ចិត្ត (៨៩)

អ៊ីតាលី

ថ្ងៃអង្គារ ទី១៤

ដូច្នោះ​កូន​ត្រូវ​ធ្វើ​គារវកិច្ច​គោរព​ប្រទេស​ខ្លួន​កំឡុង​ពេល​បុណ្យ​ទាន៖ «អ៊ីតាលី ទឹក​ដី​ជា​ទី​ស្នេហា​និង​ជា​ទី​ថ្លៃ​ថ្នូរ​របស់​ខ្ញុំ ជា​ទឹក​ដី​កំណើត​របស់​ឪពុក​ម្ដាយ​ខ្ញុំ ក៏​ជា​កន្លែង​ដែល​ពួក​គាត់​នឹង​ត្រូវ​បញ្ចុះ​ផ្នូរ។ កន្លែង​ដែល​ខ្ញុំ​មាន​បំណង​រស់​នៅ​និង​ស្លាប់​ទៅ​វិញ ក៏​ដូច​ជា​ទី​ជម្រក​នៃ​កូន​ចៅ​សន្ដាន​របស់​ខ្ញុំ​ទៅ​ថ្ងៃ​មុខ៖ អ៊ីតាលី​សោភ័ណ​ពិសី មហិមា​ធំ​ធេង​រាប់​សតវត្ស និង​ទើប​រួប​រួម​គ្នា​ទទួល​ឯករាជ្យ​ជាតិ​កាល​ពី​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ។ អ៊ីតាលី​ដែល​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​ពន្លឺ​និង​ប្រាជ្ញា​បញ្ញវ័ន្ត​ទូទាំង​ពិភព​លោក ! អ៊ីតាលី ដែល​មាន​អ្នក​ក្លាហាន​ជា​ច្រើន​នាក់​ពលី​ជីវិត​ការពារ​នៅ​លើ​វាល​សមរភូមិ​រួម​ទាំង​ជីវិត​វីរជន​ជា​ច្រើន​អ្នក​ទៀត​នៅ​លើ​រាន​ពិឃាត។ អ៊ីតាលី ម្ដាយ​នៃ​ទី​ក្រុង​៣០០​និង​កូន​ចៅ​៣០​លាន​នាក់។ ខ្ញុំ ថ្វី​ត្បិត​ជា​ក្មេង​ម្នាក់​ដែល​មិន​ទាន់​យល់​ពី​អ្នក ដោយ​សារ​ខ្ញុំ​មិន​ទាន់​អាច​ស្វែង​យល់​ពី​អ្នក​ទាំង​ស្រុង តែ​ខ្ញុំ​សូម​សំដែង​ក្ដី​គោរព​និង​ក្ដី​ស្រឡាញ់​ទៅ​កាន់​អ្នក​ដោយ​អស់​ពី​ដួង​ចិត្ត ហើយ​ខ្ញុំ​មាន​មោទកភាព​ណាស់​ដែល​បាន​កើត​លើ​ទឹក​ដី​នេះ ដែល​មាន​កិត្តិយស​ហៅ​ខ្លួន​ឯង​ថា​ជា​កូន​របស់​អ្នក ! ខ្ញុំ​ស្រឡាញ់​សមុទ្រ​និង​ជួរ​ភ្នំ​អាល់​ដ៏​ថ្កុំ​ថ្កើង​របស់​អ្នក។ ខ្ញុំ​ស្រឡាញ់​បូជនីយដ្ឋាន​និង​កម្រង​អនុស្សាវរីយ​របស់​អ្នក​ដែល​មាន​អាយុ​កាល​អមតៈ។ ខ្ញុំ​ស្រឡាញ់​ភាព​រុង​រឿង​និង​សោភ័ណភាព​របស់​អ្នក។ ខ្ញុំ​ស្រឡាញ់​និង​គោរព​អ្នក​ទាំង​មូល​ដូច​នឹង​ទឹក​ដី​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ធំ​ឡើង​ឃើញ​ពន្លឺ​ថ្ងៃ​និង​ឮ​ឈ្មោះ​អ្នក​ជា​លើក​ដំបូង។ ខ្ញុំ​ស្រឡាញ់​គ្រប់​ផ្នែក​របស់​អ្នក​ទាំង​អស់​ដោយ​ភក្ដីភាព​និង​កតញ្ញុតាធម៌​ស្មើៗ​គ្នា៖ ទូរីន​អង់អាច (Turin) ហ្សឺណូវ៉ា​អស្ចារ្យ (Genoa) បូឡូញ៉ា​ប្រាជ្ញ​ប្រាយ (Bologna) វេនីស​មនោរម្យ (Venice) មីឡាន​តេជះ (Milan) ! ខ្ញុំ​ស្រឡាញ់​អ្នក​ទាំង​អស់​ប្រៀប​បាន​នឹង​គរុការភាព​នៃ​ក្មេង​ម្នាក់។ ផ្លូរ៉ង់​ល្វាសល្វន់ (Florence) ប៉ាឡែម៉ូ​ខែងរែង (Palermo) ណាប៉ូលី​ទូលំទូលាយ​ឆើត​ឆាយ (Naples) រ៉ូម​អច្ឆរិយ​និង​អមតៈ (Rome)។ ខ្ញុំ​ស្រឡាញ់​អ្នក​ណាស់ មាតុភូមិ​សក្ការៈ ! ហើយ​ខ្ញុំ​ស្បថ​ថា​ខ្ញុំ​នឹង​ស្រឡាញ់​កូនចៅ​អ្នក​ទាំង​ឡាយ​ដូច​បង​ប្អូន ថា​ខ្ញុំ​នឹង​គោរព​ក្នុង​ចិត្ត​ជា​និច្ច​នូវ​មហា​បុរស​នានាៗ​របស់​អ្នក រួម​ទាំង​វិញ្ញាណក្ខន្ធ​អ្នក​ដែល​បាន​ចែក​ឋាន​ទៅ។ ខ្ញុំ​ស្បថ​ថា​ខ្ញុំ​នឹង​ធ្វើ​ជា​ពលរដ្ឋ​ល្អ​សុចរិត ព្យាយាម​អភិវឌ្ឍ​ខ្លួន​ឯង​ជា​និច្ច​កាល ដើម្បី​ឱ្យ​សម​ឈ្មោះ​ជា​កូន​ចៅ​របស់​អ្នក និង​ប្រើ​ឥទ្ធិពល​បន្តិច​បន្តួច​របស់​ខ្ញុំ​ជួយ​សម្រាល​អ្នក​អំពី​ទុក្ខសោក អវិជ្ជា និង​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ទាំង​ឡាយ ដើម្បី​រក្សា​អ្នក​ឱ្យ​គង់វង្ស​និង​រីក​ចម្រើន​ដោយ​សុខ​សន្តិភាព​ប្រកប​ដោយ​យុត្តិធម៌​និង​អនុភាព។ ខ្ញុំ​ស្បថ​ថា​ខ្ញុំ​នឹង​បម្រើ​អ្នក​ទៅ​តាម​សមត្ថភាព​ដែល​ខ្ញុំ​មាន ទាំង​ទេព​កោសល្យ ហត្ថា​ទាំង​ទ្វេ និង​ដួង​ព្រលឹង​ខ្ញុំ​ទាំង​មូល ដោយ​ក្ដី​ក្លាហាន​តែ​មិន​អួត​អាង។ ហើយ​បើ​សិន​ជា​មាន​ថ្ងៃ​មួយ ដែល​ខ្ញុំ​ត្រូវ​បង្ហូរ​ឈាម​លះ​បង់​ជីវិត​ដើម្បី​អ្នក ខ្ញុំ​នឹង​សុខ​ចិត្ត​សម្រក់​ឈាម​ខ្លួន​និង​ស្លាប់​ទៅ​ដោយ​ស្រែក​ហៅ​ឈ្មោះ​ពិសិដ្ឋ​របស់​អ្នក​ឆ្ពោះ​ទៅ​មេឃា និង​ផ្ញើ​ស្នាម​ថើប​អវសាន​ឧទ្ទិស​ជូន​បរម​ទង់​ជាតិ​យើង !»

