است.

 

نمي‌خواهم از تو فرشته‌اي بسازم با بالهاي نامرئي

اما آنكه سينه‌ات را سوخته به بهشت می‌رود

با حوريان شيرين هماغوشي مي‌كند

با بزرگان محشور مي‌شود!

تو بزرگ نبودي

از همين پائين شهر بودي.

 

مي‌دانم از شعرهايم خوشت نمي‌آيد

هميشه مي‌گفتي: "شعرت استخوان ندارد

قافيه و رديفش كو؟"

حالا ويراني‌ام را مي‌بيني؟

تو قافيه و رديف زندگي‌ام بودي.

 

اين شعر نيست

خون ِ دهان توست كه بند نمي‌آيد.

 

 

 

سرطان 88

.....................................................................................................................................................

گاو ِ تنهايي

 

 

به كوچه نگاه مي‌كنم

به راهي كه تو از آن مي‌آيي

مي‌آيي

مي‌آيي

پرستار پرده را پايين مي‌كشد

مي‌گويد

بايد استراحت كنم

سرم را روي بالشت ِ نرم بگذارم

و به چيزي نيانديشم.

 

به كوچه نگاه مي‌كنم

به راهي كه تو از آن مي‌آيي

مي‌آيي

مي‌آيي

گوسفندهايم تمام شده‌اند

اما خوابم نمي‌برد

دلتنگم

به اندازه يك گاو دلتنگم.

 

به كوچه نگاه مي‌كنم

به راهي كه تو از آن مي‌آيي

مي‌آيي

مي‌آيي

به تكرار اين جمله عادت مي‌كني

چون تكرارِ آب در رودخانه

موریانه‌ها بر اندامت

 

پرستار پلكم را پايين مي‌كشد

مي‌گويد

بايد استراحت كنم.

 

ميزان 88

.....................................................................................................................................................

مستي

 

خدا كند انگورها برسند

جهان مست شود

تلوتلو بخورند خيابان‌ها

به شانه‌ي هم بزنند

رئيس‌جمهورها و گداها

مرزها مست شوند 

و محمّد علي بعد از 17 سال مادرش را ببيند

و آمنه بعد از 17 سال، چين‌هاي پیشانی كودكش را لمس كند.

 

خدا كند انگورها برسند

"آمودریا" زيباترين پسرانش را بالا بياورد

هندوكش دخترانش را آزاد كند

براي لحظه‌اي

تفنگ‌ها يادشان برود دريدن را

كاردها يادشان برود

                       بريدن را

قلم‌ها "آتش" را

"آتش‌بس" بنويسند.

 

خدا كند كوهها به هم برسند

دريا چنگ بزند به آسمان

ماهش را بدزدد

به ميخانه‌ شوند پلنگ‌ها با آهوها.

 

مستي به اشياء سرايت كند

كلكين‌ها ديوارها را بشكنند

و تو

همچنانكه يارت را تنگ مي‌بوسي

مرا نيز به ياد بياوري

با من بنوش پیاله یی دیگر

به سلامتی باغهای سرشار ِ انگور.

 

 

عقرب 87

 

.....................................................................................................................................................

مولانا در بلخ بمان

 

مولانا در بلخ بمان

هواي شيراز مكن

به انجيرهاي زخمي

سايه‌هاي لاغر ناجوها

حمله‌هاي انتحاري

 به گرسنگي قناعت كن

زمانه فرق مي‌كند 

حافظ  از هفت خط گذشته‌

سعدي گلستاني دارد

پربارتر از "باغ بالا"

بزرگ‌تر از بارگاه سلطان محمود

زيباتر از "مسجد شاه دوشمشيره"

و  تنها پاكان مي‌توانند وارد شوند 

امّا تو سِل داري

بیگانه ای

و بيچاره‌گي از انگشتانت مي‌چكد. 

 

به "تلّ‌سياه"1 می‌برندت

تا موهايت سفيد شود

و خرچنگها گردنت را ببوسند

انسانت آرزوست؟

 بر ما چه گذشته است

كه چنين شديم

آيا چنگيزي بايد

از سمرقند تا قندهار

از بلخ تا شيراز را بتازد

و آنگاه

همه به يك درد بگرييم؟

 

 

سنبله 87

 

1. تل سياه: اردوگاهي براي مهاجرين افغانستاني در ايران

.....................................................................................................................................................

پلّه

 

بر پله نشسته‌اي

با زيبايي‌ات

كفشهاي كتاني

‍‍و ژاكت سبزت

 

سرما

خیره مانده به گونه‌هایت

پلك هم نمي‌زند

چاي تازه دم‌ است نفست

عابران غروب را

 

تو رفته‌اي

بر پله نشسته زيبايي‌ات.

 

دلو 89

.....................................................................................................................................................

 

ای صداي تو

به ع

 

اي صداي تو

 ماهيها در عمق اقيانوس بازي مي‌كنند

اي صداي تو

پشت ديوار زندان، كبوتري لانه كرده

و خورشيد از ابرها بالاتر است

اي صداي تو

سكوت مردگان با الله اكبر ديگري مي‌شكند

اي صداي تو

بر درخت توت بالا شدم

و رقص ناجوها را ديدم 

از آمدن كسي مست بودند يا از رفتن كسي جگرخون

اي صداي تو

رازهاي بسياري است در ني‌ها، ويولون‌ها، پيانوها

من رازهايم را با رنگ‌ها نوشتم، با كلمات كشيدم

يعني‌ رازها را بايد به رنگي نوشت كه رازبمانند

اي صداي تو

و زني كه اجازه ندارد حنجره‌اش را صاف كند

اي صداي تو

و زني كه اجازه ندارد بي اذن، به حمام برود

اي صداي تو

استامينوفن

صداي تو هروئين در رگهايم

صداي تو

قرآن

قرآن

قرآن.

 

اي صداي تو

وقتي به اتاق سيماني رسيده‌اي

 و در اتاق سيماني لم داده‌اي

با صداي تو

ذره‌هاي سيمان از هم مي‌پاشند

اي صداي تو

پيكاسو، "پسري با پيپ" را مي‌كشد

 و هشتاد و نه سال بعد، به صد و پنج ميليون دلار مي‌فروشندش

اي صداي تو

مريم خون عيسي را پاك مي‌كند از ديوارها، كاناپه‌ها، گوانتاناموها

اي صداي تو

محمدعلي

صداي تو صديقه

صداي تو نوحيا

كه در كوچه‌هاي يمن گردنش را بريدند به خاطر ماركي كه بر شلوارش داشت

اي صداي تو 

و نوح از هر موجودي جفتي را بر كشتي‌ سوار كرد

اما كسي بود كه هيچ جفتي نداشت

اي صداي تو

- من مي خواهم سنگ شوم اما به پشت سر نگاه كنم

  مي‌خواهم نگاه كنم.

 

اي صداي تو

وقتي تير در پيشاني‌ات تير مي‌كشد

در شانه‌هايت تير مي‌كشد

در قصه‌هاي جنّ و پري‌ات تير مي‌كشد

در آنهمه شراب كه خوردي

 و بطري‌اش را زير رختخواب پنهان كردي، تير مي‌كشد

اي صداي تو

دكتر آب كمرت را مي‌گيرد

و تو به شيشه كوچكي نگاه مي‌كني كه آب كمرت را در آن گذاشته‌اند

اي صداي تو باران

باران در "دشت برچي" نمي‌بارد

در سوماليا نيز نمي بارد

در ذهن من مي بارد رنگ

اي صداي تو

من نقاش خوبي نيستم

اي صداي تو

از پشت تلفن

صداي تو

تلفن

آه، صداي تو

از...

 

 

 

حمل 89

1: دشت بَرچی: محله‌ای در کابل

 

 

.....................................................................................................................................................

از ياد رفته‌ام

 

چون دختر زشت

که آغوشی در خاطراتش نیست

چون لالايي زني

 بر گهواره خالی شب

 

چون "شهناز" كه در كودكي عاشقش بودم

و موهای بلندی داشت

او را در كفني سياه پيچيدند

و به مردي فروختند

 

از ياد رفته‌ام

چون شب كه روز را

مرده‌گان كه زندگان را

گونه‌هاي تو كه بوسه‌هاي مرا 

 

در این اتاق

این سرد

این جنوب

از یاد جهان رفته‌ام.

 

 

سرطان 86

 

 

 

گشودن رگهای شگوفه ها را بشنوی

 

......................................

عشقبازی چنان

 

گفت و گویی گرم دارند پاها
انگشتان 
زانوها
کمرگاه 
موهای نازک سینه ها 
خالهای کوچک ِ شانه ها
و لبهای ما با یکدیگر گفت و گویی گرم دارند 
در سکوت.

 

عشقبازی ِ چنان 
آنگونه که زمان بازایستد 
و در عمق زمستان 
گشودن رگهای شگوفه ها را بشنوی 

عشقبازی ِ چنان 
که تو را به 17 سالگی برگرداند 
و سیاهی را به تارهای کنار ِ شقیقه ات

 
عشقبازی ِ چنان 
که ذائقه ات را سرشار کند 
و به یادت بیاورد 
کیفیت ِ آفتاب و 
خاک و 
سیب را.

.

 

.................................................................................................

شعری طنزآلوده

 

گوزنی که بی هنگام به جاده برآمده 
شعری طنزآلوده است 
و پرنده ای که سرما را نتوانسته و حالا کنار ستون سیمانی ساکت است 

شعری طنزآلوده است
آن ماهی کوچک که در سواحل یونان یادش رفته چطور شنا کند نیز

شعری طنزآلوده است.

صدای دخترک سیزده ساله ایزدی 
در اتاقها می پیچد 
در اتاق زوج جوانی که در هتلی متوسط در برلین اقامت دارند، 
و در اتاق ِ کار زنان چینی که مشغول بافتن جلیقه های نجات اند، نیز:
- "
یازده بار فروختند مرا....و حالا گریخته ام...آزادم...
و چند لحظه بعد صدای ِ ظریف مجری
- "و حالا می رویم به بوداپست..."


و بوداپست 
بوداپست ِ رویایی 
و مجارستان 
و صربستان 
و خط اتوی ِ پیراهنِ سیاستمداران 
و صدای خش دار روشنفکران.

شعری آلوده است کوبانی 
شعری آلوده است استانبول 
شعری آلوده است ایاصوفیه

سرت را به دیوار نکوب پسرم
سرت را عادت بده که شاخ هایش را بریده اند 
دهانت را عادت بده که گلویش را بریده اند 
سعی کن مرده خوبی باشی 
همینکه تن ما را کنار هم بمانند، باید کلاهمان را بالا بیاندازیم!

پسرم 
همه ی اینها در خواب ِ گوزنی اتفاق می افتد
که از آتش گریخته و بی هنگام به جاده برآمده
و با اتومبیلی تصادف کرده است 
حالا سرنشینان  -مردانی شریف-
پیاده شده اند
بعد از سکوتی مختصر دور ما حلقه زده اند 
و با لحنی عمیق به دوربین های روبرو نگاه می کنند 
آنها به نسل های آینده فکر می کنند، پسرم 
ما 
روزی نفت خواهیم شد.


شعری آلوده است زندگی 
چون دستانی که پس از گور کردن ما با احتیاط شسته می شود.

چون گرد در هوا

.....................

 

به خواهرم گفتم 
از میدان ها
محله های بزرگان 
و بازارهای شلوغ کابل دوری کن
گفت:
 مرگ در اینجا چون گرد در هواست 
همه ی دریچه ها را ببندی نیز 
سرانجام به اتاقت می آید.

...............................................................................

از این به بعد در اینستاگرام هم هستم. به این آدرس:  https://www.instagram.com/elyasalavi/

کاک خسرو

مدتهاست که مجالی برای نوشتن در اینجا فراهم نشد. حرفهای بسیاری هست که همیشه می خواهی با دوستانت در میان بگذاری. می گویی در فرصتی مناسب خواهم گفت اما انگار این فرصت مناسب هیچ وقت فراهم نمی شود. یا اینکه خودت نمی خواهی فراهم شود. 

سفری به افغانستان داشتم. سفری پر از لحظه های خوشی و تلخی. و مرگ را دیدم در یک قدمی خودم. یکصد و ده تن در همان میدانی که من بودم کشته شدند اما من زنده ماندم. خیلی های دیگر هم زنده ماندند. مرگ بر چه اساسی قربانیانش را انتخاب می کند؟ آیا همه چیز از قبل تعیین می شود یا نه همه چیز تصادفی است همانطور که در ظاهر چنین است؟ .... 

..........................................................................................................

اینجا شعری را می مانم از گذشته ها، که چهار سال پیش در کردستان عراق نوشتم. تقدیم تمام رفیقان کردزبانم بخصوص مریوان حلبچه ای، عباس کاکایی، راسان باقی و کاک خسرو هماکریم. 

 

"کاک خسرو"


کاک خسرو
من یک پسرک اوگاندایی ام 
روی تنم برگ گذاشته اند 
شلاق می زنند به پاهایم 
تا برقصم 
آنقدر که از حال بروم 
بعد
برگ ها را از تنم می کنند 
- چه می کند عرق یک پسر سیاه با برگ شاهدانه؟
- می گویند آدمی را به فراموشی می برد 
فراموشی 
كاك خسرو همه می خواهند فراموش کنند. 


كاك خسرو 
من یک دخترک ابوریجینالم* 
پدر یاغی ام را بستند به دو اسب سپید 
و تنش را از هم گشودند 
طبق قانون، مرا از مادرم گرفتند 
وبه یک خانواده سفید سپردند 
پدرخانواده سفید 
هر شب به سراغم می آمد 
و دکمه های سینه های سیاهم را باز می کرد. 


كاكا خسرو 
من رودخانه "قویق" هستم*
تا همین دیروز 
ماهیان ِ جوان، لخت ِ تنشان را با من می گفتند 
اما حالا تلخم
و ماهیانی ساکت را از آنسوی "حلب" به اینجا می آورم 
ماهیانی دست بسته 
چشم بسته
با حفره ای عمیق بر پیشانی. 


كاك خسرو 
روی تی شرتم بزرگ نوشتم 
"1948" 
من بازمانده سال نکبتم 
فلسطینم من.* 


كاك خسرو 
تو کردی 
من هزاره ام 
ما برادران تنی یکدیگریم 
که قرنها همدیگر را گم کرده بودیم 
تا امشب 
در خانه کوچک تو در" سلیمانیه"
و این عرق ِ روسی که ما را چنین گرم کرده است 
تا زبان هم را بفهمیم 
كاك خسرو، كاك خسرو 
چرا یک بطری عرق ِ روسی ما را به هم برساند؟ 

كاك خسرو 
همین لحظه که من و تو غرق ِ عیشیم
دریاها حرکت می کنند 
کوهها حرکت می کنند 
از مرزی می گذرند 
و وارد مرز دیگری می شوند 
دور نیست آن صبح که از خواب برخیزیم
همه جا را آب گرفته باشد 
لباسهای بازماندگان "آشویتس" روی جالباسی،
لچکهای آن چهل دختر چشم بادامی روی طناب حویلی،* 
و گوش کوچک ونگوگ در سینک آشپزخانه باشد
زمین بیرون بریزد همه ی آنچه در خود پنهان داشته 
شناور شود همه ی رازها 
تلخی عشق ویرجینیاوولف 
تنهایی غمگین هیتلر 
تن ِ زخمی بن لادن 
و تو به چشمهاش ببینی
- چه چشمهای زیبا و معصومی...

كاك خسرو 
دنیا غمگینم می کند 
بر آمدن آقتاب 
چرخیدن آدمها دور مربعی توخالی 
صدای ناقوس ها
صدای پدرم 
و صدای دخترک زیبا که خبرهای جنگ را می خواند.
كاك خسرو در همین چند دقیقه خواندن این شعر 
در رواندا چند پسر همجنسگرا را از پله های مرگ بالا می برند؟ 

در قندهار، چند قومندان ِ سابق و نماینده پارلمان ِحالا، از بستر کودکی لاغر می خیزد؟ 
چند زن بغدادی از گورستان به خانه باز می گردد؟ 
- خانه؟
خانه تسلی احمقانه ای است 
هیچ کجا خانه نیست 
و هیچ کس شهید نمی شوند
همه می میرند 
و می پوسند 
مثل همین پنچ هزار استخوان که در گورستان "حلبچه" پوسیده اند
آنها فقط بوی موز و سیب و سیر را شنیدند 
و مست شدند 
بوی واقعی میوه ها، آدمی زاد را می کشد. 