ពី​ឪពុក​កូន

វគ្គបន្ទាប់

ចិត្ត (៨៨)

កងទ័ព

ថ្ងៃអាទិត្យ ទី១១

ថ្ងៃ​បុណ្យ​ជាតិ, ត្រូវ​គេ​លើក​ទៅ​៧​ថ្ងៃ​ក្រោយ

ដោយ​សារ​មរណភាព​នៃ​ឧត្ដមសេនីយ៍​ហ្ការីបាលឌី

ពួក​យើង​បាន​ទៅ​ទី​ប្រជុំជន​កាស្តេឡូ (Castello) ដើម្បី​មើល​ក្បួន​ដង្ហែ​យោធា ដែល​ប្រារព្ធ​ឡើង​នៅ​មុខ​មេបញ្ជាការ​កង​ទ័ព ចន្លោះ​ហ្វូង​មនុស្ស​ចែក​ជា​ពីរ​ជួរ។ ពេល​ដែល​ទាហាន​ដើរ​កាត់ ក្រោម​សំឡេង​ផ្លុំ​ត្រែ​និង​សំឡេង​ប្រគំ​តន្ត្រី ឪពុក​ខ្ញុំ​ចង្អុល​បង្ហាញ​ប្រាប់​ខ្ញុំ​ពី​កង​អង្គ​ទ័ព​និង​ទង់​ជ័យ​ផ្សេងៗ។ នៅ​មួយ​ជួរ​នីមួយៗ​គឺ​ទាហាន​ហ្វឹកហ្វឺន​នៅ​សាលា ដែល​នឹង​ក្លាយ​ជា​នាយ​ទាហាន​ពេញ​សិទ្ធិ​ក្នុង​អង្គភាព​វិស្វកម្ម​និង​អង្គភាព​កាំភ្លើង​ធំ។ ទាហាន​ប្រមាណ​៣០០​នាក់​ស្លៀក​ឯក​សណ្ឋាន​ខ្មៅ ដំណើរ​ហំ​ហាន​សក្ដិសម​ជា​ទាហាន​និង​ជា​និស្សិត។ នៅ​ពី​ក្រោយ​ពួក​គេ ជា​ទាហាន​ថ្មើរ​ជើង។ ដំបូង​គឺ​កងពល​តូច​អូស្តា (Aosta) ដែល​បាន​ប្រយុទ្ធ​នៅ​ហ្សូអ៊ីតូ (Goito) និង​សានម៉ាទីណូ (San Martino) បន្ទាប់​មក​គឺ​កងពល​តូច​ប៊ែរហ្កាម៉ូ (Bergamo) ដែល​បាន​ធ្វើ​សឹក​នៅ​កាស្តែលហ្វីដាដូ (Castelfidardo) មាន​ទាំង​អស់​កង​វរ​សេនា​ធំ​ៗ​បួន ពី​កង​អនុ​សេនា​មួយ​ទៅ​មួយ​បន្ត​កន្ទុយ​គ្នា ប្រជុំ​ជា​មួក​ក្រហម​រាប់​ពាន់​ប្រៀប​ដូច​កម្រង​ផ្កា​វែង​អន្លាយ​មួយ​ខ្សែ បន្លាយ​កាត់​ហ្វូង​សាធារណជន។ បន្ទាប់​ពី​ទាហាន​ថ្មើរ​ជើង គឺ​កង​វរ​សេនា​តូច​ខាង​វិស្វកម្ម មួក​ស្លាប​សៀត​ខ្មៅ​និង​ឆ្នូត​ក្រហម​ជាំ ហើយ​ពេល​ដែល​ពួក​គេ​កំពុង​ដើរ​ដង្ហែ​កាត់ ពួក​យើង​ឃើញ​បន្តោង​កន្ទុយ​តាម​ក្រោយ​ពួក​គាត់ នូវ​ស្លាប​សត្វ​រាប់​រយ​តម្រៀប​គ្នា​ខ្ពស់​ផុត​ហួស​ក្បាល​ទស្សនិកជន។ គាត់​ទាំង​នេះ​ជា​ទាហាន​ប្រចាំ​ភ្នំ​អាល់ ជា​ឆ្មាំ​ព្រំ​ដែន​ប្រទេស​អ៊ីតាលី សុទ្ធ​តែ​ជា​អ្នក​រាង​ខ្ពស់ មុខ​មាំ មាឌ​គ្រមាំង ពាក់​មួក​ម៉ូដ​កាឡាប្រិ៍ អាវ​ធំ​ក​បើក​ពណ៌​បៃតង​ស្រស់ តំណាង​ឱ្យ​វាល​ស្មៅ​នៃ​ស្រុក​កំណើត​ពួក​គាត់​នៅ​តំបន់​ភ្នំ។ ទាហាន​ភ្នំ​អាល់​កំពុង​តែ​ដើរៗ ក៏​ស្រាប់​តែ​ហ្វូង​មនុស្ស​រំជើប​រំជួល ដោយ​សារ​កង​វរ​សេនា​តូច​ជើង​ចាស់​ទី​១២ រហស្សនាម «បែរសាគ្លីយឺរី» (Bersaglieri) ជា​ក្រុម​ដំបូង​ដែល​ឈាន​ជើង​ចូល​ក្នុង​ទី​ក្រុង​រ៉ូម​បន្ទាប់​ពី​ទម្លុះ​ផែ​ព្យា (Porta Pia) សម្បុរ​ពួក​គាត់​ម្នាក់ៗ​ខ្មៅ​ស្រអែម (ដោយ​ត្រូវ​កម្ដៅ​ថ្ងៃ) ឥរិយាបថ​រវៀសរវៃ​រហ័សរហួន រោម​ស្លាប​បក្សី​សៀត​មួក​ពួក​គាត់​ផាត់​ផើយ​ទៅ​តាម​វាយោ​ដូច​ទឹក​រលក​ក្នុង​សមុទ្រ​ខ្មៅ ឯ​សំឡេង​ត្រែ​ពួក​គាត់​ធ្វើ​ឱ្យ​ទី​ប្រជុំ​ជន​ទាំង​មូល​លាន់​ខ្ទរខ្ទារ ដូច​មនុស្ស​រាប់​ពាន់​នាក់​ស្រែក​ហ៊ោ​ខ្ញៀវខ្ញារ។ ប៉ុន្តែ​សំឡេង​នោះ​ទៀត​សោត​ត្រូវ​ស្នូរ​សន្ធឹក​មួយ​ទៀត​លុប​លើ ដែល​ជា​សញ្ញា​ប្រកាស​នៃ​កង​កាំភ្លើង​ធំ។ ពួក​គាត់​ឆ្លង​កាត់​ដោយ​មោទកភាព អង្គុយ​លើ​រទេះ​ដឹក​អាវុធ​គ្រាប់ អូស​ដោយ​សេះ​ជាង​៣០០​នឹម មាន​ពូ​ទាហាន​សង្ហា​ៗ ពាក់​ខ្សែ​លឿង និង​កាណុង​កាំភ្លើង​វែង​ធ្វើ​ពី​ដែក​និង​សំរឹទ្ធ ភ្លឺ​ចែង​ចាំង​លើ​រទេះ រលាក់​រង្គើ​បណ្ដាល​ឱ្យ​រញ្ជួយ​ដី​នៅ​ក្រោម​បាត​ជើង​ពួក​យើង។ បន្ទាប់​មក​ទៀត ចេញ​ដំណើរ​ធ្ងន់ៗ​មួយៗ រូប​រាង​ម៉ឺងម៉ាត់​សង្ហា​តាម​បែប​ម្យ៉ាង​ផ្សេង គឺ​ក្រុម​ទាហាន​បូជា​ជីវិត​ដើម្បី​មាតុភូមិ​នៃ​កង​ពល​កាំភ្លើង​ធំ​នៅ​តំបន់​ភ្នំ កំពុង​ធ្វើ​ព្យុហយាត្រា​ទន្ទឹម​នឹង​សេះទេស​ដ៏​ខ្លាំងក្លា​របស់​ពួក​គាត់ ដែល​រមែង​នាំ​មក​នូវ​គ្រោះ​មហន្តរាយ​និង​មរណា​ដល់​សត្រូវ​ពី​ទី​ខ្ពស់​បំផុត​ដែល​មនុស្ស​លោក​អាច​ឈាន​ជើង​ដល់។ អ្នក​ដែល​ឆ្លង​កាត់​ចុង​ក្រោយ​គេ​គឺ​ពល​សេះ​ហ្សឺណូវ៉ា ដែល​ធ្លាប់​បោល​លើ​សមរភូមិ​រាប់​សិប​ដង កម្ចាត់​បច្ចាមិត្ត​តាំង​ពី​សានតាលូស្យា (Santa Lucia) ដល់​វីឡាហ្វ្រង់កា (Villafranca) ។ សេះ​បំផាយ​តុបៗ របាំង​មុខ​ចែង​ចាំង​រស្មី​ព្រះ​អាទិត្យ លំពែង​លើក​ជន្ល​ទៅ​មុខ ទង់​ជ័យ​បក់​ផាត់​ផើយ​តាម​ព្រះ​ពាយ ភ្លឺ​ផ្លេក​រំលេច​ពណ៌​មាស​ប្រាក់ បន្លឺ​សូរ​កណ្ដឹង​រ៉ឺងៗ​ផ្គួប​ផ្សំ​នឹង​ស្នូរ​សេះ​កញ្ជ្រៀវ។