كاك خسرو
سایه ها غمگینم می کند
درختی را که سایه اش در مرز کشور دیگری بیافتد، تیرباران می کنند 
كاك خسرو 
درختهای بسیاری را کشتند 
کوههای بسیاری 
اسب های بسیاری 
گاوهای بسیاری را 
اما کسی برایشان شعر نمی نویسد 
می گویند آدمی اصل است، آدمی! 
كاك خسرو
چرا یک بطری عرق ِ روسی ما را به هم برساند؟
یک بطری عرق روسی 
که اتفاقن کارخانه اش نزدیک کارخانه ای است که تفنگ ِ دوربین دار می سازد
سربازان داعش با همین تفنگ، کودکان ایزدی را آرام می کنند 
سربازان ناتو با همین تفنگ، با کشاورزان هلمندی شوخی می کنند 

سربازان گمنام امام زمان با همین تفنگ مهاجران غیرقانونی را در تفتان به درک می فرستند
و شیخانِ خلیج، با همین تفنگ به آسمان شلیک می کنند. 

كاك خسرو 
از دور صدای تراکتورها را می شنوم 
سخت مشغول کارند 
خانه های سیمانی می سازند 
همچنانکه مادران و پدران سخت مشغول کارند 
تا کودکانی سیمانی بسازند. 
كاك خسرو 
کم کم غروب می شود 
چند ثانیه بعد از غروب، یک خط سرخ آسمان را می گیرد
آن چند ثانیه 
بهترین زمان برای عکاسی است 
در یک چنین لحظه ای می خواهم تمام شوم. 


كاك خسرو كاك خسرو 
چرا یک بطری عرق ِ روسی ما را به هم برساند؟




13 عقرب 93- سلیمانیه، عراق 
پانوشت:.................................................................
* كاك :در زبان کردی به معنای "آقا" می باشد. 
* ابورجینال: ابورجینال ها، ساکنان بومی استرالیا هستند که قدمتی 50 هزار ساله در این قاره دارند. بعد از تصرف استرالیا توسط انگلیس، بیش از 80 درصد جمعیت شان قتل عام شدند. همچنین در بین 1800 تا 1970 بر طبق قانون، کودکان ابورجینال ها از والدین شان گرفته می شد و به کلیساها، مدارس مخصوص و خانواده های سفید پوست سپرده می شد. این نسل از کودکان به عنوان "نسل دزدیده شده" یاد می شود. 
*قویق رودخانه ای در شهر حلب سوریه. طی جنگهای داخلی اخیر، تنها در سه ماه اول سال 2013 بیشتر از 230 جسد در این رودخانه یافت شد. بیشتر آنها جوانان و مردانی بودند که دستهایشان از پشت بسته شده بود و به پیشانی شان شلیک شده بود. 
* روز نکبت (یوم النکبة) نامی است که فلسطینیان برای اشاره به سالگرد بیرون راندن صدها هزار فلسطینی از سرزمین مقدس خود در روز 14 می1948م استفاده می کنند.
* لچکهای چهل دختر چشم بادامی: اشاره به حادثه ای دارد که در زمان قتل عام اقلیت هزاره توسط عبدالرحمن خان اتفاق افتاد. چهل دختر هزاره که اسیر بودند، خود را از کوه پرت می کنند. 

حالا چهارده روز است هیچ نمی پرسی

شعری برای خواهرم "ظاهره" که چند ماه قبل در کابل از دنیا رفت. تمام خاطره ام از او فقط به دو دیدار برمی گردد که بعد از 21 سال اول بار دیدمش. پدرم و مادرم اما  نتوانستند بزرگترین دخترشان را دوباره ببینند. آنها 25 سال گذشته را ساکن ایران هستند و بازگشت به وطن برایشان میسر نشده است. 

.......................

صبحها در سکوت به ذرات نور می بینی 

کلکین را باز میکنی
سرفه ات می گیرد
کلکین را می بندی
خیره می شوی به موجودات محو در خیابان ...
- چرا کابل این همه دود دارد؟

آن صبح هم
پسِ خوابهای پریشانمان منتظر همین سوال بودیم
اما دهان تو دیگر نپرسید
دیگر هیچ سوالی نپرسید.

اول بار عشق تو را به سکوت برده بود
15 ساله بودی که از خانه گریختی
پدرت کلانِ قریه بود
تو ننگ خوانده شدی
و نامت قدغن شد.
- "در سکوت
همه چیز را در ذهنم ساختم
دستمالهای دستباف
تکانِ شانه ها
اسب عروس و گلوله های شادی را"
و به بستر مردی شدی که تنها چند سال آغوشت را جوان یافت
و دنبال آغوشِ جوانتری رفت.

تا چشم به هم زدی
"مادر" بودی
و مادرت با شش خواهر
و برادران
و پدرت به ایران رفته بودند.
- "هر روز نزدیک خانه می آمدم
نگاه می کردم و آتش می گرفتم
هیچ کدامتان نبودید
دیگر نمی توانستم
دست کودکانم را گرفتم و به شهر آمدم".

آری اولین بار در هرات دیدمت
بعد از 21 سال
بی آنکه خاطره ای از تو داشته باشم
اما خواهرک من بودی
می گفتی " چرا نمی توانم به دیدار پدر بروم؟
تا مشهد تنها 5 ساعت راه است
اصلن صبح می روم و شب پس می آیم"
گفته بودم خواهرم، دوره تیموریان نیست
تو نیز "گوهرشاد" نیستی که دلت را در هرات بنا کنی و سرت را در مشهد
حالا مرزها را سگانی تمیز گرفته اند
که کاغذهایی پر از شماره و مرّکب قلمهای مرغوب را بو می کشند.
و باز نگاه ِ پرسانگر تو
- آخر چرا؟

حالا چهارده روز است هیچ نمی پرسی
چهارده روز است
از گورستان بالای تپه ی "شهرک حاجی نبی"
به دورها می بینی
به کوههایی که
امتدادش به آن خانه گلی در قلب "دایکندی" می رسد.

حالا فشار خون مادرت بالا می رود
پدر به جای دورتری در سقف می بیند
برای آنها تو دخترکی 19 ساله ای
زیبا و جسور
بر اسب وحشی می تازی
و گاوها را می دوشی
آنها این نام آشنا بر تخته سنگی غریب را،
تصادفی پوچ
و عکس زنی پر از چین و زخم را خیال می دانند.

خواهرکم
آدمی چقدر کوتاه
و مادرمرده مرزها چقدر واقعی اند. 

شش ساعت ِ آخر ِ کابل ِ افغانستان

 
 

1
یکی از سربازان که جوانترین آنها بود، به آهنگ قطغنی گوش می داد و پاهایش را تکان می داد. وقتی حرفهای ما را شنید، گفت "باید از وزارت دفاع امر داشته باشید مگرنه وارد قصر شده نمی تانید". گفتم "فقط بمانید چند... دقیقه قدم بزنم". سرباز میانسالی که از دور ما را می پایید جلو آمد و اجازه داد که اندکی قدم بزنم به شرطی که عکسی نگیرم. علی کیف و دوربینم را گرفت و من وارد دالان شدم. در طرف راستم، اتاق های بزرگ بودند، خالی و ساکت. تنها چیز زنده در آنها، رسامی ها و شعارهای بر دیوار بود. بیشتر از همه رسم "تفنگ" و کلمه "اسلام" تکرار شده بود. به پشت سر نگاه کردم، سرباز جوان هنوز نگاهم می کرد. کمی جلوتر دروازه بزرگی بود. از آن گذشتم و وارد قسمت داخلی قصر شدم. یک طرف نورهای تابیده از کلکین های خالی بود و طرف دیگر تلی از خاک. یک نوار سرخ کشیده بود که از آن جلوتر شده نمی توان شد. از آن گذشتم،روبرویم ویرانی بود. روبرویم آوار یاد بود و آوار صداها و خنده ها و گریه های بسیاری بود. یادها ویران شده بودند و نگاهان بسیاری زیر آوار بودند. یاد همه ی کسانی که در این قصر زندگی کردند، همه ی کسانی که به اینجا رفت و آمد داشتند، همه ی آنها که در اینجا نامه ی مرگشان یا آزادی شان امضا شده بود. از پله ها بالا رفتم، به تالار اصلی رسیدم، از کلکین های پهناور خالی اش، شهر دیده می شد. شهری که روزگاری عروس ِ خارمیانه بود و سرشار بود و پر از صدا بود و بعد باد آمد و همه ی صداها را با خود برد، خانه های کاه گلی را از جای کند، کوهها را از جای کند و تنها تلی از خاک بر جای گذاشت. سالها بعد شهر دوباره سربرآورد و حالا پر شده است از سیمان و آهن و دود.
هر وقت به "دارالامان" آمدی تنها بیا، تنها قدم بزن در دالان هایش، گوش کن به صدای چکه های آب بر کف ِ سنگی اتاقهایش. Image


2
بیرون قصر کودکان بودند و دنبال توپ ِ زردی می دویدند. می خندیدند، فحش می دادند به یکدیگر و باز می خندیدند. بیرون قصر می دویدند و انگار نمی دیدند هزاران چشم از پشت کلکین ها و دروازه های قصر به آنها می بیند. سالهاست که هزاران چشم می بیند از پشت کلکین ها. به این همه بی خیالی می بیند، و این همه رنگ سرخ و زرد و آبی پیراهن ها و تی شرت ها می بیند. جلوتر می روم. می ایستند و با چشمهای پر از زندگی مرا می بینند. می گویم "خوش دارین از شما عکس بگیرم؟" کنار هم می ایستند. "نه اینطرف بیایید، پیش قصر بایستید". یکی شان به تائید حرفم می گوید " ها از قصر ِ ما عکس بگیر". چیزی هست در این "قصر ِ ما". دو کلمه نیست این، فقط یک کلمه است "قصر ِ ما".

3
با علی به رستورانت خداداد می رویم. رستورانت خداداد اشرافی ترین رستورانت کابل است. این کنایه نیست. خداداد میانسال و سیاهچرده، چارقد نشسته روی تخت شاهی اش و روبرویش قطار چاینک ها(قوری ها) و پیاله های شیشه ای است. علی را که می بیند لبخند می زند و محکم دستش را می فشارد. علی روزنامه ای را از کیفش می کشد و به او می دهد. خداداد روزنامه را می گیرد و کنار دخلش که یک ظرف چوبی است می ماند و می پرسد "چه خواهش دارین؟". علی می گوید "چیپس و چای و نان". کمی جلوتر روی نیمکت آهنی می نشینیم. در سراسر رستوران دو ردیف نیمکت های آهنی است و میزی بلند روبرویش. به فاصله کوتاهی از من، پیرمردی است با نوجوانی در کنارش. لبخند می زنم، با لبخند جوابم می دهد و مشغول خوردن نان و چایش می شوم. پسرک اما هیچ به ما نمی بیند. با شور عجیبی تکه های نان تازه را جدا می کند. در دهانش می گذارد و می جود. بعد چای شیرین را سر می کشد و پیاله ی دیگری می ریزد. خوشمزه ترین غذای دنیا را نوش جان می کند پسرک. رستورانت خداداد است اینجا. لذیذترین چیپس و چای و تخم مرغ و نان دنیا را دارد.

4
دوربین را از کیفم می کشم. عکس می گیرم. مات می آید. با دستمال لنزش را پاک می کنم. دوباره عکس می گیرم. کمی واضح تر شده است اما باز هم مات است. دوربین را می گذارم روی میز و به صداها گوش می دهم. روبرویم در دو ردیف پسران و دختران جوانی نشسته اند که یا شاعرند یا داستان نویس. به وضوح نمی شود دید همه را، توده ی مه گرفته اتاق را. بر شیشه ها بخار نشسته، از پیاله های چای بخار می خیزد، یکی دو نفری هم سیگار می کشد. دوباره دوربین را برمی دارم و عکس می گیرم. آدمها مات اند، همچنانکه صداها مات اند، شعرها مات اند و ما از هفت گوشه ی عالم جمع شده ایم در این اتاق، از عالم مردگان و زندگان جمع شده ایم در این اتاق. و شاید آن چهره مات در گوشه ی اتاق، صادق هدایت باشد، اینطرف فروغ نشسته باشد. آنکه سیگار می کشد هم واصف باختری باشد که چشمهایش کم سو شده است اما با دقت گوش می دهد و شیرین گپ می زند. کنارش گارسیا لورکاست، پروست هم، ویرجینیاوولف هم. همه به کابل ِ افغانستان آمده اند. به "کارته سه" آمده اند. "پل سرخ" را یافته اند و "کافه هنر" را پیدا کرده اند...
Image

5
.... الیاس خفه شو، بس کن. بس کن این حس نوستالژیک دروغت را. تو تنها یک ماه است که اینجایی و بعد می روی. اگر راست می گویی بیا و یک سال در همین کابل ِ عزیزت زندگی کن، تا دریابی کابل یعنی چه. یا حداقل یک ماه زندگی کن با معاشی که یک کارمند می گیرد، هفت یا هشت هزار افغانی (150 دلار). تازه اگر جزو کمتر از بیست درصد جمعیت باشی و کارمند باشی و کار داشته باشی. برای تو که هر چند سال، یک ماه می آیی با پسران و دختران زیبا و شیک به کافه می روی و قلیان می کشی، شاید کابل زیبا دیده شود اما برای کارگران خسته ی همان کافه ها، کابل سخت و پتیاره است. برای تو شاید پل سرخ، مکانی برای قرار گذاشتن با دوستانت باشد اما برای مردهای روی پل چنین نیست. مردهایی که از خروسخوان می آیند تا شاید کاری بیابند و تا دیگر منتظر می مانند و کاری نمی یابند و سر به زیر و جگرخون به خانه باز می گردند. اگر اینجا را چنین دوست می داری، بمان، همینجا بمان، زندگی کن...
این حرفها در نگاهان بسیاری بود، در نگاه ناجیه و کاوه و علی و امید بود.

6
نیم ساعتی به نیم شب مانده بود که امید رسید. در انتهای "دشت برچی" بودم. به امید گفتم داخل کوچه بیاید چرا که هنگام آمدن تا زانو در آب فرو رفته بودم و نمی خواستم دوباره چنین شود. مثل همیشه دیر بیرون شدم و امید خانه را گم کرده بود و لابد راننده تاکسی هم بسیار غر زده بود. امید عصبانی بود از دیر کردنم اما من حس خوبی داشتم از اینکه عصبانی اش کرده بودم. نمی دانم چرا ولی از اینکه می توانستم همچنانکه عصانیت او را می بینم به او نگاه کنم و دریابم که چقدر به هم نزدیکیم. که بسیار رفیقیم که مهم نیست اصلن اگر اعصابش را خرد کرده باشم. که ساعت یازده شب بگویم بیاید دنبالم تا آخرین شب را در اتاق او و کاوه و علی باشیم. امید رفیق است. امید رفیق ِ جانم هست در کابل، چنانکه فردوس ِ برین رفیق جانم هست در بلخ و شکریه در آدلاید. برادران ِ روحی ام هستند. آدمی در هر شهر نیاز به یک "امید" دارد، مگرنه تاب نمی آورد. " امید نمی دانم، نمی دانم امید، من همینم، همین تن ِ سطحی ِ بی جنبه ام. دوست می دارم دور و برم آدم باشد، برایشان ماسک بزنم و نمایش اجرا کنم تا لبخند بزنند، احترامم کنند، مثلن دوستم داشته باشند اما تو خودت بهتر می دانی که ...

سالها بعد، پاسپورت ِ تقلبی در دست دارم...

بعد از ماهها به اتفاق حالِ نوشتن شعر به سراغم آمد. احساس ِ تنهایی می کنم این روزها اما خوابها تنهایم نمانده اند. دیشب در یک اردوگاه مهاجرین بودم. نوجوانی بودم با دوستان شوخ ِ دیگر. شبی در حویلی اردوگاه، همسالان ِ پشتو زبانم دور ایستاده اند و اتن ِ ملی می کنند. در میان پسری با مهارت تمام می رقصد. از بلندگوی اردوگاه صدا می آید که نرقصید، که رقص گناه است اما رقاصان بی محابا به رقص ادامه می دهند. سربازی جوان به سمت حویلی می آید و من با آنکه در جمع رقاصان نیستم اما بسیار ترسیده ام. لحظه ای بعد هر کدام به طرفی می گریزیم. من و دو دوستِ دیگر به سمتِ اردوگاه زنان می گریزیم. فضایی سربسته و بزرگ است و پر از زنان و دخترانی از کشورهایی مختلف. من پشت ِ سر دوستانم قدم می زنم و ناگاه می بینم که سربازی با تفنگ دوستانم را تهدید می کند و من اما در گوشه ای پنهان می شوم. احساس ِ گناه می کنم از این گریختن و فکر می کنم بی شک دوستانم را می کشند. سالها بعد، پاسپورت ِ تقلبی در دست دارم، در صف ایستاده ام و می خواهم از مرز بگذرم و ترسی در دلم هست که اینبار دستگیر خواهم شد.