– ស្អាត​ណាស់ ! – ខ្ញុំ​លាន់​មាត់។ ប៉ុន្តែ​ឪពុក​ខ្ញុំ​សឹង​តែ​បន្ទោស​ខ្ញុំ​ដោយ​សារ​ពាក្យ​ប៉ុន្មាន​ម៉ាត់​នេះ ហើយ​គាត់​ប្រាប់​ថា៖

– កូន​មិន​ត្រូវ​មើល​ឃើញ​កងទ័ព​ថា​ជា​ការ​សម្ដែង​ល្អ​នោះ​ទេ។ យុវជន​ទាំង​អស់​នោះ ដែល​កំពុង​តែ​ពោរពេញ​ដោយ​ឆន្ទៈ​និង​ក្ដី​សង្ឃឹម​ក្នុង​ជីវិត នឹង​អាច​ត្រូវ​គេ​កោះ​ហៅ​គ្រប់​ពេល​វេលា​ទៅ​ការពារ​បូរណភាព​ទឹក​ដី​យើង និង​អាច​ត្រូវ​គ្រាប់​កាំភ្លើង​ឬ​គ្រាប់​បែក​ផ្ទុះ​បំបែក​សាក​សព​ខ្ទេច​ជា​រាប់​រយ​ចំណែក ដោយ​គ្រាន់​តែ​ឈាន​ជើង​ចូល​ទីលាន​ប្រយុទ្ធ​ត្រឹម​កន្លះ​ម៉ោង​ប៉ុណ្ណោះ។ រាល់​ពេល​កូន​ឮ​សម្រែក​ថា «ជយោ​កងទ័ព ! ជយោ​អ៊ីតាលី !» ចូរ​កូន​នឹក​ក្នុង​ចិត្ត​ថា​នៅ​ពី​ក្រោយ​កង​ពល​ទាហាន​ដែល​ឆ្លង​កាត់​នីមួយៗ សុទ្ធ​សឹង​ជា​វាល​ស្មសាន​ត្រៀប​ត្រា​ដោយ​សាកសព​និង​ឈាម​ហូរ​ដូច​ទឹក​ទន្លេ តែ​ប៉ុណ្ណេះ​សម្រែក​ជយោ​នឹង​ចេញ​ពី​ជម្រៅ​បេះ​ដូង​របស់​កូន​ពិតៗ រី​ឯ​រូបភាព​នៃ​ប្រទេស​អ៊ីតាលី​យើង​នឹង​កាន់​តែ​រីក​ធំ​ធេង​រឹង​មាំ​ក្នុង​ចិត្ត​កូន។

ពី​ឪពុក​កូន

ចិត្ត (៨៧)

មិថុនា

ឧត្ដមសេនីយ៍​ហ្ការីបាលឌី

ស្អែក​ជា​ថ្ងៃ​បុណ្យ​ជាតិ

ថ្ងៃមិថុនា ទី៣

ថ្ងៃ​នេះ​ជា​ថ្ងៃ​កាន់​ទុក្ខ​ទូទាំង​ប្រទេស។ ឧត្ដមសេនីយ៍​ហ្ការីបាលឌី​បាន​ចែក​ឋាន​ទៅ​កាល​ពី​យប់​ម្សិល។ តើ​កូន​ដឹង​ថា​គាត់​ជា​នរណា​ឬ​ទេ ? គឺ​គាត់​នេះ​ហើយ​ដែល​បាន​ជួយ​រំដោះ​ប្រជាជន​អ៊ីតាលី​១០​លាន​នាក់​ពី​ក្នុង​ក្រញាំ​ដៃ​ផ្ដាច់​ការ​នៃ​រាជវង្ស​បួរបុង (Bourbons) ។ គាត់​ស្លាប់​ទៅ​នៅ​អាយុ​៧៥​ឆ្នាំ។ គាត់​មាន​ស្រុក​កំណើត​នៅ​នីហ្សា (Nizza) ជា​កូន​កាពីទែន​ទូក​មួយ។ នៅ​អាយុ​៨​ឆ្នាំ គាត់​បាន​ជួយ​សង្គ្រោះ​ជីវិត​ស្រី​ម្នាក់។ លុះ​ដល់​អាយុ​១៣​ឆ្នាំ គាត់​អូស​ទូក​ដែល​មាន​សុទ្ធ​តែ​មិត្ត​ភក្តិ​គាត់​កំពុង​រក​កល់​នឹង​លិច រហូត​ដល់​កន្លែង​មាន​សុវត្ថិភាព។ អាយុ​២០​ឆ្នាំ គាត់​បាន​ជួយ​ស្រង់​ក្មេង​ជំទង់​ម្នាក់​ដែល​កំពុង​លង់​ទឹក​ពី​ទន្លេ​នៅ​ម៉ាសី (Marseilles) ។ អាយុ​៤១ គាត់​ជួយ​នាវា​មួយ​គ្រឿង​ពី​ភ្លើង​អគ្គិភ័យ​នៅ​កណ្ដាល​មហាសមុទ្រ។ គាត់​ប្រយុទ្ធ​តស៊ូ​អស់​១០​ឆ្នាំ​នៅ​ទ្វីប​អាមេរិក​ខាង​ត្បូង​ដើម្បី​សេរីភាព​ជន​ជាតិ​គេ។ គាត់​បាន​ប្រយុទ្ធ​ក្នុង​សមរភូមិ​បី​ផ្សេង​គ្នា​ត​ទល់​នឹង​ពួក​អូទ្រីស​ដើម្បី​រំដោះ​ឡុមបារឌី​និង​ត្រង់ទីណូ (Trentino) ។ គាត់​បាន​ការពារ​ទី​ក្រុង​រ៉ូម​ពី​ពួក​បារាំង​នៅ​ឆ្នាំ​១៨៤៩។ គាត់​បាន​រំដោះ​ក្រុង​ប៉ាឡែម៉ូ (Palermo) និង​ណាប៉ូលី (Napoli) នៅ​ឆ្នាំ​១៨៦០ ហើយ​គាត់​បាន​ចេញ​មុខ​តស៊ូ​ដើម្បី​ទី​ក្រុង​រ៉ូម​ម្ដង​ទៀត​នៅ​ឆ្នាំ ១៨៦៧។ គាត់​ក៏​បាន​ច្បាំង​នឹង​ពួក​អាល្លឺម៉ង់​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៨៧០​ដើម្បី​ជួយ​ប្រទេស​បារាំង។ គាត់​ជា​វីរជន​គំរូ​និង​ជា​អ្នក​មាន​ទេពកោសល្យ​ខាង​សឹក​សង្គ្រាម។ គាត់​បាន​ប្រឡូក​ក្នុង​សមរភូមិ​៤០​ដង​និង​ឈ្នះ​៣៧​ដង។ ពេល​គាត់​មិន​នៅ​ក្នុង​ជួរ​យោធា គាត់​ធ្វើ​ការ​ចិញ្ចឹម​ជីវិត ដោយ​រស់​នៅ​ភ្ជួរ​រាស់​ដី​ចម្ការ​ម្នាក់​ឯង​លើ​កោះ​ដាច់​ស្រយាល​មួយ។ ពេញ​មួយ​ជីវិត គាត់​ធ្លាប់​ធ្វើ​ជា​គ្រូ​បង្រៀន នាវិក កម្មករ ឈ្មួញ ទាហាន ឧត្ដមសេនីយ៍ និង​ជា​មេ​ដឹក​នាំ​ផ្ដាច់​ការ។ គាត់​ជា​មហា​បុរស ជា​មនុស្ស​ល្អ​សាមញ្ញ ស្អប់​រាល់​ការ​គាប​សង្កត់ និង​ស្រឡាញ់​ប្រជាជាតិ​ទាំង​អស់។ គាត់​តែង​តែ​ការពារ​អ្នក​ទន់​ខ្សោយ បដិសេធ​មិន​ព្រម​ទទួល​កិត្តិយស ស្អប់​មរណភាព និង​ស្រឡាញ់​ប្រទេស​អ៊ីតាលី។ ពេល​គាត់​ស្រែក​ក្នុង​សមរភូមិ​សឹក ទាហាន​ក្លៀវក្លា​ទាំង​កងពលៗ​ស្ទុះ​មក​ប្រមូល​ផ្ដុំ​ក្បែរ​គាត់​ពី​គ្រប់​ទិស​ទី។ មន្ត្រី​ចេញ​ពី​វិមាន កម្មករ​ចេញ​ពី​រោងចក្រ យុវជន​ចេញ​ពី​សាលា ទាំង​អស់​គ្នា​ដើម្បី​ចូល​រួម​តស៊ូ​ក្រោម​ការ​ដឹក​នាំ​ដ៏​ឧត្ដុង្គឧត្ដម​របស់​គាត់។ ក្នុង​សម័យ​សង្គ្រាម គាត់​រមែង​ពាក់​អាវ​ក្រហម សក់​ទង់​ដែង រាង​សង្ហា កម្លាំង​មាំមួន។ លើ​សមរភូមិ​សឹក​គាត់​ប្រៀប​ដូច​ផ្លេក​បន្ទោរ តែ​ក្ដី​ស្រឡាញ់​គាត់​ប្រៀប​ដូច​កូន​ក្មេង រី​ឯ​ការ​កាន់​ទុក្ខ​របស់​គាត់​ប្រៀប​បាន​នឹង​ទង្វើ​នៃ​សាវ័ក​ព្រះ។ ជន​ជាតិ​អ៊ីតាលី​រាប់​ពាន់​នាក់​បាន​ពលី​ជីវិត​ដើម្បី​មាតុភូមិ ប៉ុន្តែ​ម្នាក់ៗ​សុទ្ធ​តែ​ស្លាប់​ទៅ​បិទ​ភ្នែក​ជិត​ពេល​ឃើញ​គាត់​ពី​ចម្ងាយ​ដើរ​ឆ្ពោះ​ជ័យ​ជំនះ។ មនុស្ស​រាប់​ពាន់​នាក់​បាន​លះ​បង់​ជីវិត​ដើម្បី​គាត់។ មនុស្ស​រាប់​លាន​នាក់​បាន​បួង​សួង​ជូន​ពរ​ជ័យ​ឱ្យ​គាត់ ហើយ​បើ​ទោះ​ដល់​ថ្ងៃ​ក្រោយ ក៏​នៅ​តែ​មាន​មនុស្ស​លើក​តម្កើង​គាត់​មិន​ដាច់​ពី​មាត់​ដែរ។ ឥឡូវ​នេះ​គាត់​ចែក​ឋាន​ទៅ​ហើយ។ ពិភព​លោក​ទាំង​មូល​កាន់​ទុក្ខ​គាត់។ កូន​នៅ​មិន​ទាន់​យល់​ទេ ប៉ុន្តែ​កូន​នឹង​អាន​ពី​សមត្ថកម្ម​របស់​គាត់។ កូន​នឹង​ឮ​រឿង​តំណាល​អំពី​គាត់​រហូត​ពេញ​មួយ​ជីវិត​កូន។ ពេល​កូន​កំពុង​ពេញ​វ័យ រូបភាព​គាត់​ក៏​នឹង​រីក​ធំ​ដូច​គ្នា​ដែរ​ចំពោះ​មុខ​កូន។ លុះ​កូន​ធំ​ហើយ កូន​នឹង​មើល​ឃើញ​គាត់​ជា​មហា​បុរស​មួយ​រូប ហើយ​ពេល​ដែល​កូន​លែង​នៅ​លើ​លោក​នេះ​ទៀត អ្នក​ស្នង​ត្រកូល​របស់​កូន និង​ក្មេងៗ​ជំនាន់​ក្រោយ​ទាំង​ឡាយ នឹង​មើល​ឃើញ​គាត់​ជា​អ្នក​មាន​បុណ្យ​ដែល​ត្រូវ​គេ​គោរព​សក្ការៈ​ជា​ប្រមុខ​មហាជន និង​ប្រារព្ធ​នូវ​ជ័យ​ជំនះ​គាត់​ដែល​រុង​រឿង​ដូច​តារា​លើ​វេហា ហើយ​ទឹក​មុខ​ជន​ជាតិ​អ៊ីតាលី​ម្នាក់ៗ​នឹង​រីក​ប្រិមប្រិយ​ពេល​រឭក​ដល់​ឈ្មោះ​គាត់​ម្ដងៗ។