 البته که همه ی اینها ربط مستقیمی به شعر زیر ندارد.

 

"گودالی به اندازه یک انگشت


و زن نگاه کرد 
به دستهای زمخت مرد 
و دردی دور در کومه هایش تیر کشید
از زیر بغلش هنوز بوی عرق را می شنید
و بوی تریاک 
و بوی شراب ِ وطنی 
و بوی زنان دیگر را می شنید از دهانش 
و دهان مرد خالی بود 
مورچه ها در آن می درآمدند و بیرون می شدند 
انبار آذوقه ساخته بودند دهانش را!
زن تلخند زد 
و دهان ِ مرد خالی بود 
نه فریاد می زد 
نه بدوا می کرد 
نه دعایی عجیب را زیر دندانهایش می جوید. 

به سینه اش نگاه کرد 
خون لخته شده از پنبه بیرون زده بود 
پنبه ی سپید را پس زد
" آی کوه
آی سنگ 
آی اسپ ِ بی غیرتِ من 
گودالی به اندازه ی یک انگشت، تو را چنین رام کرده است؟"
و سرش را خم کرد زن 
خون لخته شده بر دهان ِ زن نشست 
خون ِ تلخ
خون ِ خالی.

بعد نگاه کرد 
به پاهای محکم ِ مرد با موهای چرکینش که رسم عشقبازی را نمی دانستند
دلش خواست جامه اش را بکند 
و با او درآمیزد
برای آخرین بار درآمیزد.

بیچاره زن 
احساس کرد 
مرد ِ سنگی اش را دوست دارد
اما دهان ِ مرد خالی بود. 


.........................................
5 سپتامبر 2013
پانوشت:
اتن ِ ملی : رقص ملی افغانها
کومه : گونه
بدوا: نفرین

طرح زیر برگرفته از خوابی قدیمی است

تلخ لب

امشب انگار گنجینه ی کوچکی را یافته باشم، دستنوشته های اولین شعرهایم را که نمی دانستم وجود دارند. سرشار شوق شدم از به یاد آوردن آن حس ها و خاطره ها که پشت آن کلمات پنهان بودند. در میان آنها چندین شعر بلند، در فضای خاصی نوشته شده که امیدوارم روزی حداقل امکان انتشار الکترونیکی شان را بیابم. فعلن این دو کار کوتاه تقدیم شما.

 

"زیبایم"


تلخ لب
سياه مو

سیاه گونه
 سیاه پیراهن
زيبايم چنين است.

با دستان جو گندمي‌اش
دكمه‌هايم را می کند
سينه‌ام را مي‌شكافد
و از ميان لخته‌هاي خون
بيرون مي کشد
پرنده ایی نحیف را.

تا گلو در غم غرق مي‌شوم
و او مي‌خندد
زيبايم چنين است.

...........................
زمستان 8

Image

 

"خواب ِ ریواس ها را "


فریاد مادرم
از ناجوها گذشت
از رود گذشت
...

به کوه رسید
و خواب ریواس ها را پریشان کرد
و من اول بار گریستم
بلند گریستم
زنان با آرزوهای دور اسپند دود كردند:
- بلا به دور
بلا به دور

درست در همان لحظه
سِل دختر زیبای محله را با خود می برد
مردی را سنگسار می کردند به گناهِ هماغوشی
و گرسنگی سگی را در خیابان می بلعید.

در آن لحظه که مرا می برند
چه کسی اول بار خواهد گریست؟


...........................................................
زمستان 83

 

 طرح: بی نام، خودکار بر کاغذ، ۱۳۹۱

آی شب

 
 
"بغض ِ هزارپرنده"
 

آی شب، آی شب
من خانه ای ندارم
اما دهانم با من است
رو به قلعه ی تاریکت می ایستم
و فریاد می زنم.

نه پرده ها
نه پیاله ها
نه پاسبانها
پنهانت نمی توانند
که صدایم از سیمان می گذرد
از سنگ می گذرد
و تا استخوانت تیر می کشد
آی شب،
آرام نخواهی خفت.

من می گریم
اما این گریه
شکستن بغض هزار ساله است
که "عبدالرحمن" پیش از همه، گلویم را به تیغ کشید
سواران سرخ گلویم را نشانه گرفتند
و برادران ناراضی ات گلویم را بریدند.

این گریه
بغض هزار پرنده است
که مجال رها شدن نیافتند
در هلمند
در کویته
سفید سنگ
تلّ سیاه
پاترا
هزار پرنده اما
رها شده اند
آی شب،
آرام نخواهی خفت.

از کلکین به " بابا" بنگر
بودا بلند ایستاده
و از شادی می گرید
جیحون به جنون آمده
و به خونخواهی هزار "شکیلا"
به سوی تو می آید
آی شب، آی شب
آرام نخواهی خفت. 

 


 .............................................................................................
6 جوزا 1392

پانوشت:
*"هلمند"، ولایت ناآرام هلمند در جنوب افغانستان،"کویته": شهری مهاجرنشین در پاکستان، "سفید سنگ" و "تل سیاه": اردوگاههایی در ایران "پاترا": کمپ مهاجرین در شهر پاترای یونان که در 2009 توسط ارتش به آتش کشیده شد، "عبدالرحمن": از پادشاهان افغانستان که دستور قتل عام اقلیتهای افغانستان را صادر کرد(1840-1901)،"بابا":رشته کوهی به همین نام که بتهای بودا در دل آن قرار داشت، "شکیلا": دختر نوجوان بامیانی که در سال 1391 بطرز مرموزی به قتل رسید و دستگاه فاسد دولتی مانع پیگیری دوسیه اش شده اند.

* عکس زیر از صفحه دانشجویان معترض کابل گرفته شده است که گریه های شادی آور دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی را در آخرین روز اعتصاب و پیروزی آنان  نشان می دهد.
 
Image

من و من

 
سه سال پیش، چند شعر نوشتم با ساختاری متفاوت. در آنها یک ترکیب یا یک جمله بین عبارات دیگر تکرار می شدند. یکی از شعرها در کتاب "بعضی زخم ها" هست. من البته چندان از تئوری شعر نمی فهمم و چندان اصرار نداشته ام که حتمن بدانم و بر اساس آن تئوری ه...ا بنویسم. اینکه فرم شعر چطور شکل می گیرد و ادامه می یابد، بیشتر به حالت همان لحظه بستگی دارد. حالتی ذهنی و انتزاعی که قادر به توضیحش نیستم. به هر حال شعری منتشر نشده از همان روزها و با همان ساختار می مانم. البته که دوست می دارم نقد کنید، اگر خواستید!

  

عكس تو

 

عكس تو

در اتاق 13 گم شد

عكس تو

در اتاق گم شد در سرما و همه چيزهاي ديگر

عكس تو

و همه چيزهاي ديگر

عكس تو

از گرامافون مي‌خواند

از ام پي تري

از دهان عروسكها

و از دهان طاووس‌ها مي‌خواند

عكس تو

زيبايي مادر است

وقتي مادر نبود

و آب مي‌برد از چشمه

عكس تو

و دخترك رخت پهن مي‌كند بر تار

تار پهن مي‌كند بر قالي

قالي پهن مي‌كند بر اتاق

خودش را پهن مي‌كند بر

عكس تو

خودش را پهن مي‌كند بر

مردي كه بيست و چند سال كلان‌تر است

آقاتر است

ملاتر است

كلفت‌تر است

عكس تو

در كنار چشمه اينبار نشسته‌اند دو رفيق

دو رفيق، دو رفيق، دو رفيق

پيش از آنكه ماهيگيران ِ "مانش"1  آن يكي را بيابند

عكس تو

جواني "ولي‌الله" است

پیش از آنکه ماهیگیران بیابندش

كه مادر اسپند دود مي‌كند

دعا مي‌خواند 

حتي وقتي خودش را پهن كرده بر مردي كه بيست و چند سال كلان تراست، دعا مي‌خواند 

اما چگونه مي‌پوسند سيب‌ها

اسپندها؟

 

در عكس

كنار كفش زنانه، يك جفت پوتين روئيده 

يك قطره سرخ هم بر پوتين نشسته است

عكس تو

 شهناز است

 -  شهناز كيست؟

دخترك شوخ عرب كه دلش به پسرك افغاني رفته بود

پدر خفه كردش با چارقد ِ شهناز

- چارقد خفه كرد يا پدر؟

نمي‌دانم شايد آن كفش زنانه از مادر بود

- و پوتين؟

نمي‌دانم پرستار

من شربتم را مرتب مي‌خورم

و بر رانهاي شهناز مي‌نشينم كه لبهايش مرا مي‌بوسيد

به موهايش خيره مي‌شوم

كه در هم مي‌تنيد

 چون شاخه‌هاي بيد

تارهاي آتش

شايعه‌ها

آه

و گاهي خودش را لخت مي‌كرد

و در كلكين روبرو مي‌رقصيد

چرخ مي‌زد

چرخ مي‌زد

خفه مي‌شد

 

عكس تو

از تو تنها عكس تو مانده است

بر ديوار اتاق 13

دارلمجانين ِ كابْل.

سرطان 89

* مانش: درياي مانش در شمال فرانسه كه مسير مهاجران غيرقانوني به انگليس است.

 

.....................................................................................................................................................

 
چقدر دلتنگت شدم امشب. امشب، امشب. بخصوص وقتی آن زن، گیتار کوچکش را آورد و ساز زد و خواند و بعد خواست که همه با محبوبشان روی سکو بیایند و برقصند. برقصند. برقصند. "ارسلا" به من اشاره کرد که برویم برقصیم. دستش را گرفتم و از پله ها بالا رفتیم و با هم رقصیدیم. ارسلا هم تنهاست مثل من. و ما رقصیدیم تا این تنهایی را بشکنیم. تا دهن کنجی کرده باشیم به همه ی ناتنهایان. دست چپ ارسلا را گرفتم و او چرخ زد. ...چرخ زد. چرخ زد.چقدر زیباست ارسلا. و من تصور کردم که اگر تو می بودی روبریم چگونه می بود؟ هیچ وقت با تو نرقصیدم. چقدر بیچاره است سرزمینی که در آن "رقص" را زشت می پندارند. من و تو هم هیچ وقت پیش نیامد که با هم برقصیم. هیچ وقت پیش نیامد. فکر کردم اگر امشب کنارم می بودی، خوشبخت ترین مرد دنیا بودم. خوشبخت ترین مرد دنیا. آن دستهای کوچکت را می گرفتم و با هم می رقصیدیم. به تو یاد می دادم چگونه برقصی. می رقصیدیم، می رقصیدیم و همه چیز را فراموش می کردیم. همه چیز را فراموش می کردیم. آه تو، تو، تو، تو از همه ی جهان چرا گرفتار تو شدم؟ و تو، تو، تو، تو چنین سنگدلی با من، سنگدلی با من، سنگدلی با من. با من نمی نوشی، نمی رقصی.
چقدر دلتنگت شدم امشب و چقدر دلتنگ دستهایت، دستهایت، آغوشت.
چگونه چنین نزدیکیم و اینقدر از هم دوریم؟
 
۱۴ آپریل دو و هزار و سیمان-ادلید


.....

 

یقه اش باز و

چشمانش باز و

صدایش باز بود که:

" آزادی ...."

یقه اش باز  و

گلویش باز  و

چشمانش بسته بود.

  


چند ده متر دورتر از اتاق کوچک خیّام، چند دکان عتیقه فروشی است که فیروزه نیشابور می فروشند، مجسمه های گچی تخت جمشید و  مقبره خیام می فروشند و همچنین گردنبندهای اهورامزدا و الله می فروشند. آخرین دکان، یک کتابفروشی است. خلوت است. صاحبش هم نیست. در بیرون یک صندلی مانده گی است و چند کتاب از شاعران بنام زبان فارسی. فارسی!

تا ابد

 

 

 

محبوبم
اگر مرگ به سراغت می آید
کاش به هیئت سِل بیاید
به هیئت سرما
نه "حمله ی انتحاری".

باید وقت داشته باشی
مرور کنی خاطراتت را
تنت را
رفتنت را
نه اینکه با پاهای خودت از خانه برآیی
و تنها کفشهایت را بیابیم در بازار
و دستهایت را پیدا نتوانیم
لبخندت را
نگاهانت را پیدا نتوانیم.

با چشمهای خودم باید
ببینم مرگت را
نفس ِ تمامت را
انگشتانم باید پلکهایت را بسته کنند 
وگرنه باور نمی کنند تا ابد
باور نمی کنم.
 
Image

و دلم مات مانده بود ....

 

 


 "آن شب"

به تو نگاه کردم
به جزئیات زیبایی ات
رج های مرموز گردنت
نفسهایت که میخانه را مه آلود کرده بود
قطره های عرق که از میان موهایت می لغزیدند
و در پیراهنت گم می شدند
آرزو کردم، کاش پیراهن زاده شده بودم
اما نه
من "مسحور زیبایی" زاده شدم.

نوزده
هجده
هفده
نه دیگر نمی توانستم
دلم را جمع کردم
نزدیک شدم
و در گوشت فریاد زدم:
- " می توانم ببوسمت؟"
و تو مرددّ نگاه کردی
همین برایم کافی بود
(منتظر نماندم پای کلمات به میان بیاید)
چونان گرگی حریص
انگشتانم به موهای وحشی ات شدند
لبهایم به گلویت شدند
و دلم،
دلم مات مانده بود.

نُه
هشت
هفت
هفت ثانیه به تحویل سال مانده بود
هفته ثانیه به لبهای تو.

و من تمام لب بودم
از گذرگاههای گلویت بالا آمدم
به گونه ات رسیدم
که بهشت زمین بود
و بعد
لبهایت
لبهایت
لبهایت که شهوت بود
و آرامش بود
و فراموشی بود
نمی دانم چقدر طول کشید
بیست و پنج ثانیه یا بیست و پنج ساعت ؟
اما ایمان آوردم به معراج
که می توان در بیست و پنج ثانیه
بسیار دید
بسیار دید
...

حالا به شهر خودم برمی گردم
کنار کلکین نشسته ام
طیّاره* تکان می خورد
خلبان می گوید
- " به توده‌ی ناگهانی مِه برخورد کرده ایم"
لبخند می زنم
چرا که می دانم
این مه، از نفسهای ماست
هنگام عشقبازی.

شاید هرگز تو را نبینم
اما غمگین نیستم
چرا که دریافته ام
دوست داشته باشم اما اصرار نکنم
عشق بورزم اما وابسته نشوم.
چشمانم را می بندم
و خاطره ی آن شب را مرور می کنم :
به تو نگاه کردم
به جزئیات زیبایی ات ...  



...............................
روز دوم 2013 – کانبرا
.......................................................
*طیّاره: هواپیما
** اگر نقدی داشتید، لطفن دریغ نکنید.
*** تصویر زیر قسمتی از نقاشی ای بنام "ریشه های هوس" هست که در سال گذشته میلادی کشیده ام.

Elyas Alavi, the roots of lust, acrylic on canvas, 2012
 
 

گل زعفران، با تو حرف می زنم

 
 
نمی توانم به تو فکر کنم و نمی توانم به تو فکر نکنم. تمام این دو روز و دو شب را آرام و قرار را گرفته ای از من. یک روز، یک روزی در مورد جزئیات تمام آن شب خواهم گفت. از آن همه حسرت و خواهش و گناه و غم و تنهایی و حیا و خجالتی و خیالبافی و حیرانی را که در جانم بودند، خواهم نوشت. از تمام آن لحظات خواهم نوشت. می دانستم تو را گم خواهم کرد. نمی توانستم خودم باشم چرا که نیمم سعی می کرد عادی باشد و با تو حرف بزند و نیم دیگرم حیران زیبایی تو بود. در زیبایی تو ذوب شده بود. اما آیا نوشتن از آن حس ها، از دست دادن تو را توجیه می کند؟ اینکه نتوانستم ادامه بدهم و تو را از دست دادم. به آن راحتی از دست دادمت. آیا دوباره تو را خواهم دید؟ دوباره تو را خواهم یافت؟ اگر بیابمت، برایت خواهم گفت از آن چیزها که به ذهنم می آمدند در آن لحظه ها، پیش از آنکه در مه گم شوی. در میان مه و مه، مه، مه، مه. وقتی تو رفتی، چه کردم؟ آمدم بیرون از آن خانه ی افسون، به خیابانها شدم. نمی دانستم به کجا بروم. هر طرف رفتم. قرار نمی گرفتم. قرار نمی گرفتم. همه جا مه بود. مه بود و نفس نمی توانستم. شیشه موتر را پایان کشیدم، باز هم هوا نمی آمد. توده های مه می آمد و در حلقم جمع می شد. تمام این دو شبانه روز را در حلقم مه بود. مه بود. این چیزها هم که می نویسم تنها هذیانهایی است برای کمتر شدن آن حسرت. آن حسرت که نمی توان با دیگران گفت. بسیاری نمی فهمند این حسرت را، هیچ وقت نخواهند فهمید. دوستانم هستند اما چقدر بیگانه اند با من. چقدر بیگانه ام با آنها. آنها تنها شعرهایم را دوست می دارند، شوخی ها و فکاهی ها و خنده هایم را می خواهند. آن دلقکی را که برایشان بازی می کند را می خواهند نه آن مرد ِ تنهایی را که اتاقش پر از مه است و نمی تواند حرف بزند. آنها هیچ وقت درک نخواهند کرد آن ِ واقعی ام را. آن ِ واقعی تو را نیز. تو را نیز. ما، ما، ما، یک روزی در مورد "ما" خواهم نوشت. در مورد شادی های ظریف و کوچکمان، در مورد نگاهانمان. به جزئیات خواهم نوشت. تا آن روز به استعاره ها چنگ می زنم، به رنگها و کلمات محزونم:
 


گل زعفران، گل زعفران
تنها تو حال مرا می فهمی و زنبورهای عسل،
هیچ کس ما را برای خودمان نمی خواهد.

من طاقت می آورم
اما گاهی پاهایم لج می کنند
اسب های غمگین در سرم، آرام نمی گیرند
و دستهایم مدام می پرسند
پس کِی؟ کی؟ کجا؟
گل زعفران
با تو حرف می زنم
که سوال نمی کنی.

من طاقت می آورم
اما گاهی از خودم می پرسم
اگر نقابم را بردارم
چند نفر در قاب عکسهایم باقی می مانند؟

گل زعفران، گل زعفران
مگر چند بار زنده گی می کنیم؟
که اینقدر مرده گی می کشیم.
 
drawing by Elyas Alavi, lost in the fog, 2012


 
فراخوان دومین دوره ی جشنواره ی مستقل شعر زمستان(یادبود اخوان )

قالب :آزاد(كلاسيك  و نو که در دو بخش مجزا داوری خواهند شد)

موضوع : آزاد

سن: آزاد

تاریخ اتمام دریافت آثار :  "سی آذر نود و یک"

تاریخ اعلام شعرهای انتخابی "نیمه ی اول دی ماه نود و یک"

 تاریخ و مکان برگزاری اختتامیه متعاقبا اعلام خواهد شد.

این جشنواره کاملاٌ غيروابسته  ، شاعرانه و انسان دوستانه است . هر شاعر مجاز به ارسال فقط پنج اثر برای رباعی و دوبیتی وتنها یک اثر برای سایر قالبها می باشد.انتخاب شعر توسط هیات داوران انجام میگیرد.(اسامی هیات داوران به زودی در همین وبلاگ منتشر خواهد شد.

در صورتی که برگزیده گان ساکن شهری غیر از مشهد باشند هزینه ی آمد و رفت و اقامت دو روزه ی ایشان در مشهد نیز برعهده ی برگزارکنندگان جایزه خواهد بود.شرایط انتخاب این اثر متعاقبا اعلام خواهد شد. حتی الامکان آثار برگزیده ی این دوره همراه با آثار برگزیده ی دوره ی اول جایزه بصورت کتاب چاپ خواهند شد.در غیر اینصورت با تهیه ی فایل پی دی اف این آثار و ارسال الکترونیکی آن برای هزار شاعر پارسی گوی سعی بر قدردانی از برگزیدگان جایزه خواهیم داشت.  دوستان شاعر می توانند آثار خودشان را بواسطه ی نشانی ایمیل(    zemestan.akhavan@yahoo.com          ) یا درج  کامنت در وبلاگ " http://zemastan.blogfa.com/ " بدست ما برسانند و در اين انتخاب شرکت كنند .(آدرس و شماره تماس خود را همراه با اثر رسالی یادداشت فرمایید)

این یک انتخاب شعر است . همه شعرهای شرکت کننده برتر هستند .این جشنواره  به هیچ وجه قصد ارزش گذاری بر هیچ اثری را ندارد.

شرکت در این جشنواره برای تمام شاعران فارسی زبان آزاد است. (البته چنانچه اين برگزيدگان از ديگر كشور هاي فارسي زبان باشند  جوايز به آدرس ايشان ارسال خواهد شد)

شرکت در این جشنواره برای تمام شاعران فارسی زبان آزاد است

 

شماره تماسها جهت هماهنگی

09384384042 (مهدی سهراب رمضانپور)

09359954661(محمد بهبودی نیا) 

امروز بسیار به سربازان جوخه مرگ فکر کردم

 
 
وطنم تلخ ترین مادر دنیاست. از وقتی که به یاد دارد فرزندانش یا مرده به دنیا آمدند، یا در کودکی از گرسنگی تلف شدند، یا هنگام دست فروشی ماین روسی/پاکستانی/.../امریکایی پاره پاره شان کرده است. و یا بمب برادری ناراضی او را و هزار فرزند دیگرش را به گور برده است. دسته ی دیگری هم هستند که به طور اتفاقی زنده باقی مانده اند و یا در غربت زاده شدند اما تا جوان می شوند، دوباره راه غربت دیگر را پیش می گیرند. که باید رفت و تا آنجا که می توان باید دور شد از مادروطن. در عجبم چطور دلش نمی کفد از رفتن جوانان رشیدش.
و این بار نوبت "عباس" است. در اولین روزهای رفتنش در ایمیلی برایم نوشته بود:  

      "..... امروز یکشنبه است اینجا . تعطیلی همه جای دنیا تعطیلی است و آدمهای خسته را می شود دید که فکر می کنند در روز تعطیلشان اتفاق خاصی می افتد. دنیای من و تو فرق می کند. اما گاهی آدمی ناچار است به کسی بنویسد کسی که بتواند ببیند. تنها هستم آنقدر که همه کسانی که می شناسم را ول کنم و بروم.در اطرافم همهمه ای است آدمهایی که چشم و دهانهایی شبیه من دارند می روند می آیند اینجا ساحل هم دارد و من دلی که پدرم را در آورده است. ..."

 

بعد من تلفن کردم به موبایلش و مثل همیشه همان پیام لعنتی را می شنیدم که " مشترک مورد نظر در دسترس نیست، لطفن بعدن تماس بگیرید " و بعدن تماس می گرفتم و همان پیام بود... می دانستم از ایران رفته و  باید جایی در ترکیه باشد. عباس، عباس رضایی. عباس را کی دیده بودم مگر؟ چقدر می شناختمش؟ در آخرین سفرم به ایران دیده بودمش. عباس، با آن قیافه روستایی ساده شوخ دیوانه مجنونش. عباس، با آن شعرهای جاندار عمیقش. عباس و آن سادگی عمیقش.....و عباس شد رفیق شفیق روزهای مشهد. خانه اش در محله ای دورافتاده به نام "کال زرکش" بود و با پدر پیر و برادرش زندگی می کرد. آنها تمام دارایی هستی اش بودند/هستند. نمی دانم در ایران بدنیا آمده بود یا افغانستان اما  مدرکی نداشت در ایران تا بتواند کاری پیدا کند و درس بخواند.  حالا عباس هوای غربت دیگر کرده است. غربت دیگر، غربت دیگر. اما کجا؟ کجا، کجا رفیق....؟

 

امشب در وبلاگش خواندم:

    "تازه از راه آمده ام و دستانم برای نوشتن سرد هستند. بلغارستان هستم در یک شهر مرزی به نام سیولینگراد. بین زندگی و نازندگی در رفت و آمدم. همه ده کیلومتری که از کمپ تا این شهر می آمدم به آنچه امروز خواهم نوشت فکر کردم هر روز فکر می کنم. اما از دیشب تا به حال به یک تعادل رسیده ام این جملات زندگی آدم را خیلی کوتاه می کند باید روی آتش باشید و بدانید که رسیدن به تعادل یعنی چه . عجولم مثل همیشه از دیشب قصد کرده ام که صربستان و کرواسی را پیاده بگذرم تنها . نوشتن در این حالت بدون ویراستن و بداهه کار معقولی نیست اما کدام کار معقول می تواند اینگونه به شیوه جاری شدن سیلاب از باران باشد به خطی که در زمان تبدیل شدن باران به سیل می کشد فکر کنید در راهم درختان گردو هست....".

 

به عباس فکر کردم و کلماتش و تصور کردم در چه حالتی آنها را نوشته است... چیزهایی هم برایش نوشتم...چیزهایی که پر بودند از خشم...حالی هیچ چیزی به ذهنم نمی رسد.... برای چند بار دیگر نیز شعرهای تازه اش را خواندم و خواندم.

 

۷ شعر کوتاه از عباس رضایی:

 

۱.

امروز بسیار به سربازان جوخه مرگ فکر کردم

کدامشان به سینه؟

کدامشان به سر؟

کدامشان خطا شلیک می کند؟

چند دانه ناخن تازه گرفته از پا زیر تخت است

که جارو به آنها نمی رسد.

 

 

۲.

این اتاق بعد از رفتن من می ماند

کودکان تعریف درستی دارند از آزادی

دندانها واقعن می درخشند آن لحظه.

 

۳.

شدم همان مردی که نمی خندید

تو می گفتی در پیری نخواهم خندید؟

امروز فهمیدم

بهترین باغ وحشها ظلم بزرگی هستند

مستی ما مثل یک بطری آبمعدنی در برابر دریاست

و خستگی چشمهایمان.

 

 

۴.

تراژدی فقط شلیک گلوله به سر نیست

می خواهم نظافتچی زندان باشم

هر روز غروب آزاد شوم

تنها آدم مهربان این اطراف که برای همه دست تکان می دهد

هیچوقت به این زیادی پاییز را نگاه نکرده بودم

متوجه همه چیز نبودم

الجزیره خبر کشته شدن هشتاد نفر را می دهد

می فهمم دارم خانه و فارسی را فراموش می کنم

همه آن هشتاد نفر سردرد وحشتناکی داشتند

من که نه بد دیده ام ام از بشار اسد نه خوب!

 

 

۵.

به بمبها بگویید

همسایه ها خوابند

به گلوله ها بگویید

همسایه ها خوابند

و روح کودکان کوچکترند از روح من

حیوان را که تازه می گیرند از جنگل

دیدی چطور خود را به قفس می زند

سپس به یک گوشه عادت می کند

این سی روز طول می کشد

آیا در این حالت

میمونهایی که می فهمند با میمونهایی که نمی فهمند برابرند؟

آری برابرند.

 

 

۶.

غم به فراوانی در نقطه های یک جمله جمع می شود

همین همیشه را کفایت می کند

 

 

۷.

قلبم پیرمردی هفتاد ساله است

زانوهایش درد می کنند.

 

 

عباس رضایی

 

 


 

 لینک وبلاگ عباس : بودای شکسته

 

 


آخرین شعری که نوشته ام

 

درد

 

جانِ آدمی را با درد سرشته اند
با درد زاده می شویم
و با درد می میریم

نه، " تن " می‌میرد
ماهیچه هایش از هم می گسلد
رگهایش کرمهایی گرسنه می شوند
و یکدیگر را می بلعند
"جان" اما زنده می ماند
و برای ابد درد می کشد.

چقدر راه می رویم
حرف می زنیم
نگاه می کنیم
و یک روز ناپدید می شویم.

چقدر بردگی می کشیم
بردگی تن
خدایان
بعد هم تاریکی.

فکر می کنی اگر خودم را تمام کنم
تمام می شود؟

 

Elyas Alavi, Me and my room

گفته بودم از خانه که برآیی....

 

از سلسله ‌" شعرهای مه آلود میزان":

 


یار
یار ناجوان
فکر تو پریشانم کرده است
چون شهری که دروازه‌هایش فتح شده باشد
از ایوان به هجوم غمها ببینی
و ناخودآگاه بدانی تیغ در کجا خانه خواهد کرد.

یار
یار ناجوان
اینگونه که دستهایت دیده نیست
می ترسم غرق شوم
در رودخانه ی "ماری" نه
در "جیحون" نه
در همین اتاقی که نفس نمی‌تواند.

 به تخت نگاه می‌کنم و به تو
 عریانی پاهایت را در بغل گرفته ای
درون مکعب شیشه‌ای نشسته‌ای
و بر آبهای آزاد روانی

گفته بودم از خانه که برآیی
زیبایی‌ات ویرانی به بار می‌آورد
کوههای یخ را فرو می‌ریزد
و جزیره‌های کوچک را غرق می‌کند
گناه تونیست اما
ما مردان نابخت‌یاریم.

یار
یار ناجوان
اینگونه که صدایت شنیده نیست
می ترسم یک روز دروازه اتاقم را باز کنند
و ماهیان دلتنگ به کوچه سرازیر شوند.

 

............................................................

پانوشت:
* ماری: از طولانی ترین رودخانه های استرالیا
* تکنیک طراحی زیر: قلم فلزی بر روی کاغذ کاهی

Elyas Alavi, Cube, Sep 2012


به رفیقانی فکر می کنم که در سفرند. برایشان دعا نمی کنم، فقط نگاه می کنم در خیال به آنها. به ماموران اداره های مهاجرت نیز نگاه می کنم، به سیم های خاردار، به دوربین های پنهان و به صداهای ناآشنا فکر می کنم.


 

این روز و شبها حال و هوای عجیبی دارم. میان خواب و بیداری قدم می زنم. چیزهایی هم می نویسم که شاید نامشان را "شعرهای مه آلود میزان" باید ماند. مثل این یکی:  

 

شب بود

ما به کافه پناه بردیم.

 

تو نشسته بودی کنار کلکین

پیاله ات خالی بود از خوشه های انگور 

 و پر بود از زیبایی

و ذره های زیبایی ات در هوا پیچیده بود.

نه تنها من حیرانت بودم

که چشم آنطرف پیشخوان نیز

پیشخوان نیز

نگاهان پوسترهای بر دیوار نیز

نه تنها من حیرانت بودم

نُتهایی که از اتاق دیگر به گوش می رسیدند، نیز

 

بلند شدی

پیاله ها  تکان خوردند

بیدار شدند همه مردانی که باری به این کافه آمده بودند

(تکه ای از ما برای همیشه در کافه باقی می ماند)

با تو

جملگی به اتاق دیگر شدیم

آنجا که قلمرو نتها بود

و نتها حسرت ما بودند جوانی تو را

نت ها زبان ما شدند خواستن تو را

 

بیرون دروازه شب بود

ما به زیبایی تو پناه بردیم.



طرح: الیاس علوی/ مداد رنگی روی کاغذ کاهی

 سپتامبر دو هزار و دوازده- آدلاید

 

مادر مرده ها، از من چیزی نصیبتان نمی شود

 

چقدر راه می رویم

حرف می زنیم

نگاه می کنیم

 و

یک روز ناپدید می شویم.

 

 


آشوب

 

کنارم دراز کشیده ای

موهایت بر پیشانی ات ریخته 

گونه ات با گوزن بالشت خو گرفته

و دستهایت سرشار امنیت اند

 اما من سرشار آشوبم

انگار قبیله ام را قتل عام کرده باشند

و محبوبم را پیش چشمم تاراج  کنند

آشوبم

آنطور که از پچ پچ داکترها و مهربانی پرستارها دریابی

 کار تمام است

باید به خانه بروی

 و روزهای مانده را با خاطره ها سرکنی.

 

مورچه ها به اتاقم راه یافته اند

به تکثیر بی آزارشان نگاه می کنم  

و به طعمه ی ناتوانشان بر تخت

 زیر لب می خندم

 - مادرمرده ها، از من چیزی نصیبتان نمی شود

  جز خونی لبریز جنون

   گوشتی لبریز پوچی

   از جامعه ی بزرگتان طرد می شوید

  و تا هفت پشت افسرده خواهید بود.  