ពី​ឪពុក​កូន

ចិត្ត (៨៦)

កុមារី​គ​ថ្លង់

ថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៨

រឿង​ដែល​ល្អ​បំផុត​នៅ​ចុង​បញ្ចប់​ខែ​ឧសភា​គឺ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​ខ្ញុំ​នា​ព្រឹក​នេះ។ ពួក​យើង​រៀប​ចេញ​ពី​ផ្ទះ ស្រាប់​តែ​ឮ​សំឡេង​កណ្ដឹង​ទ្វារ ដូច្នេះ​ក៏​ទៅ​មើល​ថា​នរណា​គេ​មក។ ខ្ញុំ​ឮ​ពុក​លាន់​មាត់៖

– គឺ​លោក​ទេ ចចចូ (Giorgio) ? – គឺ​ពូ​ចចចូ ដែល​ជា​អ្នក​ថែ​សួន​យើង​នៅ​ឈេរី និង​មាន​គ្រួសារ​នៅ​កុងឌូ។ គាត់​ទើប​មក​ពី​ហ្សឺណូវ៉ា ដែល​គាត់​ឆ្លង​កាត់​ពេល​ធ្វើ​ដំណើរ​ពី​ប្រទេស​ក្រិក​វិញ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​មុន ក្រោយ​ពី​ធ្វើ​ការ​លើ​ផ្លូវ​ដែក​ទី​នោះ​រយៈ​ពេល​បី​ឆ្នាំ។ គាត់​មាន​រាង​ចាស់​ជាង​ពេល​ខ្ញុំ​ឃើញ​គាត់​លើក​មុន​បន្តិច ប៉ុន្តែ​ទឹក​មុខ​គាត់​រីក​ដូច​ផ្កា។

លោក​ពុក​អញ្ជើញ​គាត់​ចូល​ក្នុង ប៉ុន្តែ​គាត់​បដិសេធ និង​បែរ​មក​សួរ​ដោយ​ម៉ឺងម៉ាត់​ថា៖

– តើ​គ្រួសារ​ខ្ញុំ​យ៉ាង​ម៉េច​ហើយ ? ជីចា (Gigia) ​ខ្ញុំ​សុខ​សប្បាយ​ឬ​ទេ ?

– ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​មុន​នាង​មិន​អី​ទេ – ម្ដាយ​ខ្ញុំ​ឆ្លើយ។

ពូ​ចចចូ​ដក​ដង្ហើម​ធូរ​ទ្រូង​ហើយ​ពោល៖

– អរគុណ​ព្រះ​ម្ចាស់​ថ្លៃ ! ខ្ញុំ​គ្មាន​ភាព​ក្លាហាន​បង្ហាញ​មុខ​នៅ​មន្ទីរ​គ​ថ្លង់​ដោយ​មិន​បាន​ឮ​ដំណឹង​ពី​នាង​ជា​មុន​ឡើយ។ ខ្ញុំ​សូម​ផ្ញើ​វ៉ាលិស​នៅ​ទី​នេះ​សិន នឹង​អាល​ប្រញាប់​ទៅ​រក​នាង។ បី​ឆ្នាំ​ហើយ​ដែល​ខ្ញុំ​មិន​បាន​ឃើញ​មុខ​កូន​ស្រី​គួរ​ឱ្យ​អាណិត​របស់​ខ្ញុំ ! បី​ឆ្នាំ​ហើយ​ដែល​ខ្ញុំ​ខាន​បាន​ជួប​ជុំ​បង​ប្អូន​ជន​រួម​ជាតិ​យើង !

ពុក​ខ្ញុំ​បង្គាប់​ខ្ញុំ​ឱ្យ​ទៅ​កំដរ​គាត់។

– សូម​សួរ​មួយ​ទៀត – អ្នក​ថែ​សួន​មក​ដល់​មាត់​ជណ្ដើរ នឹក​ឃើញ​បែរ​សួរ ប៉ុន្តែ​ពុក​ខ្ញុំ​និយាយ​កាត់៖

– ហើយ​ចុះ​របរ​លោក​យ៉ាង​ណា​ដែរ ?

– ល្អ​ណាស់ៗ – គាត់​ឆ្លើយ – ដោយ​បាន​គុណ​បុណ្យ​ព្រះ​ប្រទាន ខ្ញុំ​សល់​លុយ​ប៉ុន្មាន​សុលឌី​មក​ផ្ទះ​វិញ​ដែរ។ ប៉ុន្តែ​អំបាញ់មិញ​នេះ​ខ្ញុំ​ចង់​សួរ​ទាន​ថា​តើ​កូន​តូច​ខ្ញុំ​រៀន​សូត្រ​ដល់​ណា​ហើយ។ សូម​ប្រាប់​ខ្ញុំ​បន្តិច​មក។ ពេល​ខ្ញុំ​ចាក​ចេញ​ទៅ វា​នៅ​តូច​ក្រូច​ឆ្មារ​តែ​មួយ។ ខ្ញុំ​មិន​សូវ​មាន​ទំនុក​ចិត្ត​លើ​មជ្ឈមណ្ឌល​អស់​នោះ​ប៉ុន្មាន​ទេ។ តើ​នាង​ចេះ​ធ្វើ​ភាសា​សញ្ញា​បាន​ឬ​នៅ ? ប្រពន្ធ​ខ្ញុំ​សរសេរ​សំបុត្រ​ប្រាប់​ខ្ញុំ​ថា នាង​កំពុង​រៀន​ចេះ​ខ្លះ​ហើយ ? ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​គិត​ខ្លួន​ឯង​ថា៖ នាង​ចេះ​បាន​ប្រយោជន៍​អ្វី​បើ​ខ្ញុំ​មិន​ចេះ​ភាសា​សញ្ញា​ផង ? តើ​យើង​យល់​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​យ៉ាង​ដូច​ម្ដេច ? ឱ ! កូន​កម្សត់​ពុក ! ប៉ុន្តែ​បើ​សិន​នាង​អាច​ទាក់​ទង​អ្នក​គ​ថ្លង់​ដូច​គ្នា ក៏​ម្យ៉ាង​ដែរ សុទ្ធ​តែ​មនុស្ស​អភ័ព្វ​ដូច​គ្នា។ តើ​នាង​យ៉ាង​ណា​ហើយ ? យ៉ាង​ម៉េច​ទៅ​ហើយ ?

ឪពុក​ខ្ញុំ​ញញឹម​ប្រាប់​វិញ​ថា៖

– ខ្ញុំ​មិន​ប្រាប់​លោក​ទេ ទុក​ឱ្យ​លោក​មើល​ឃើញ​ផ្ទាល់​នឹង​ភ្នែក​ចុះ។ តោះ​ទៅ​ចុះ ! កុំ​ឱ្យ​នាង​តូច​ចាំ​ឪពុក​ខ្លួន​យូរ​ទៀត !