 

کنارم دراز کشیده ای

دست می کشم بر گلویت

تا مطمئن شوم نفس می کشی

همیشه می گفتی: الیاس، چرا دستهایت اینقدر سردند؟  

و من به خنده ای دور می شدم

و مثلن ماهیان درون آکواریوم را نشان می دادم

که در فرسودگی غرق بودند

 محبوبم، دستهایم سردند 

چرا  که سالهاست جریان زندگی در رگهایم نیست.

 

کنارم دراز کشیده ای

اما من آشوبم

انگار کنارم دراز نکشیده ای

موهایت بر پیشانی ات نریخته 

و گونه ات با گوزن بالشت.

 Image

۹ سپتامبر دو هزار و دیوانگی


شبها که به خانه برمی گردم، معمولا دیرشب است و سرکها خالی است از آدمها، تنها چراغهایند و نشانه ها.  همانطور که یک دستم به فرمان است و دست دیگرم به شیشه تکیه داده است، به آینه کوچک بالای سرم می بینم که اشیای پشت سر را نشان می دهد. چراغها و نشانه های پشت سر را  که از دور می آیند، نزدیک می شوند، از کنارم می گذرند و باز چراغی دیگر پیدا می شود. اما سرم را اگر کمی تکان دهم تکه هایی از موهایم را می بینم که کوتاهند. معمولن از وقتی به یاد دارم تحمل نداشته ام موهای اطراف گوشم بلند شود و یا بپیچند به هم. احساس خفگی می کنم. معمولن به دخترک ویتنامی می گویم که اطراف و پشت سرم را با شماره ۲ کوتاه کند.بعد احساس خوبی می یابم، احساس "خفگی نداشتن".

 باز هم اگر سرم را بیشتر جلو ببرم، تکه هایی از پیشانی و گونه ام را می توانم دید. البته تمام گوشم نیز دیده می توانم. و "گوش"، گوش، گوش. در موردش باید بیشتر حرف بزنم. چهار نقاشی تازه کشیدم و در آن گوشهای خودم را کشیدم در زمانهای مختلف. به یاد می آورم سالهای بسیار دور را، زمانی که هر روز صبح و ظهر و شب، ساعت ها در صف نانوایی می ایستادم و گاهی با خودم فکر می کردم حیف این همه زمان که به انتظار چند دانه نان تلف می شود. تا اینکه ایده‏یی کشف کرده بودم و آن نگاه کردن به اعضای صورت آدمها بود و کشف رازهاشان. مثلن چند هفته نگاه می کردم به چشم آدمها. به تمام جزئیات و حرکات و حالات چشمها و تفاوت چشمهای آدمها و این برایم لذت بخش می نمود. حتمن جایی در موردش نوشته بودم. مدت زیادی هم به "گوش" آدمها نگاه کرده بودم . رازی در این گوش می دیدم.   شگفت زده می شدم از سکوت این شی کوچک که آن گوشه نشسته ، همه چیز را می شنود و خود ساکت و بی حرکت می ماند. حتی به این نتیجه رسیده بودم که این عضو حتما شئ‏ای فضایی است.

 به آئینه اگر برگردیم،باید بگویم گاهی جرات می کنم و به خودم در آینه می بینم. نمی ترسم از او دیگر. حتی گاهی حرف می زنم با او، با چشمهایش.

painted by me- Elyas A 


برای امشب و  خاطره ی امشب و موسیقی و موسیقی و نگاهان پنهان:

 

دراز کشیده ام بر تخت

و  به سقف می بینم

که آینه یی روشن است

 

تو خوابیده ای

به اندازه سلسله کوههای اورست خوابیده ای

و به اندازه کوههای هندوکش خوابیده ای

و به اندازه ی آبهای  آرام خوابیده ای

تو خوابیده ای

و  رودخانه خوابیده است

 ناجوهای پشت کلکین خوابیده اند

گنجشک ها نیز به احترام سکوت کرده اند .

 

تو خوابیده ای

 انگشتانم به گونه هایت خیره مانده‏اند

اما  پیش رفته نمی توانند

چیست اینکه می توانم به تو دست بکشم؟

و نمی توانم به تو دست بکشم.

 

محبوبم

به تلخی این رابطه ایمان دارم

که عشقبازی ما میان همهمه صداها و آدمهاست

 عشقبازی ما با نگاه است.  



مادرکلان هم مُرد. مادربزرگ که بسیار کوچک شده بود این سالها و لجباز شده بود و حساس شده بود و همیشه از صداها می نالید، برای ابد به سکوت رفت. آخرین بار که دیدمش. دستانم را گرفت.  چند دقیقه نگاهم کرد. نامم را پرسید. باز هم به خاطرش نیامد. ناگاه بغلم کرد. بوسید مرا و نام کسی را صدا زد که سالها پیشتر در روستای دور خودش "سنگینک" مرده بود. و "سنگینک" با آن دره هایش و رودخانه هایش و کوههایش و افسانه هایش همیشه در نگاه پیرزن بود. او آخرین نفر نسل خودش بود. به قول خودش صد و چند سال خزان را خورده بود. دلتنگ مادرکلان نیستم. چنانکه دلتنگ روستای دورم "برغص" در قلب دایکندی نیستم. زادگاهی که از شش سالگی ندیده امش. 

 

 

 

وقتهایی هم که مرده ای، روح لامصبت را بفرست

 

    موترم را پارک می کردم در کنار زمین بازی که همیشه خالی است که کسی به شیشه زد. "ایگون" بود. در را باز کردم. نشست و هر دو گوش کردیم به یک گزارش که از رادیو سراسری نشر می شد . چیزی در مورد " تاثیر موسیقی بر ذهن" بود. بعد قدم زدیم از روی چمن ها. خورشید نبود اما روشنایی اش پیدا بود و رسیدیم به دانشگاه. ایگون خواست که نقاشی هایش را ببینم. رفتیم و نقاشی هایش را دیدم. نقاشی های ایگون با آن رنگ های و عجیب غریب که مثل خودش عجیب و غریب اند. خودش که گاهی کلمات بی ربط را به هم می آمیزد. مثلن می گوید:"می خواهم تاریکی آب را بچشم". ایگون کارهایش جنون آمیز و عصیان گر و ناتمام اند. ایگون و ناتمامی اش. ایگون و بیماری عجیبش که او را به کار وامی دارد و همزمان آینده را پوچ می نمایاند. ایگون و ناتمامی اش. ایگون و تنهایی اش. تمام روز را با ایگون بودم. برادرم ایگون.

 

نزدیک های شب، پیش از رفتنش به دیدار دوست دختر دیوانه اش، گیتار خاک خورده ام را از کمد درآوردم و دادم دستش و "ایگون" و انگشتان هنرمندش مرا به هزار تکه کرد و به هزار طرف برد و من به تکه های گمشده ام فکر کردم:

یک تکه ام در دهکده ای دور در دایکندی مانده با دوستی که بر درخت بالا می شد و از آرزوهای دورش می گفت. حالا او  اندکی دورتر از همان درخت خاک شده است. همه چیزش هم پوسیده بجز استخوان و تکه ی آهنی که بر پیشانی اش نشسته است. باید بروم و تکه ی آهنی را بردارم.

یک تکه ام در "مشهد" مانده در محله ای مملو از تریاکی ها و اعدامی ها و بلوچ ها و خلاصه همه ی رانده شدگان. و ما چقدر شبیه به هم بودیم. آن پشت من با رفیقم از بام بالا شده ایم و از درخت همسایه توت می دزدیم. صاحبخانه بیدار شده و فریاد می زند: "هی افغانی های مادرمرده گم شین". و ما می خندیم می خندیم و در همان لحظه خشک شده ایم. حالا او را برای سومین بار از مرز اخراج شده و به وطنی که در آن بدنیا نیامده فرستاده شده. مطمئنم مرا هم از یاد برده است.

یک تکه ی دیگرم اینجاست، لابلای کاباره ها و کاناپه ها و میکده ها و کلیساها و مسجدها دنبال یک لب می گردد تا با شهوت ببوسد و بعد تمام جامه اش را بدرد و و بعد دیگری را بدرد. بدرم، بدری، بدرد. زمانه ی دریدن است ایگون. باید بدریم جهان را. با تفنگ با تانک، با آلت هامان، در نهایت  با کلمه.

کلمه، کلمه ایگون اما سخت تر و نیشتر پاره می کند. بیا با کلمات پاره کنیم جهان را. ذهنهای آدمها را
،ذهنهاشان را که پاره کنیم خودشان دلشان می خواهند پاره شوند.

ایگون، ایگون، از من دور نشو. کنارم باش.  من می ترسم. تنهایی اعتماد بنفسم را از دست می دهم. نمی توانم پاره کنم، آنطور که باید. با من بمان.  وقتهایی هم که مرده ای، روح لامصبت را بفرست تا کنارم باشد. در گوشم زمزمه کند: برو الیاس، برو و پاره کن.

 

 

یک تکه ماه هم باریده بود از کلکین

۰

خبر:

"مدیرکل امور اتباع و مهاجران خارجی وزارت کشور ایران :فرصت قانونی اتباع افغانستان در استان‌های زنجان، قزوین، مرکزی، گلستان، مازندران، سمنان، بوشهر، خراسان جنوبی، قم، یزد، فارس و البرز به پایان رسیده است.

آقای تهوری گفته است که از ابتدای تیرماه ۱۳۹۱ اقامت افرادی در ایران مجاز است که کارت پناهندگی جمعی و یا گذرنامه داشته باشند. هرچند این افراد هم تنها می‌توانند در حوزه استان تعیین شده، اقامت کنند...."

خبرهایی این چنین نگرانم می کند. اما من اینجایم، دور از "چهارچشمه" و "ورامین" و "زنجان" و " مازندران"...دور از اردوگاه "کریم آباد"، اردوگاه " سفید سنگ"، اردوگاه "تل سیاه"، اردوگاه کرمان... مطمئنم بیشتر دوستان ایرانی ام حتی نام بعضی از این اردوگاهها را نشنیده باشند. من چند شب فقط در اردوگاه "سفید سنگ" بودم. جایی اطراف "تربت جام- مشهد". و همان چند شب، از ذهنم پاک نمی شود. وقتی خبرهایی اینچنین را می شنوم، همیشه یاد کسانی می افتم که در اردوگاه دیدم. پسر نوجوانی که پتویش را به پیرمردی مریض داد تا از سرما نمیرد. جوانی که چون من با هزار آرزو به وطنش بازمی گشت. و جوان دیگری که چند ماه در اردوگاه نگه داشته شده بود چرا که یک بار قصد فرار داشته. صورتش پر از دانه شده بود و او عادت کرده بود...من به وطنم بازگشتم اما هفت ماه بعد به هزار دلیل به طور "غیرقانونی" از مرز گذشتم و به مشهد آمدم. آه، زندگی کردن "غیرقانونی" را چقدر تجربه کرده ایم؟/تجربه کرده اید؟  در خبر می نویسند "غیرقانونی" و دل آدمها تسکین می یابد که خوب "غیرقانونی هستند، باید کشورمان را ترک کنند" اما ....


۱ 

یاد یک شبی افتادم. یک سال پیش بود. آن شب که حس عجیبی داشتم. در تاریکی اتاق به تخت نگاه می کردم و این شعر را نوشته بودم. بعد روزهای بعد خواندم و بیشترش را حذف کردم بجز قسمت آخر که "صبح ، صبح رفتن بود ...". در کتاب هم همان را ماندم. امشب دوباره خواندم و حس کردم شاید باید تمامی اش را می ماندم. نمی دانم.

"دیگرگونه"



آن شب
آن شب که دراز کشیده بودی
نگاه کردم بر تو
و سرم را میان دستانم گرفتم
که چگونه خوابیده ای در اتاقم؟
که بیست و یک ماه از هم دوریم.


یک تکه ماه هم باریده بود از کلکین
و می توانستم تنت را ببینم
که گس بود و غزل بود.


آنطرف تر نشسته بود "موتزارت" بر چوکی پلاستیکی
پیانو می زد
و دیگران بسیاری نگاه می کردند از میان چوبهای سقف
تمام شب نگاه کردیم تو را
و زیبایی تو را


صبح
صبح رفتن بود
پرسیدی: "برمی گردی"؟
نگاهت نکردم
- "نمی دانم"
و نشستم در تاکسی
تاکسی دور شد
نگاه نکردم به پشت سر
که عشق ما دیگرگونه بود
و غمگین و پنهان بود.


۲
 
چیستیم ما؟
اسب هایی با یال های بافته شده
با چشمانی زنده به قهوه و تریاک
و دهانی دود آلود
 
چیستیم ما؟
اسب هایی که به گاری بسته اند
و کوه را
         چون خاطره ای دور از یاد برده اند.
 
 
احساس می کنم روحم را گم کرده ام. البته هست اینجا. حسش می کنم که هست اما گاهی می رود آن دورها و برای خودش چکر می زند. تنهایم می گذارد و آنوقت فقط 65 کیلو گوشت و پوست و خون می مانم. تنها به خوردن  و غرایض جنسی فکر می کنم. غرایض جنسیُ غرایض جنسی که همیشه پنهان می کنیم. فکر می کنم آدمی زاد نوع خاورمیانه ای، اتفاقن غرایض جنسی وحشیانه سرشاری دارد که همیشه در ظاهر پنهان می کند اما نمی تواند. رمان "موج ها" از ویرجینیا وولف را می خواندم. تنها تا صفحه 45 را خوانده ام. برمی گردد به سه هفته پیش اما هنوز در ذهنم مانده بعضی از تکه هایش. کسی مثل ویرجینیا را چه کسی می تواند درک کند؟. در یک جایی هست که با او با موجودی حرف می زند که در درونش خانه کرده و غذا می خورد و او با جزئیات توصیف می کند که چطور چنگال را برمی دارد و در گوشت مرغ فرو می برد و به دهان می گذارد و با دندانهایش خورد می کند.
دیشب هم فیلم عجیبی را می دیدم در شبکه "اس بی اس"، در مورد جوانی که طراح خوبی بود اما معتاد به الکل و مواد مخدّر شده بود. یک شب رفت به یک کافه و به آواز زن گوش می داد که می خواند:
inject me with love
inject me with love
...
امروز پیرمردی آمده بود به دانشگاه و من به اتفاق تمام دیگر دانش آموزان به طرز لباس پوشیدنش و اینکه یک نایلون در دست دارد و کتابهایش را در آن گذاشته، خندیدیم. بعد او با متانت شروع کرد به حرف زدن و ما مثل ابلهانی پوچ گوش کردیم به او که چقدر بزرگ بود و زمینی بود.
آدمی زاد چه ظرفیت عظیمی دارد برای پوک شدن.
drawing by me:Elyas Alavi!

از وقتی که دوباره به اینجا بازگشته ام، تنها شعرهای کوتاه می نویسم. شعرهای روزهای اول، سرشار شادی و امید بودند. سرشار مستی. تو بگو "شعرهای عاشقانه". شعرهای عاشقانه البته همیشه بوده با من. اما چه شعرهای عاشقانه ای! از کدام خاطره های عاشقانه می گفتم وقتی می نوشتم آنها را؟ کدام خاطره های عاشقانه؟ تو بگو، نگاه کنی در سالن به سایه های کمرنگ موهایش که افتاده روی پیشانی و بعد سایه های کمرنگ ابروهایش که افتاده روی چشمهایش و بعد سایه های کمرنگ بینی اش که انتظار بین بینی و لبها را پوشانیده است، تو بگو می شود خاطره عاشقانه؟. بعد لامپهای سالن روشن شود و آدمها همدیگر را بغل بگیرند یا دست بدهند و شروع کنند به حرف زدن، حرف زدن، حرف زدن و همینطور تو هم حرف بزنی با آنها و حرف بزنی و حرف بزنی و حرف بزنی و هر از گاهی نگاه کنی به موهایش که افتاده روی پیشانی اش. او هم حرف می زند خوب با آدمها و تو همینطور منتظری. منتظر یک فرصت. مثل یک گرگ که کمین کرده باشد. خوب این هم فرصت. حالا رفته و دارد چای می ریزد. هیچ آدمی هم کنارش نیست. برو گرگ من، شاعر فرهیخته. برو و خودت را نشان بده. برو و بگو :" سلام، من الیاسم...".

سه  ساعت بعد:

   عزیزم لیاقت تو همین است که شرابخانه بند شده باشد و تو سرافکنده به خانه برگردی و به صدای "شریف غزل" گوش کنی و مثل یک گرگ ناکام بنالی:

صبا با زلف یار من چه کردی؟

زدی بر هم قرار من چه کردی؟

مکدر گر نباشی با تو گویم

که با مشت غبار من چه کردی؟

 

بگذریم، بیا این هم سه شعر کوتاه از آن شعرهای کوتاهها! :

۳

محبوبم،
نه اینکه غمهایم بیشمار نیستند
و دستانم تنها نیست
اما عشق تو
توانم می دهد تا برخیزم
در آینه نگاه کنم
و به خیابان شوم.

 

۴

پیراهن سرخ به تو می آید

یا تو به پیراهن سرخ؟

شگوفه ها را باد باردار می کند

یا زیبایی تو؟

 

۵

به دریا که نگاه می کنی محبوبم
دریا نیز به زیبایی تو نگاه می کند
نزدیکش نشو
می ترسم
به لحظه ای دستانش را باز کند
و تو را با خود ببرد.

 


دوستان عزیزی که در مورد کتاب دومم "بعضی زخم ها" سوال داشتند. متاسفانه تلاشم برای رساندن کتاب از افغانستان به ایران چندان که باید فایده نداشت. عبور کتاب از مرز از عبور آدمی زاد هم مشکل تر است، بخصوص اینکه اگر از یک کتاب به تعداد زیاد باشد. ( خوب این هم از ثمرات میراث زبانی مشترک چند هزار ساله است !!!). من با خودم صد جلدی آوردم که در همان مشهد خلاص شد اما امیدوارم ناشر عزیز بتواند راهی بیابد و کتابها را بتوان به ایران نیز رساند. مرا بسیار ببخشید. عذرخواهتانم و دستتان را می بوسم.


نامه ها ۷... به محمد رضا مسلمی - ۲ آپریل  ۲۰۱۲

   رفیق نازنینم. برادرم. دوستم. دلم. در تمام کوچه های مشهد به یاد تو بودم. رفتم سر قبر سمیه علیزاده و در راه یاد تو بودم. رفتم خیابان "وحید" و "سی متری" و یاد تو بودم و آن همه دیوانگی ها و شعرها و آوازها و چشم چرانی ها. قهوه خانه ها نبودند رضا...، قهوه خانه هایی را که من و تو با هم رفته بودیم ویران کرده بودند. جایش دکان زده بودند. ماست می فروختند. پفک می فروختند. ماکارونی می فروختند. آه آن همه دود در میان دیوارها ماندند. آن همه کلمه، آن همه حس، آن همه نگاه، آن همه حرفهای دل، حرفهای تنهایی، آن همه حرفهای تلخ، حرفهای شیرین همه شان لای دیوارها مانده اند هنوز و دلشان چقدر می گیرد که یارانشان دیگر نیستند. یارانشان هر کدام دود شده اند و رفته اند به قهوه خانه های دیگر یا رفته اند به شهرهای دیگر. آه شهرهای دیگر. شهرهای دیگر. شهرهای دیگر. شهرهای دیگر رضا. رضا. رضا. نمی دانم دوباره که ببینمت آیا باز می توانیم با هم بخندیم. من آدم پیچیده ای هستم. وقت می برد تا شرمم بریزد. وقت می برد تا راحت باشم. خودم باشم. آن بار هم تنها در آخرین دیدارها بود که پیش تو احساس شرم نداشتم. راحت بودم تا اگر فحشی می دهم، اگر چشم چرانی می کنم به موجودات داخل خیابان، تو درکم می کنی. تو و تو و تو و باقر رفیع. جایت خالی رضا رفتیم به بهشت رضا. یک جای خاصش که  قدیمی بود و برادر کوچک باقر هم آنجا بود. قبرها را سنگ نگذاشته اند. قبرها واقعا قبر هستند. واقعا حس می کنی حضور شگفت انگیز کودکان را. من چه حس عجیبی داشتم. دقیقا آرامش به تمام معنا را. آرامش واقعی را. یعنی به هیچ چیزی فکر نکنی. به هیچ چیز رضا. بعد بچه ها انگار می آمدند و بازی می کردند. در سکوت بازی می کردند. من یک دمپایی صورتی یافتم. بلندش کردم. دزدیدمش. با خودم آوردم در استرالیا. داخل یک پلاستیک مانده امش. آه تو کجایی رضا. کاش اینجا بودی و قلیان می کشیدیم و تو می خواندی: "من و غربت، من و دوری..." .


 Image

    رفتیم "بهشت رضا". آدمها ایستاده بودند دور قبر. برف باریده بود و آدمها ایستاده بودند. از میان آدمها گذشتم.یکی صدا کرد: "الیاس". شنیدم و نشنیدم. رفتم جلو و به جمعیت سیاه پوش رسیدم. زنها که همیشه سیاه می پوشند. تنها صدای دختری را می شناختم که بلند بلند گریه می کرد. من چه حسی داشتم؟...خالی بودم. به طرز احمقی، خالی بودم. رفتم به طرف برفها. راه رفتم روی برفها. کلاغها غار غار راه می رفتند روی برفها. هر وقت دلشان می خواست پرواز می کردند. می نشستند روی درختهای مرده. "ایمان مرصعی" تلفن کرد. می دیدمش اما دهانش را نمی دیدم که آرام می گفت:" الیاس جان، هوا سرد است، روی برفها راه نرو، بیا پیش بچه ها". برگشتم پیش بچه ها. دوستان قدیمی. بغلم کردند. آرام لبخند زدند. بوسیدند گونه هایم را. تسلیت گفتند. گفتند شعر بخوانم برای رضا. میکروفن را گرفتم. اولین جمله شعرم یادم نیامد. سکوت کردم. " چشمانت را ...." میکروفن خراب بود. "رضا یاوری" گفت از سیم میکروفن بگیرم. گرفتم. " چشمانت را بستند/ دهانت را خورد کردند/ به همین سادگی تمام شدی...". آن روبرو "جواد یونسی" بود. تیز نگاهم می کرد. چقدر شکسته می آمد از آخرین باری که دیده بودمش در تهران. تهران گره خورده با "سیدرضامحمدی". هفته بعد می روم تهران. سید رضا که نیست. سید رضا لندن است. اینجا هم "بهشت رضا" است. مشهد، پایتخت معنوی ایران است. ایران است و چهلم "غلامرضا بروسان" است. و ما مثل چهل سال پیش پالتو و کاپشن و ژاکت پوشیده ایم و آمده ایم سر قبر "فروغ فرخزاد".

مستی تو نگرانم می کند

 

 

تقدیم به عسکر(سرباز) امریکایی که دلش گرفته بود:

 

 شازیه

عبدالصمد

شعیب

نورالله

عایشه

زمری

حمیداالله

زبیده

جلال الدین

نصیبه

عقیله

نورمحمد

جان آقا

شفیقه

ایمل

شهرزاد

در خواب بودند

که عسکر امریکایی دلش گرفته بود

آمد در قریه  قدم زد

دلش گرفته بود

سیگارش را گیراند

دلش گرفته بود

تفنگش را نگاه کرد

تفنگش

 دلش گرفته بود

بعد شانزده بار ماشه را چکاند

دلش آرام گرفت

و به پایگاه بازگشت.

Image

الیاس، الیاس، الیاس گفتم بایست. گفتم بایست. حتی نگاهم نکردی، لبخند زدی، بعد خندیدی، خنده ات را باد به درخت ها برد. درخت ها شروع کردند به پچ پچ که باز... نه شرابی ننوشیده بودی اما کاش نوشیده بودی. مستی تو، مستی تو الیاس، نگرانم می کند. مستی احمقانه ی تو. یادت رفته همیشه می گفتی "عشق" وجود ندارد. وجود ندارد. بخصوص برای تو، برای تو که جمع اضدادی. جمع اضدادی. و حالا ...هی تو، دیوانه ی احمق. دیوانه ی احمق برو و خیالبافی کن. برو، برو الیاس. الیاس من....

در استرالیا هستم. از وطن بازگشتم و حس می کنم در وطن هستم. پیش از این چنین حسی نداشتم:

 

استرالیا استرالیا

در تو زاده نشدم

و ردّ دست پدرم بر درختانت نیست

اما تو وطن منی

و امنی

چون آغوش دور مادرم.

 

بوسیدن تو را


      در همین شهرم. شهری که تو در آنی. تو با تمام پاهایت و تمام دستهایت، و تمام موهایت و انگشتانت، و تمام گونه هایت و تمام لبهایت و تمام صدایت. در همین شهرم. تنها یک بار دیده ام تو را اما دلم جمع است، دلم آرامتر است، دلم شهرآشوب نیست، "تروای" غارت شده نیست چرا که تو در این شهری. در همین شهر و قدم می زنی. می روی دانشگاه، می روی پی نان، پی تخم مرغ، پی نوشابه و من دکاندارم. دکاندار تمام دکانهای این شهر.

    این شبها دیگر کابوس نمی بینم که نفس تو اینجاست و نفس تو امنیت است. امنیت، امنیت، امنیت. آه کاش وطنم بودی تو. وطنم بودی. وطنم. وطنم. وطنم بودی تا بی پروا نگاهت می کردم. بی پرواتر تلفن می کردم. بی شرم تر می خواستمت که بیرون برآیی. به "کافی شاپ" برویم، به سینما برویم، به "پارک ملت" برویم. چه حالی دارم، وصف ناشدنی است. بودن در این شهر، شهری که تو در آنی. بودن در زمانه ی تو. زمانه ی تو، زمانه ی تو. کاش وطنم بودی. وطنم بودی. وطنم بودی. وطنم بودی و من بی پرواتر می بوسیدمت.

این شعر را برای تو نوشته بودم ماهها پیش. برای تو نوشته بودم در آن تلخ روز و شبها که از تو دور بودم و بسیار دور بودم.


از تو پُرم

حتی اینجا
محله ای بدنام در"ملبورن"1.

دختران بسیاری باز کردند سینه‌هاشان، رازهاشان
دختران بسیاری اما محبوبم
از تو پرم
حتی اگر سینه‌های خامشت را ندیده باشم
هر چه خاموشتر، لبریزتر، انتظارتر
چون کوهی که از آن بالا می‌روی و دم نمی‌زند
تا آن صبح که سینه‌اش را می‌گشاید
و ذوب می‌کند اشیاء را
آدمی هم اشیاست.
 
از تو پرم
و گس لبهایت از هزار باکره بکرتر است
گس لبهایت همان نفسی است که کشید
آنکه اول بار تو را کشید
خیره ماند و درماند
ما
حسرت اوئیم بوسیدن تو را.
 
به پوچی این هتل‌ها
کافه‌ها
ساحل‌ها
اگر تو نبودی
اگر تو نباشی
دریا غرق می‌شود در رگهایم.
 
 جدي 89

1-ملبورن: شهري در جنوب شرقي استراليا

تجربه های بسیاری از تو دارم

 

" بالاخره کتاب دومم چاپ شد". به این جمله فکر می کنم و اینکه در آن چه حسی است. چقدر خودخواهی است در این جمله؟ چقدر خوشحالی؟ چقدر "ببنید مرا"؟ چقدر "باز هم می توانم"؟ می توانم با کلمات بازی کنم. کلمات را به بیگاری بکشم. با کلمات راه بروم. بدوم. بخوابم.

 "بعضی زخمها". چرا این نام را ماندم؟ کدام زخم؟ کدام زخمها؟ چه کسی می داند؟ چه کسی نمی داند؟

"بعضی زخمها" در "کابُل" سر باز زده. در کابل. در کابل عزیز زخمی ام. در کابلم و من اینجایم. کجایم من؟  

 

Image

  زیرنویس:

* این کتاب را می توانید از نشانی های زیر تهیه کنید:

افغانستان.   کابل: کتابفروشی عرفان، کتابفروشی و انتشارات امیری

                  مزار: چهارراهی بیهقی ـ کتابفروشی و انتشارت تعلیمی

                  هرات: راسته ی کتابفروشی های کتابخانه عامه، کتابفروشی ابدالی 

                  لوگر: کتابفروشی ...؟

ایران.           مشهد: میدان سعدی، پاساژ مهتاب، کتابفروشی هیواد

                   تهران: ( بزودی اعلام می شود)


برای بوسیدن تو

مردی را می کشتم که شبیه ترین من بود

و آدمها نعره  می کشیدند: "بکُش"

در "ر ُم" بودم.

 

گفتی

 منزلی همتای تو بسازم!

کاخ مدائن را ساختم

پیر شده بودم که آمدی

 زیر چشم نگاهم کردی

 زیر لب گفتی

"دیوانه!"

 

اشک مادرم را دیدم و ندیدم

و شک نکردم به سفر

سفر قندهار

در "مزار" بودم من و

 "هزاره" بودم من.

 

ای عشق

ای عشق

تجربه های بسیاری از تو دارم

و باز افسونت می شوم.

 

afsoon. painted by Elyas

تکه های پیچیده در پارچه سفید را

    

   قرار است اتفاقی بیافتد. تمام جزئیات را هم نوشته اند. چطور، کی، کی  و کجا. همه چیز معین شده و "ساعت‌ها" در دلشان لحظه شماری می کنند برای رسیدن به آن لحظه. به آن لحظه که تکراری نیست و اتفاق است. البته آدمی هم پیچیده است. هزار رقم سلول و رگ و ملوکول دارد. آدمی شهری است با کارخانه‌ها و کارگاه ها و مکتب‌ها و قمارخانه ها و میخانه ها. و شب، که سکوت است و مردمان خوابند آدم می تواند بوی های دورتری را حس کند. و یکی از آن بوها، بوی اتفاقی است که قرار است بیافتد. حس می کند اما خسته است، بی حوصله است، کارهای مانده بسیاری برای فردا دارد و خوابش می برد. خوابی پریشان. این است که نمی تواند پیش تر برود. و به ماهیت اتفاق پی ببرد. خاصیتِ محدودِ آدمی است.

      قرار است اتفاق بیافتد. و تو این را حس کرده ای. مهم نیست در کجا هستی. در چایخانه ای در قندهار یا در سرکی در پاریس یا دانشگاهی در سیدنی. حس می کنی و بی تابی. بی تابی و آب می نوشی. بی تابی و به دختر رومانیایی زنگ می زنی، بی تابی و کنار دریا قدم می زنی، غروب خورشید را می بینی. اما اما خورشید آهسته تر از همیشه می رود و سرخ تر از همیشه میرود چرا که قرار است اتفاقی بیافتد و تو می دانی و نمی دانی.

      چه بی حیاست ساعت چه بی حیاست تلفن. چه بی حیاست تلوزیزیون وقتی زن زیبا سلام می کند و با بی حیایی می گوید: ..." در ساعت چهار و پنجاه دقیقه صبح اتفاق افتاد". و تو زار می زنی. زار می زنی در دلت. کجا بودی در چهار و پنجاه دقیقه صبح؟ خواب بودی؟ کدام تکه خواب بود آن لحظه؟ زار می زنی در دلت که "های من می شناسم آن تکه های پیچیده در پارچه سفید را، من می شناسم آن دیوار رنگ پریده را، آن خاکها ، آجرها ، فرش ها را. من می شناسمشان. تمامی آن جزئیات را می شناسم. و عکسهای باقیمانده بر دیوار را و می دانم نامهایشان را، ایوب،  زیور، عُمَر وشازیه. ای خدا، ای خدایی که وجود نداری و دلت از سنگ است و دلت از سیمان است، تو بزرگی و قهاری و جبّاری و مجنونی و سادیسم داری

و

تنهایی".

by me

توانی برای گفتن و فکر کردن ندارم

حس و خونم را گرفته اند

و در رگهایم شراب و دود ریخته اند
چه سرشارم از شادی

و چه سرشارم از پوچی

دیگرگونه

 

 نشریه تخصصی شعر "لیچار" به تازگی شروع به کار کرده است. من هم سهم کوچکی( دبیر بخش شعر سپید دیروز) در آن دارم و امیدوارم از  عهده برآیم!