ពួក​យើង​ក៏​ចេញ​ដំណើរ​ពី​ផ្ទះ។ មជ្ឈមណ្ឌល​គ​ថ្លង់​ដែល​យើង​និយាយ​នៅ​មិន​ឆ្ងាយ​ទេ។ នៅ​តាម​ផ្លូវ បោះ​ជំហាន​វែងៗ​បណ្ដើរ ពូ​ថែ​សួន​ច្បារ​សំណេះសំណាល​ជា​មួយ​ខ្ញុំ​បណ្ដើរ។ គាត់​កាន់​តែ​និយាយ​កាន់​តែ​តូច​ចិត្ត៖

– ឱ ! ជីចា​កូន​ពុក។ មិន​គួរ​ណា​កូន​កើត​មក​អភ័ព្វ​បែប​នេះ​សោះ ! ពូ​មិន​បាន​ដែល​ឮ​នាង​ហៅ «ពុក» ហើយ​នាង​ក៏​មិន​ដែល​ឮ​ពូ​ហៅ «កូន​ស្រី» ម្ដង​ឡើយ។ នាង​មិន​ដែល​និយាយ​ឬ​ឮ​ពាក្យ​មួយ​ម៉ាត់​ណា​ឡើយ​មួយ​ជីវិត​នេះ ! សំណាង​ហើយ​ដែល​មាន​មនុស្ស​ចិត្ត​ធម៌​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​ឱ្យ​នាង​នៅ​មជ្ឈមណ្ឌល ប៉ុន្តែ​កាល​នោះ​នាង​អាយុ​មិន​គ្រប់​៨​ឆ្នាំ មិន​ទាន់​អាច​ចូល​បាន។ ឥឡូវ​នាង​ឃ្លាត​ពី​ផ្ទះ​អស់​បី​ឆ្នាំ​ហើយ មក​ដល់​ឆ្នាំ​នេះ​អាយុ​១១​ឆ្នាំ​ល្មម។ តើ​នាង​ធំ​ច្រើន​ទេ ប្រាប់​ពូ​មើល តើ​នាង​ធំ​ប៉ុណ្ណា​ហើយ ? នាង​សប្បាយ​ចិត្ត​ទេ ?

– បន្តិច​ទៀត​ពូ​ឃើញ​ហើយ – ខ្ញុំ​ប្រាប់​គាត់ រួច​ដើរ​ប្រញាប់​ជាង​មុន​ឱ្យ​ឆាប់​ដល់។

– តែ​អគារ​នោះ​នៅ​ឯ​ណា ? – គាត់​សួរ។ – កាល​ប្រពន្ធ​ពូ​យក​នាង​ទៅ​កន្លែង​នោះ ពូ​ទៅ​បាត់​ហើយ។ ពូ​គិត​ថា​ប្រហែល​ទៅ​តាម​ផ្លូវ​នោះ។

ពួក​យើង​ទៅ​ដល់​ភ្លាម ក៏​ចូល​ក្នុង​បន្ទប់​ទទួល​ភ្ញៀវ ហើយ​អ្នក​យាម​ទ្វារ​ម្នាក់​ចេញ​មក​ជួប​ពួក​យើង។

– ខ្ញុំ​ត្រូវ​ជា​ឪពុក​ជីចា វ៉ចជី (Gigia Voggi) – ពូ​ថែ​សួន​បន្លឺ​ឡើង – សូម​ជួប​កូន​ស្រី​ខ្ញុំ​បន្តិច។

– ពួក​គេ​កំពុង​ចេញ​លេង – អ្នក​យាម​តប​វិញ – ចាំ​ខ្ញុំ​ទៅ​ប្រាប់​អ្នក​គ្រូ – រួច​គាត់​ក៏​ចេញ​ទៅ។

ពូ​ថែ​សួន​រសេះរសោះ​និយាយ​មិន​ចេញ​ហើយ​ក៏​នៅ​មិន​ស្ងៀម ភ្នែក​គ្រលៀស​មើល​ផ្ទាំង​គំនូរ​នៅ​លើ​ជញ្ជាំង ប៉ុន្តែ​ចិត្ត​នៅ​មិន​ជាប់​ខ្លួន។ ទ្វារ​បើក​ឡើង លេច​មុខ​អ្នក​គ្រូ​បង្រៀន​ស្លៀក​ពាក់​ឈុត​ខ្មៅ ចូល​មក​ក្នុង កាន់​ដៃ​ក្មេង​ស្រី​ម្នាក់។

ឪពុក​និង​កូន​ស្រី​សម្លឹង​មើល​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​មួយ​សន្ទុះ ហើយ​ក៏​ស្រែក​រត់​ឱប​គ្នា។ កុមារី​ស្លៀក​រ៉ូប​ឆ្នូត​ពណ៌​រាង​ក្រហម​និង​ក្រណាត់​អៀម​ពណ៌​ស។ នាង​ខ្ពស់​ជាង​ខ្ញុំ យំ​បណ្ដើរ ក្រសោប​ឱប​ក​ឪពុក​ខ្លួន​បណ្ដើរ។ ឪពុក​នាង​វិញ​ដក​ខ្លួន​ចេញ ហើយ​ចាប់​ផ្ដើម​មើល​នាង​ពី​ក្បាល​ដល់​ចុង​ជើង​ទាំង​ទឹក​ភ្នែក​ទឹក​សម្បោរ ដង្ហើម​ដក​មិន​ស្មើ​គ្នា​ដូច​ទើប​រត់​មក​ពី​ណា។ គាត់​ថ្លែង៖

– កូន​ពុក​ធំ​មែន​ទែន ! ស្អាត​ណាស់ ! ឱ ! ជីចា​ដ៏​កម្សត់​របស់​ពុក ! កូន​ស្រី​គ​ថ្លង់​គួរ​ឱ្យ​អាណិត​របស់​ពុក ! អ្នក​គ្រូ ! សូម​ជួយ​ប្រាប់​នាង​ឱ្យ​ធ្វើ​ភាសា​សញ្ញា​ប៉ុន្មាន​ម៉ាត់​ប្រាប់​ខ្ញុំ​បន្តិច​បាន​ទេ ក្រែង​លោ​ខ្ញុំ​ចាប់​បាន​ខ្លះ។ ចាំ​ខ្ញុំ​នឹង​រៀន​ឱ្យ​ចេះ​ដែរ។ សូម​ជួយ​បង្គាប់​នាង​ឱ្យ​បង្ហាញ​ភាសា​ងាយៗ​ឱ្យ​ខ្ញុំ​មើល​យល់​ផង។

អ្នក​គ្រូ​ញញឹម​រួច​និយាយ​តិចៗ​ដាក់​ក្មេង​ស្រី​ថា៖

– តើ​គាត់​មក​ជួប​កូន​ឯង​នេះ​ជា​នរណា​គេ ?

កុមារី​ញញឹម​ព្រាយ បន្លឺ​សំឡេង​គ្រលរ​ចម្លែក​ដូច​មនុស្ស​ព្រៃ​ទើប​រៀន​និយាយ​ភាសា​មនុស្ស​ជា​លើក​ដំបូង តែ​ប្រកប​ព្យាង្គ​មួយៗ​ច្បាស់ៗ​ថា៖

– គាត់​គឺ​…​ឪ-ពុក​ខ្ញុំ។

ពូ​ថែ​សួន​ផ្ងារ​ក្រោយ ស្រែក​ដូច​មនុស្ស​វិកល​ចរិត៖

– នាង​ចេះ​និយាយ ! ប៉ុន្តែ​ម៉េច​នឹង​អាច​ទៅ​រួច ! ម្ដេច​ក៏​ដូច្នេះ ! នាង​ចេះ​និយាយ​មែន ! កូន​និយាយ​បាន​មែន កូន​ពុក ! ប្រាប់​ពុក​មើល កូន​ពិត​ជា​និយាយ​បាន​មែន​ឬ ? – រួច​គាត់​ឱប​ថើប​នាង​លើ​ថ្ងាស​បី​បួន​ដង។ – អ្នក​គ្រូ ពួក​ក្មេងៗ​ដូច​កូន​ខ្ញុំ​មិន​មែន​និយាយ​ដោយ​ប្រើ​ភាសា​សញ្ញា​ទេ​ឬ ? គេ​មិន​ប្រើ​ម្រាម​ដូច​អញ្ចេះ​ទេ ?