نامهای ارزشمندی را در این نشریه می بینید که  آثارشان ارزش خواندن را دارد

لینک وبسایت: نشریه الکترونیکی لیچار


 

 

صبح

صبح رفتن بود

پرسیدی: برمی گردی؟

نگاهت نکردم

- نمی دانم

و نشستم در تاکسی

 تاکسی دور شد

نگاه نکردم به پشت سر

که عشق ما  دیگرگونه بود

و غمگین و پنهان بود.

drwing by Elyas

 

فرهنگ غمگین در خونشان (خونمان) جریان دارد

 

تکه نامه ۵ - به ر.ص-

سلام ر.... عزیز

   اینکه هموطنم هستی بخصوص و اینکه آدمها معتادند به این طبقه بندیها، تقسیم ها، شباهتها و... آری بخصوص اینکه هموطنم هستی اما خودت هستی و می خواهی خودت باشی. می خواهی تازه باشی. جوان باشی. شور داشته باشی. شور باشی. شورشی باشی. عصیان کنی بر عادتها و سنت ها و فرهنگ غمگین مردمانی که جان و ناموس و مالشان در دست دیگران است. دیگرانی که قرنها قبل برایشان مقدر کرده چطور پاک باشند. چطور خودشان را پاک کنند. چطور بیاشامند. راه بروند. بشاشند. چطور.... چطور ...... و این فرهنگ غمگین در خونشان (خونمان) جریان دارد. بعضیهاشان عصیان می کنند. می تازند. می گریزند. بعضی هاشان پایشان و جیبشان قد می دهد. می گریزند به آسمانهای دیگر. آسمان لندنی. لس آنجلسی. کلنی. آدلایدی. و هورا می کشند در خیابانها. بغل می کنند هر سینه ی بیرونی را. سیگار می کشند پشت سر هم. شراب می خورند (نمی نوشند) مثل آب. اما هی، بلد نیستند چطور ادای مستها را دربیاورند. حتی وقتی مستند، فکر می کنند. فکر هزار چیز و هزار جا و هزار کس را. مواظب اند، می شرمند، بی چم راستند. بیشترشان (مان) قد نمی دهد پاهاشان می مانند. افتخار می کنند به همه چیزشان. غیرتشان، تاریخ، شجاعت، شهدا و بزرگانشان. بعد شک می کنند. بعد می شورند. شورش می کنند. بعد می خورند. هم چپاک و سیلی هم چیزهای دیگر. بعد ساکت می نشینند. کارمند می شوند. کارگر می شوند. چاه کن می شوند. منشی می شوند. بعد می پوسند. می پوکند و ....

جون ۲۰۱۱

 Image

مشق آبها را می نویسم

      اولین کتاب از "نسیم جعفری" است که خوانده ام اما این اولین کتاب او نیست. چهار کتاب به زبانهای فارسی و ترکی از او منتشر شده است. نسیم جعفری اکنون شاعر شناخته شده ای است. هر چند این ماههای آخر نامش بیشتر روی زبانهاست بخصوص بعد از برگزیده شدن کتابش در جایزه خورشید. همینطور حرف و حدیث هایی که در روزنامه ها و وبلاگ ها منتشر شد/می شود. بی پرده اینکه چند نفر به ایشان اتهام سرقت ادبی زده اند و شباهت هایی بین آثار ایشان و شاعران دیگر دیده اند. جایی برای نام بردن از کسی نیست اما باید به او بگویم که از جهتی باید خوشحال باشد. همینکه به این بهانه کتابش را خیلیها خواهند خواند. (و برای شاعر جماعت داشتن خواننده آنهم خواننده دقیق! آروزست). من نیز خواندم و به خاطر همان ادعاها دقیق تر خواندم. شعرهای خوبی در این کتاب است که ارزش خواندنش را داشت/دارد. آن تکه ها نیز که چند نفر خرده گرفته بودند را نیز خواندم و بسیار بی انصافی و ناجوانی و البته ناشیانه است اتهام سرقت ادبی . 

به نسیم می گویم که در گوشه خلوت خودت بنویس و بنویس. یک دقیقه از وقتت را به خواندن اراجیف دیگران نگذران. خوانندگان شعرهایت خود خواهند دریافت حقیقت را. و البته می دانم او با این بادها نمی لرزد!

   


 یک شعر:

 

بر پله نشسته ای با زیبایی ات

با کفشهای کتانی

و ژاکت سبزت

 

سرما

خیره مانده گونه هات

پلک هم نمی زند

چای تازه دم است نفست

عابران خسته غروب را

 

تو رفته ای

بر پله نشسته زیبایی ات

 

 

نگاهشان کن آنطور که خودت هستند

۱- تکه نامه ۴، به: لطیفه.ع

"در آغوش زنی به نام گوهرشاد"

   این می تواند نام یک کتاب باشد. نام یک داستان. یک داستان بلند. یک داستان کوتاه یا حداقل یک شعر. اما شعر نه. شعر کوتاه است. شعر را تنها شاعران می خوانند. و شاعران از صدشان، یکی شعور ندارد. تنها بلدند ببافند و بلافند و نق بزنند و زر بزنند. شاعران شکوه کردن را کار می بینند و بنایی و رنگ کاری و چاه کنی را بیکاری می پندارند. بیشترشان حتی یک روز هم نچشیده اند تیزی سیمان را وقتی لای پوستشان رفته و زخم شده. آنها شعرشان به پوچ نمی ارزد. من نیز یکی از آنانم.

   باید از یک جایی شروع کرد. همین ده دلار در ماه. همین نجات یک دختر برای یک ماه، یک دنیا ارزش دارد و همه چیز است. شروع کن و تلاش کن و امیدوار باش و شادی حقیقی در نگاههای معصوم تنهای دختران وطنت ببین. از نگاهاشان قصه هاشان را بخوان، درک کن، باور کن. نگاهشان نکن آنطور که تو خوشبختی یا بیشتر می دانی و می فهمی و درس خوانده ای. نگاهشان کن آنطور که خودت هستند. خود خودت و تو هم یکی از آنها بودی اگر نوزده سال پیش پدرت فال حافظ نمی گرفت و " بیا تا گل برافشانیم و می در ساغر اندازیم" نمی آمد.

  .... یک مرکز کوچک درست کن با دوستان همدلت. این مرکز دفتر و دستک نمی خواد. یک قفسه می خواهد با چند پوشه و ... و از همین شروع دقیق باش و همه چیز را نگه دار. هر یک دلاری را که می فرستد کسی و هر رسید و هر رسید خرید و هر قراردادی را نگه دار. در مملکت عجیب تو و من کار کردن با مردم "خون جگر خوردن" است. همچنانکه نیازت دارند، می خواهندت، دوستت دارند در همان لحظه حسودند، عیاشند و مرددند. همیشه فکر می کنند پیاله ای زیر پیاله است. همیشه فکر می کنند هیچ کسی بی نیت خبیثه ای برای کس دیگری کار نمی کند. حتما سرش در جاهای دیگر است.

 بگذریم

من هم خوبم. سپاس از توجهت اما من خودم خودم را می شناسم و نیازهایم را.


۲- یکی از طراحیهای مان: " عشق افغانی "

 

Image

۳- ترجمه شعر "صدای موهوم  " توسط یک دوست واقعا خوب "روشنک امرئین":

 

In all those moments I stared at you

You couldn’t look into my eyes

You told me to turn my face

So your whip could fly more freely

How shameful you are now

No one knows

You stared at my neck

And a craving came to your mind

But you knew the verses of light:

“I take refuge to God from Satan”

“I take refuge to God from Satan”

Satan had ran away

And I was left alone with you

How similar you are to me

 

I know you. We are the children of one Adam

These were my last words

Before your finger mix with the veins of my neck

I wish I let out a more beautiful cry

So that every night you don’t get scared like this

I wish one day you wake up

And forget that you have murdered me

But that hidden wind in the trees

That unknown bird by the window

This calm shadow that follows you

This murmuring voice in your head is me

I can’t help it

I have so much to tell you

You and I are both dead

Only you can breath and I can not.

اگر می خواهید شعر را به فارسی بخوانید گزینه ادامه مطلب را بزنید.

 

ادامه نوشته

چرا آنها را نتراشيده بودم؟

  نمي‌دانم اين چيست.( شما چه مي‌ناميد؟)

     همه جا را گشتم و نبود. هر چه فكر كردم عقلم به جايي قد نداد. و اين شد كه خواب آمد و مرا به تختخواب برد. نمی‌دانم چقدر زمان گذشت وقتي بيدار شدم صدايي از سقف نمي‌آمد. انگار مرد چاق منزل بالا مرده بود و ديگر هرگز خميازه نمي‌كشيد. ترسيدم؟ آري ترسيدم از اينكه صد و چند كيلو مرگ دقيقا در بالاي سرم منتظر بود تا  بو بگيرد و  بيايند سراغش و خاكش كنند. بعد حس كردم واقعا تنهايم و " واقعا تنها بودن" هوس‌انگيز است. زيرپيراهني‌ام را كشيدم. تنبان و شورتم را نيز. به آلتم نگاه كردم كه "مردّد" بود. تنها همين كلمه به ذهنم آمد. نخواستم فكر كنم مردد ماندن بين چي و چي. تنها لبخند زدم احتمالن از اينكه خيالم را عقابي فرض كردم و گفتم برود هر جا كه مي‌خواهد. و اينطور بود كه آن فكرها آمدند. افكاري كه در روشنايي از آن مي‌گريزم. زشت، كريه، بي‌وجدان، بي‌شرم، حرامزاده، نامسلمان، ابليس... اينجا را باز هم لبخند زدم.  بلند شدم. چراغ خاموش بود اما نوري بي‌حال از كلكين مي‌آمد و مي‌توانستم ميز و ديوار و تابلوهاي نقاشي را ببينم. از راهرو طولاني گذشتم و به توالت رسيدم. ايستاده شاشيدم. رنگش قهوه‌اي تيره بود. مطمئن نبودم فقط حدس زدم قهوه‌اي تيره باشد، شايد هم سرخ كمرنگ بود. بعد به صورتم آب زدم و به آيينه نگاه كردم. چين‌هايم عميق‌تر شده بودند، موهايم پريشان‌تر و دهانم بزرگتر. فكم جلو آمده بود و به راحتي دندانهايم را مي‌ديدم كه از لب‌هايم بيرون مي‌زدند. يك مشت آب ديگر پاشيدم. به يك لحظه خشك شدند. تنها يك قطره خشك نشد. از  گوشه چشمم  پايين مي‌آمد و به چانه‌ام رسيد. چند لحظه همانجا ماند و در يك لحظه سقوط كرد. افتادنش را تماشا كردم. از گردنم گذشت. از كنار سينه‌ام و موهاي سياه و پرپشت دور پستانهايم گذشت. از نافم گذشت. ياد مادرم افتادم. " ناف هر كسي را به چيزي بريده‌اند، يكي را به خوبي، يكي را به پستي". قطره، از شرمگاهم گذشت، از ران‌هايم  - جوانترين نقطه بدنم- و مابين پاي راستم افتاد. درد عميقي در تمام بدنم پيچيد. قطره پوست را سوراخ كرده بود و زخم زشتي را شروع كرده بود كه مدام بزرگتر مي‌شد. مي‌خواستم فرياد بزنم اما دهانم به سختي باز مي‌شد. چيزي ميان دندانهايم گير كرده بود.  فكر كردم، موهاي درون بيني‌ام زياد شده‌اند و  نمي‌توانم خوب نفس بكشم. كم‌كم آنقدر سخت شد كه هنگام نفس كشيدن صداي بدي از بيني‌ام مي‌شنيدم. انگشتم را بين دهانم بردم. انگشتم چيزي را لمس كرده بود. چيزي شبيه پارچه بود. به زحمت آن را بيرون كشيدم. يك  تكه پارچه بود. يك تكه پارچه قرمز از يك پيراهن يا يك دامن يا لباسي ...گيچ شده بودم. فقط حيران ماندم.

 

  بوي بدي از دهانم مي‌شنيدم. انگار مرده‌اي در رگهايم پوسيده بود. انگار خورده بودم او را بي آنكه مطمئن باشم "حلال" بوده يا " حرام". رفتم طرف كلكين. شمع و مجسمه گلي را كنار كشيدم. ناگهان كيف جيبي‌‌ام را ديدم. خشكم زد. تمام مدت اينجا بوده؟ چطور اينجا؟  برنداشتمش و خواستم جمله‌ درون ذهنم را كامل كنم. " كلكين را باز مي‌كنم". جلو رفتم اما هرچه تلاش كردم، دستم نمي‌رسيد. تعجب كردم. هميشه به راحتي مي‌توانستم اين كار را كنم. كوتاه شده بودم؟ دوباره به آينه برگشتم.آينه تمام بدنم را برانداز كرد. پر از مو بود. حتي روي صورتم موهاي زيادي روئيده بود. چرا آنها را نتراشيده بودم؟ فكر كردم خيلي زشت شده‌ام. به خاطر همين است كه هيچ دوستي ندارم. و تك و تنها توي اين خانه بزرگ زندگي مي‌كنم. توي اين محله سوت و كور كه هيچ كسي در كوچه‌هايش قدم نمي‌زند و هيچ كودكي در آن نمي‌خندد. دلم گرفت. گريه‌ام گرفت. اشكي به پائين غلتيد. با دستم كه حالا فقط سه انگشت پراز مو بودند گوشه چشمم را پاك كردم. سرم را به زير انداختم و به اتاق خواب برگشتم.

دوازدهم جون ۲۰۰۸


 

 تكه نامه ۳- به: پ.پ

    .... آري چيزي بين ما هست. چيزي كه .... اصلا لازم نيست نامي داشته باشد. گاهي بعضي چيزها بايد بي نام بماند، ناقص بماند. مثل داستانهاي من،‌ بعضي شعرهاي من. مثل  بعضي عكسهاي تو كه سايه موهومي را از دور نشان مي دهد يا گوشه اي از ژاكت سفيد كه به بدني از پوست و خون وصل‌اند.  امروز زني را ديدم كه معمولا هر پنجشنبه بعد از ظهر مي‌بينم. در حقيقت يكي از استادان دانشگاه است اما حالا برايم يك دوست است. منتظرم مي‌نشيند در كافه‌اي دنج. دقيقا روبروي آن مطب است كه گاهي به آن مي‌روم. امروز هم بايد مي‌رفتم. همين زن  Cheri برايم پيدا كرده.  اصرار دارد بروم به ديدن كسي كه حرفهايي تكراري را در گوشم مي‌خواند و قرص‌هايي را كه نمي خورم مي‌نويسد. جايي زير سينه‌ام درد مي‌كند گاهي. از مطب بيرون آمدم و به چري پيوستم. نشستيم روبروي آفتاب، دقيقا روبروي جاده. تنها شيشه‌اي بزرگ فاصله ما بود ميان آدمهاي خيابان و ماشينها و سگهاي خوشبخت كه با صاحبانشان قدم مي‌زدند. من سعي مي‌كنم در جهتي بنشينم تا بتوانم آدمهايي را كه مي آيند و مي روند را ببينم. بخصوص كسي را كه قهوه درست مي‌كند و لبهاي تلخ ِ شيريني دارد و گردن ِمستِ هوس آلودي دارد. نگاه مي‌كنم كه با كدام دست قهوه را در پياله مي‌ريزد. چطور سرش را بلند مي‌كند و به مشتري لبخند مي‌زند و سعي مي‌كنم يادم نرود وقتي از كافه بيرون مي‌شويم. سرم را بچرخانم و باز هم نگاهش كنم و تنها بگويم :
see  you

و او هم لبخند بزند و به عادت هميشگي بگويد: see you

چري هم همين را مي‌گويد اما در صداي او رازي نيست و در  لحن من هزار شعر و هوس نهفته است.

 با چري از همه چيز حرف مي‌زنيم. از جنگهاي قبيله‌اي افغانستان، از زنداني‌هاي بعد از انتخابات اي‌.ران، از خاطرات آوارگي. مولانا و شعرهايش. زندگي در مهاجرت. عاشق شدن در غربت. دروغ و تباهي. تنهايي و تنهايي. چري به زبان و هنر پارسي دلباخته است. برای اولین بار از مولانا می شنود و قرار است بخواند. با حرارت دستهاي لاغرش را بالا و پايين مي‌برد و مردمكهاي چشمانش كوچك و بزرگ مي‌شود، وقتي مي خواهد از زيبايي يك نقاشي يا عكس تعريف كند. اتفاقا از همان عكس تو هم گفتم و اينكه صاحبش را يافته‌ام و اينكه پيش از آنكه صاحبش را بيابم، چيز موهومي در آن عكس يافته بودم. بگذريم ( انگار من خيلي حرف زدم)

 از آدم ها فقط خاطره می ماند پ... عزيز. من که عادت کرده ام به یادها.

تو حرف بزن.

اگوست ۲۰۱۰ 


یک نقاشی از خودمان:

for Cheri


در نزديكي من دختري هست كه بسيار زيباست و زيباست و ظريف است و زيبا است و دلي دارد غمگين چون دخترک ‍ژاپني‌اي كه مادرش را سونامي برده يا دخترك كابلي كه براي ده دلار باز هم در خانه سرخ را مي‌زند و دخترك ابورجينالي (ساكنان بومي استراليا) كه بي‌توجه به حامله‌ بودن، پشت سر هم سيگار مي‌كشد. هر وقت به او نگاه مي‌كنم محو زيبايي‌اش مي‌شوم و شرمسار تنهائی اش.


 بی نشان، نشان امید است، نشان امیدوار بودن، نشان آوارگی است، نشان سفر است، نشان رفتن، دل کندن، گریستن، نگاه کردن به پشت ها است. بی نشان، نشان غربت است. غربت و همیشه غربت. بی نشان نشان زن است، زنی زمستانی، زنی فریادکش. دختری با هزار غم و هزار و یک آرزو. بی نشان نشان صفیه بیات است.

لینک وبلاگ بی نشان: وبلاگ صفیه بیات

چيزي

 

الف- اين هم چيزي فالبداهه:

 

در ايوان منزل دوم ايستاده باشي

روبريت جنگل و تاريك

به مرگ فكر كني

مرگ چيست؟

كه هميشه به آن فكر مي‌كني

مرگ همان آبي است كه از آلتت مي‌ريزد

كيف دارد

درد دارد

افسردگي دارد.

 

و درخت عريان شده در باد

تو مي‌گويي: "عريان"

" او جان مي‌دهد در باد"

تا تو شعر بسازي در باد

شاعران چيستند؟

سيگارند

مي‌بافند

مي‌لافند

در خواب با هزار و بيست و چهار زن مي‌آميزند

و در ايوان منزل دوم دود مي‌شوند.

 

نهم آپريل دو هزار و دريوزگي

 لام- تكه نامه ۲ - به: ج.و

"... بلی آدمی آنقدر گیج می شود و شلوغ می شود و افسرده می شود و خسته می شود و مست می کند و بیمار می شود و بیکار می شود و بیکاره می شود و آنقدر کار می کند و آنقدر پول درمی آورد و آنقدر خرج می کند و آنقدر حسادت می کند و آنقدر دیگران را حسود می کند و آنقدر به ویترین ها خیره می شود و آنقدر به بدنها خیره می شود و آنقدر به آرزوهای دور و دیرش خیره می شود که خوابش می برد. و در خواب هم کابوس داشتن ها و نداشتن ها تنهایش نمی گذارد. خواب کافی نمی تواند. دو ساعت بیشتر هم می خوابد و دوش می گیرد و باز هم چشمانش پف دارد. چشمانش خسته است. چشمانش خمار است. در چشمانش همیشه یک حسرتی است..."

فبروری دو هزار و یازده

این هم یکی از نقاشی هایم: ( برای دیدن نام رویش کلیک کنید)

i love gun, mother fucker gun

م- تنها کسی که می تواند تو را به خاک سیاه بنشاند، یک دوست کاملاً مورد اعتماد است.


ذالك‌ الكتاب

گاوخونی


 

می خواهم در هر بروزرسانی یک نامه یا یک تکه نامه را بمانم. من نامه های فراوانی نوشته ام و نامه های فراوانی گرفته ام.

تكه نامه‌ها ۱:

....آري خاطرات كودكي هميشه با آدم مي‌مانند. رهايت نمي‌كنند. " ...و اين قصه بايد تا سي و چند سال ديگر طول بكشد / و تنها خنجر تو مرا به عميق كودكي مي برد" . نوشتي پدرت بر نوشتنت سخت مي‌گيرد. براي من البته به آن شدت نبود اما تا مدتها هيچ كس نمي دانست كه من مثلا شعر مي نويسم. البته شعر هم نبودند ولي لازم ندانستم به فاميلم بگويم. كاملا پنهان هم نمي كردم. متاسفانه اين در تقريبا تمام خانواده هاي هموطن هست. هنوز هم پدرم به شوخي مي گويد: اين اراجيف تو به يك دانه توت هم نمي ارزد. بگذريم

چقدر دلم مي خواد سفري به وطن داشته باشم. من در روستايي دور در ارزگان به دنيا آمدم. شش ساله بودم كه به پاكستان و بعد هم ايران رفتم و سالها بعد سفري شش ماهه به وطن داشتم. تنها يك روز در هرات ماندم و نقيب آروين و چند نفر ديگر را ديدم در دفتر روزنامه اتفاق اسلام. بقيه اش را كابل ماندم. حالا هم كه در اين طرف دنيا و واقعا دور از همه جا هستم. باور نمي كني من اين روزها چقدر منزوي شده ام. حتي حوصله جواب دادن تلفن از فاميلم را هم ندارم. در همين اتاق هستم و مي خوابم. گاهي كتاب مي خوانم، گاهي طرحي مي كشم. گاهي ... و چقدر..... يك زن مهربان پيدايش شده،مثلا مي خواهد كمكم كند. همين چهارشنبه قرار گذاشته . حتما مي روم . اين اولين بار نيست امّا حرف زدن بي پرده براي مدتي راحتم مي كند.

اين روزها چه مي‌خواني؟

 اين چند هفته كه گذشت را وضع عجيبي داشتم. بين خواب و بيداري شبيه شخصيت اول فيلم " گاوخوني " از بهروز افخمي بودم. دقيقا خودش بودم. بايد اين فيلم را ببيني. زندگي من در خواب مي گذشت. آن هم خواب روزانه و بيداري شبانه و بي دليلي. حالا بهترم. امشب رفتم كنار دريا. فقط از توي ماشين نگاش كردم. سرد بود. حوصله نداشتم بيرون برم . صداش رو مي شنيدم كه بي تاب بود و برخلاف اسمش " آرام" نبود. فردا هم كلي برنامه دارم. قراره برم ديدن يه دوست كه تازه از مالزي برگشته. بعد از ظهر همان خانم مهربان مي آيد ديدنم. شب هم قراره به ديدن " ملالي جويا" بريم كه از افغانستان آمده و يك كتاب به زبان انگليسي نوشته. الان هم نيمه شبه . بگذريم

...

بیست و چهارم ....دو هزار و نه-


 و

 نوروزتان خوش بگذرد

Image


وحید عباسی، دوستی است عزیز. رفیقی است جان. او نیز چون من از غربتی به غربت دیگر رفته و اکنون در جایی در هلند بسر می برد. هرچند من همیشه به او گفته ام:" حال تو بهتر است رفیق، چرا که یاری چون صفیه در کنار توست". وحید کمتر می نویسد اما خوب می نویسد. این هم نامه ای از او خطاب به پدر. نامه اش را خواندم و انگار نامه من بود به پدر خودم. این نامه تمام پسران است به پدران دورشان. و تمام فرزندان به پدران دورشان. و غربت چقدر ما را دور کرده است:

يادم آمد شوق روزگار كودكي، آه شوق روزگار كودكي چه جملة زيبايي، كاش براستي كودكي‌ام را شوقي مي‌بود كه در اين روزگاري كه هر روزش سگي‌تر از روز ديگري است در كنج خاطرات تلخ و شيرينم به اندازة نوشيدن فاصلة يك فنجان چاي تلخ آن هم نه شيرين به يادش غرق در آن شوق مي‌شدم و لختي لبخند از شوق بر لبانم مي‌نشست.

آنچه در كنار كودكي‌ام خفته بود رنجي بود كه پدر به دوش مي‌كشيد و اين رنج مسري چه دردناك به جان من سرايت كرده بود، آه چه شب‌هايي كه در انتظار پدر بودم و نخوابيدم تا بياييد و من او تا نميه‌هاي شب روي ميز كوچكي روبروي هم بنشينيم و كار كنيم. آه چقدر دوست داشتم كار در كنار پدر را، چه شب‌هايي كه به دست پدر چشم مي‌دوختم تا هنر پدر را بياموزم كه پدر چگونه هر تكه سيمي را به زيبايي شكل مي‌دهد و در كنار هم هارموني موزوني را خلق مي‌كند. اين شوق كودكانه‌ام نه براي من خواب كودكانه مي‌گذاشت و نه خواسته‌هاي كودكانه.

پدر، من هر شب بيقرار آمدنت از سربازي بودم كه روبرويت بنشينم و شب را با هم به نميه برسانيم و اين دلخوشي شب‌هاي من بيشتر سرانجامي تلخ داشت كه تو مجبور بودي برگردي و من صبحي بدون تو را آغاز كنم! پدر، وقتي به آن روزها فكر مي‌كنم بيشتر دوستت مي‌دارم و بيشتر دلتنگت مي‌شوم.

پدر، اين روزها روزهاي آخر سال است؛ مي‌گويند چند روز ديگر عيد نوروز است و من از تو دورتر از هميشه هستم. امشب دوستي مرا به ياد خاطرات كودكي‌ام انداخت يادم از يكي از شب‌هاي سال نو آمد. نمي‌دانم چند سال داشتم شايد شش سال يا هفت سال مادر برايم لباس نو دوخته بود كه روز نوروز بپوشم اما پدر، روز عيد من تو بودي هر شب با تو بودن برايم شب عيد بود؛ آن شب ميخواستم دو تا عيد داشته باشم، لباس نو پوشيدم تا در كنار تو خوش‌تر از هميشه باشم، ميخواستم وقتي روبرويت مي‌نشينم، مرا با آن لباس نو ببيني و حس كني فرزند كوچك تو خوشحال است، نگران فردايش نباش؛ فردا عيد است پدر. حتي اگر نباشي فرزندت به خاطر عيد هم كه شده خوشحال است؛ انتظار نبودن تو را ميخواهد با اين لباس كوتاه‌تر كند. برود كوچه همه ببيند كه پدر برايت لباس نو خريده، شايد آن روز كوتاه‌تر شود. دلم ميخواست آن شب با لباس نو با تو كار كنم، آخر من هنوز كودك بودم پدر اين را بگذار به حساب شوق كودكي‌ام. دلم ميخواست عيدم را از امشب شروع كنم شايد تو فردا نباشي.

 

پدر قيچي را به من مي‌دهد و مي‌گويد اين سيم‌ها را به اين اندازه برايم قيچي كن و من با اشتياق قيچي را در دامن خوشرنگ و اتو كشيده‌ام در دست مي‌گيرم و شروع به قيچي كردن مي‌كنم.

پدر! پدر! اين قيچي به اندازة دست من نيست بايد يك دم‌اش را بگذارم رو پايم آخر دستان من كوچك است پدر.

 

كارم را تمام مي‌كنم خوشحالم از اين‌كه با پدر كار ميكنم منتظرم پدر كار ديگري به من بدهد كه مادر در آن نميه شب براي مان چاي مي‌آورد. مادر مي‌خواهد روبه رويم چاي بگذارد كه لحظاتي خشكش مي‌زند چشم دوخته به دامن من، من متوجه نمي‌شوم به پدر اشاره مي‌كند، پدر هم از آن طرف ميز سركي مي‌كشد و به دامن من خيره مي‌شود. سرم را پايين مي‌اندازم.

من دامنم را با تهِ قيچي سوراخ سوراخ كرده بودم.

اما پدر، تو نگران نباش اين چيزي از خوشحالي فرزند كوچكت نمي‌كاهد.

 

پدر! فرزند كوچك تو شب يلداي امسال سي وسه سالش تمام شد. شايد فكر كني ديگر بزرگ شده است، شايد فكر كني ديگر لازم نيست قسمتي از رنج تو را به دوش بكشد، شايد فكر كني بهتر است به فكر رنج‌هاي خودش باشد.

اما پدر، من با رنج‌هايت بزرگ شدم، رنج‌هايت در خون من جاري است نمي‌توانم آنها را از خودم دور كنم.

پدر، تو هميشه ميخواستي فرزند كوچك تو درس بخواند براي خودش كسي شود؛ اما فرزند تو برايت درس نخواند؛ پدر، فرزندت برايت سال‌ها كار كرد تا از رنجت بكاهد.

پدر، فرزندت را ببخش كه نتوانست مثل برادرش شركت تجارتي داشته باشد. نتوانست با خاطره زرگران ازدواج كند و به امريكا برود، نتوانست مثل برادرت مهندس شود، نتوانست مثل عاصف حسيني كانديداي پارلمان شود، نتوانست مثل فاخره موسوي دكترا بخواند، نتوانست مثل سيدرضا محمدي شعر بگويد، نتوانست مثل ناهيد مهرگان خاطره و سفرنامه بنويسد، نتوانست مثل الياس علوي نقاشي بكشد، نتوانست مثل محسن حسيني گرافكيش خوب باشد، حتي نتوانست به اندازة يك خوشنويس درجه دو خط خوش بنويسد و حتي نتوانست مثل صفيه بيات پول دربياورد و امروز در گوشه‌اي فقط و فقط مي‌تواند دلش برايت تنگ شود.

پدر فرزند تو امشب كوچك شده است بزرگ نيست و هي دلتنگ توست و هي دلش بهانة تو را مي‌گيرد.

پدر، فرزند تو امشب تو را مي‌خواهد.

پدر، فرزند تو امشب غمگين است.

 

این منم که می بوسمت

  

   در همین روز و شبها بود  که پیدایش کردم، درست یک سال قبل. چه حالی داشتم آن شبها؟ تمام این دو سال را چه حالی داشتم؟ چقدر مدیون ترانه ها و شعرها و فیلمهایی هستم که از تاریکی آن شبها کاستند. شریکم شدند. بامن در اتاقم. اتاق سیمانی ام. آه اگر آنها نبودند و آه اگر صدای او نبود. همان شب صدایش را شنیدم. صدای دور نزدیکش را و نوشتم:

بلندپروازي

به م . شايق 

 

 اگر تو با من باشي
از چيزي نمي‌هراسم
سرم را بالا مي‌گيرم
و از اينكه ديگران مرا با تو ببينند
مغرور مي‌شوم
از پُل‌ها
پلِّه‌ها
سلوّل‌ها
سالها مي‌گذرم
و پاهايم نمي‌لرزند


بالهايم دوباره مي‌رويند
اوج مي‌گيرم
از اينجا
درختان چقدر كوچك‌اند

آدمها كوچك‌اند.

 

 

نه

همه‌ي اينها رؤيا است

من قرنهاست پرنده‌گي را از ياد برده‌ام

امّا

  تنها زماني مي‌توانم چنين بلندپروازي كنم

  كه تو با من باشي.

Image

  چند بار دیگر هم صدایش را شنیدم. باری که غمگین بود و سیگار می کشید و از شب و شعر و شمر و شیخ و شیراز بیزار بود. باری که می خواست برود. " بزند بیرون". برود جایی که نفس بکشد. موهایش نفس بکشند. باری که خوابیده بود بر تختی سفید با زنان سیاه چرده سفید پوش در کنارش. و بار دیگر که قناعت کرده بود به امید، به صبر، به ماندن، دانشگاه و اینترنت با دنیای خیالی اش.

    هنوز گاهی صدایش را می شنوم. وقتی ترانه ای نیست، تنی نیست که آرامم کند به صدای او پناه می برم. ای صدا، ای " صدای او" باش، تنهایم نگذار.

۱۴ فبروری،( بعضی ها می گویند روز عشاق)


مرا به یاد بیاور

این منم که می بوسمت

مادر تو

نامم " مصر" است.

Image

هفده فبروری دو هزار و یازده


من تنها بودم

ماه خلاصه تر از همیشه می تابید

و کوه شکسته تر از همیشه قدم می زد.

من تنها بودم

و تو نبودی.

  دلم گرفته امشب. خوابم نمی برد. دو سال پیش در کرج کنار قبری نشسته بودم. فقط همین دو کلمه بر گورش نبشته بود " احمد شاملو". شش بار شکسته بودند سقف اتاق کوچکش را و او حتما با لبخند گفته بود:" رافضی ام خواندند، گردنم زدند". اما چند قدم آنطرفتر یک اتاق ناشناس بود. جسدش را در بیابانهای " شهرری" یافتند. خفه شده بود. نامش "محمد مختاری" بود. باور نکردم که مختاری مرده است. حتما یک جایی در سکوت قایم شده و شعر می نویسد. و درست گفته بودم. دوشنبه بیست و پنج بهمن هزارو سیصد و هشتاد و نه از سکوت خودش برآمد. به هئیت برناترین و سرشارترین شاعر و آخرین شعرش را نوشت. این هم شعر " محمد مختاری" برای "محمد مختاری":

- آغاز شد
سالی بلند
سالی که سروهای جوان
برفهای خونین را
از شانه های خویش تکاندند .


شورش به سوی شادی
در ارتفاع بهمنی ماه و برف
و شاعران
با یکهزاروسیصدوپنجاه و هفت سرو
خود را به رودخانه سپردند.

ImageImage