– ចាស អត់​ទេ – អ្នក​គ្រូ​ប្រាប់​វិញ – គេ​មិន​ប្រើ​សញ្ញា​ទាំង​នោះ​ទៀត​ទេ។ វា​ជា​វិធី​ពី​មុន បច្ចុប្បន្ន​គេ​ប្រើ​វិធី​ថ្មី​នេះ គឺ​បញ្ចេញ​សំឡេង​តាម​មាត់។ ហេតុ​ម្ដេច​បាន​ជា​លោក​មិន​ដឹង ?

– ខ្ញុំ​មិន​ដឹង​សោះ – ពូ​ថែ​សួន​សារភាព​ដោយ​ធ្វើ​ភ្នែក​ឡិងឡង់ – ខ្ញុំ​ទៅ​ធ្វើ​ការ​ឆ្ងាយ​អស់​បី​ឆ្នាំ។ ប្រហែល​ខ្ញុំ​បាន​ទទួល​សំបុត្រ​ទាក់​ទង​នឹង​រឿង​នេះ​ដែរ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​អាន​មិន​យល់ ហេតុ​តែ​ខ្ញុំ​វា​ល្ងង់​ស្រាប់។ ឱ ! កូន​តូច​ពុក ! អ៊ីចឹង កូន​ស្ដាប់​ពុក​និយាយ​បាន​ទេ ? កូន​ឮ​សំឡេង​ពុក​ទេ ? ឆ្លើយ​ពុក​មើល កូន​ឮ​ទេ ? កូន​ឮ​ថា​ពុក​និយាយ​អ្វី​ខ្លះ​ទេ ?

– អត់​ទេ លោក​ពូ – អ្នក​គ្រូ​ពន្យល់​ប្រាប់ – នាង​មិន​អាច​ស្ដាប់​ឮ​ពូ​និយាយ​ទេ ព្រោះ​នាង​ថ្លង់។ នាង​អាច​យល់​បាន​ពី​ការ​កម្រើក​បបូរ​មាត់​របស់​ពូ​ពេល​និយាយ ប៉ុន្តែ​នាង​មិន​ឮ​សំឡេង​ពូ​និយាយ​ទេ សូម្បី​តែ​សំឡេង​ដែល​នាង​និយាយ​ទៅ​កាន់​ពូ​ក៏​ដោយ។ នាង​ប្រកប​ពាក្យ​ពេចន៍​អំបាញ់មិញ​រួច ដោយ​សារ​ពួក​យើង​បាន​បង្ហាត់​បង្រៀន​នាង​មួយ​តួ​អក្សរៗ ថា​ត្រូវ​ធ្វើ​មាត់​និង​គន្លាស់​អណ្ដាត​របៀប​ណា និង​ត្រូវ​ខំ​បញ្ចេញ​សំឡេង​តាម​ទ្រូង​និង​បំពង់​ក។

ពូ​អ្នក​ថែ​សួន​មិន​យល់​អ្វី​សោះ បាន​ត្រឹម​តែ​ឈរ​ចំហ​មាត់​ធ្លុង។ គាត់​នៅ​តែ​មិន​ជឿ​ថា​អាច​ទៅ​រួច​យ៉ាង​ណា​បាន។

– ប្រាប់​ពុក​មើល – គាត់​និយាយ​ដាក់​ត្រចៀក​កូន​ស្រី – តើ​កូន​សប្បាយ​ចិត្ត​ទេ​ដែល​ពុក​ត្រឡប់​មក​វិញ ? – រួច​គាត់​ងើយ​មុខ​រង់​ចាំ​ចម្លើយ។

កុមារី​សម្លឹង​មើល​មុខ​គាត់​ដោយ​ម៉ត់ចត់ ប៉ុន្តែ​មិន​ស្ដី​អ្វី។ បុរស​ជា​ឪពុក​ប្រែ​ទឹក​មុខ​ងឿង​ឆ្ងល់។

អ្នក​គ្រូ​សើច ហើយ​ពន្យល់​ទៀត​ថា៖

– លោក​ពូ នាង​មិន​ឆ្លើយ​នឹង​ពូ​ព្រោះ​នាង​មិន​ឃើញ​បបូរ​មាត់​ពូ​ពេល​និយាយ​ទេ ព្រោះ​ពូ​និយាយ​ដាក់​ត្រចៀក​នាង។ ពូ​ត្រូវ​សួរ​សំណួរ​នាង​ម្ដង​ទៀត តែ​លើក​នេះ​ដាក់​ខ្លួន​ឱ្យ​ចំ​មុខ​នាង។

ឪពុក​ក្មេង​ស្រី​សម្លឹង​ចំ​មុខ​នាង ហើយ​សួរ​សា​ជា​ថ្មី៖

– តើ​កូន​សប្បាយ​ចិត្ត​ទេ​ដែល​ពុក​ត្រឡប់​មក​វិញ និង​លែង​ចាក​ចេញ​ទៅ​ទៀត ?

កុមារី​សម្លឹង​មើល​មាត់​ឪពុក​ខ្លួន​យ៉ាង​ផ្ចិត​ផ្ចង់ ទាំង​បបូរ​មាត់​និង​ក្នុង​មាត់ រួច​ឆ្លើយ​ភ្លាម​ថា៖

– ចាស កូន​សប្បាយ​ចិត្ត​ណាស់​ដែល​ពុក​ត្រឡប់​មក​វិញ និង​លែង​ចាក​ចេញ​ទៅ​ទៀត។

ឪពុក​ស្ទុះ​ឱប​នាង ហើយ​បន្ទាប់​មក​ទៀត ដើម្បី​ឱ្យ​ប្រាកដ​ក្នុង​ចិត្ត ក៏​ចាប់​ផ្ដើម​សួរ​នាង​ហូរ​ហែ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់។

– ម្ដាយ​កូន​ឈ្មោះ​អ្វី ?

– អង់តូន្យា (Antonia) ។

– ហើយ​ចុះ​ប្អូន​ស្រី​កូន​ឯង ?

– អាឌិឡែដិ៍ (Adelaide) ។

– មន្ទីរ​នេះ​ឈ្មោះ​អ្វី ?

– មន្ទីរ​គ​ថ្លង់។

– ពីរ​គុណ​ដប់​ស្មើ​ប៉ុន្មាន ?

– ម្ភៃ។

ពួក​យើង​ស្មាន​តែ​គាត់​នឹង​សើច​សប្បាយ​ចិត្ត ប៉ុន្តែ​គាត់​បែរ​ជា​ទ្រហោយំ​ទៅ​វិញ ដោយ​សារ​រំជួល​ចិត្ត​ពេក។

– ពូ​តាំង​ចិត្ត​ឡើង – អ្នក​គ្រូ​និយាយ​លួង – លោក​ពូ​គួរ​តែ​សប្បាយ​ចិត្ត​មិន​គួរ​យំ​ទេ។ ពូ​ឃើញ​ទេ តែ​ពូ​យំ​ក៏​ធ្វើ​ឱ្យ​កូន​ស្រី​ពូ​យំ​ដែរ។ សូម​សប្បាយ​ចិត្ត​ឡើង។

ពូ​អ្នក​ថែ​សួន​ថើប​ដៃ​អ្នក​គ្រូ​ពីរ​បី​ដង ហើយ​និយាយ​ញាប់​ស្មេរ​ថា៖

– អរគុណ អរគុណ អរគុណ​ជា​អនេកប្បការ។ អរគុណ​ក្រៃ​លែង អ្នក​គ្រូ ! ហើយ​អត់​ឱន​ទោស​ឱ្យ​ខ្ញុំ​ផង​ដែល​មិន​ចេះ​រៀប​ឫកពា​ល្អ​ជាង​នេះ !

– កូន​ពូ​មិន​ត្រឹម​តែ​ចេះ​និយាយ​ទេ នាង​ចេះ​ទាំង​អាន​ទៀត។ នាង​ចេះ​គិត​លេខ ស្គាល់​ឈ្មោះ​វត្ថុ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ទាំង​អស់។ នាង​ក៏​ចេះ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​តិចៗ​និង​មាន​ការ​យល់​ដឹង​ពី​ភូមិសាស្ត្រ។ ឥឡូវ​នាង​នៅ​ថ្នាក់​ធម្មតា។ ពេល​នាង​ឡើង​ពីរ​ថ្នាក់​ទៀត នាង​នឹង​កាន់​តែ​ចេះ​ដឹង​ច្រើន​ជាង​មុន។ ពេល​នាង​ចាក​ចេញ​ពី​កន្លែង​នេះ នាង​នឹង​មាន​សមត្ថភាព​គ្រប់​គ្រាន់​ចាប់​យក​អាជីព​អ្វី​មួយ​ជា​មិន​ខាន។ ពួក​យើង​មាន​អ្នក​គ​ថ្លង់​ដែល​ចេញ​ពី​មជ្ឈមណ្ឌល​យើង​ទៅ​បម្រើ​ការ​ក្នុង​ហាង បម្រើ​ភ្ញៀវ និង​ចេះ​ធ្វើ​ជំនួញ​ដូច​អ្នក​ផង​ឯ​ទៀត​ដែរ។

ពូ​ថែ​សួន​ភាន់ភាំង​ស្មារតី​សា​ជា​ថ្មី។ គាត់​មាន​អាការ​ដូច​គំនិត​គាត់​ច្របូក​ច្របល់​អស់​រលីង។ គាត់​សម្លឹង​មើល​កូន​ខ្លួន​បណ្ដើរ​អេះ​ថ្ងាស​បណ្ដើរ។ ទឹក​មុខ​គាត់​ហាក់​ចង់​សួរ​ឱ្យ​ពន្យល់​ថែម​ទៀត។ បន្ទាប់​មក អ្នក​គ្រូ​បង្គាប់​ឱ្យ​អ្នក​យាម​ទ្វារ​ហៅ​កុមារី​ម្នាក់​ពី​ថ្នាក់​ត្រៀម។ ពូ​អ្នក​យាម​ទ្វារ​ក៏​ត្រឡប់​មក​វិញ​មួយ​ស្របក់​ក្រោយ​ជា​មួយ​ក្មេង​ស្រី​ម្នាក់​អាយុ​ប្រមាណ​៩​ឆ្នាំ ដែល​ទើប​នឹង​ចូល​រៀន​នៅ​មន្ទីរ​នេះ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​មុន។

– កូន​សិស្ស​ម្នាក់​នេះ – អ្នក​គ្រូ​ចាប់​ផ្ដើម​បក​ស្រាយ – ជា​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​កូន​សិស្ស​ដែល​យើង​បង្រៀន​អក្ខរក្រម​មូលដ្ឋាន​ដំបូងៗ។ យើង​បង្រៀន​តាម​របៀប​នេះ។ ខ្ញុំ​ចង់​ឱ្យ​នាង​ចេះ​បញ្ចេញ​សំឡេង «អា» ។ ចាំ​មើល​ណា៎។

អ្នក​គ្រូ​ចំហ​មាត់​ដូច​អ្នក​ហៀប​នឹង​បញ្ចេញ​សំឡេង «អា» រួច​គាត់​ធ្វើ​សញ្ញា​ឱ្យ​កុមារី​នោះ​ធ្វើ​មាត់​តាម​គាត់។ កុមារី​ក៏​ធ្វើ​តាម​បង្គាប់។ រួច​ហើយ អ្នក​គ្រូ​ធ្វើ​សញ្ញា​ប្រាប់​ឱ្យ​នាង​បញ្ចេញ​សំឡេង។ កុមារី​បញ្ចេញ​សំឡេង​ប៉ុន្តែ​មិន​ចេញ​សូរ «អា» បែរ​ជា​ចេញ​សូរ «អូ» ទៅ​វិញ។

– អត់​ទេ – អ្នក​គ្រូ​ប្រាប់ – អត់​ត្រូវ​ទេ។

គាត់​ចាប់​ដៃ​ក្មេង​ស្រី​ទាំង​សង​ខាង ដាក់​ដៃ​ម្ខាង​លើ​ក​គាត់​និង​ម្ខាង​ទៀត​លើ​ទ្រូង​គាត់ ហើយ​គាត់​បញ្ចេញ​សំឡេង «អា» ម្ដង​ទៀត។ ក្មេង​ស្រី​តាម​កាយវិញ្ញាណ​ដឹង​ពី​ចលនា​បំពង់​ក​និង​ទ្រូង​របស់​អ្នក​គ្រូ ក៏​ហើប​មាត់​ដូច​មុន និង​បញ្ចេញ​សំឡេង «អា» យ៉ាង​ច្បាស់​ៗ។ បន្ទាប់​មក​ទៀត អ្នក​គ្រូ​បង្រៀន​នាង​ឱ្យ​និយាយ​អក្សរ «គ» «ល» «ដ» តាម​មធ្យោបាយ​ឱ្យ​ដាក់​ដៃ​លើ​បំពង់​ក​និង​ទ្រូង​គាត់​ដូច​គ្នា។

– តើ​លោក​ពូ​យល់​ហើយ​ឬ​នៅ ? – អ្នក​គ្រូ​បក​មក​សួរ​វិញ។

ឪពុក​ក្មេង​ស្រី​ពេល​នេះ​យល់​ហើយ ប៉ុន្តែ​ហាក់​ដូច​ជា​កាន់​តែ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ជាង​ពេល​មិន​ទាន់​យល់​ទៀត។

– តើ​អ្នក​គ្រូ​បង្រៀន​កូន​សិស្ស​ទាំង​អស់​ឱ្យ​និយាយ​តាម​របៀប​នេះ​ឬ ? – គាត់​ឈ្លេច​សួរ បន្ទាប់​ពី​ពិចារណា​អស់​មួយ​សន្ទុះ​ធំ ភ្នែក​សម្លឹង​មើល​អ្នក​គ្រូ​រង់​ចាំ​ចម្លើយ។ – អ្នក​គ្រូ​ពិត​ជា​មាន​ភាព​អត់ធ្មត់​មែន​ដែល​ត្រូវ​បង្រៀន​ពួក​គេ​របៀប​នេះ​បន្តិច​ម្ដងៗ ហើយ​ត្រូវ​ធ្វើ​ដដែល​ៗ​ចំពោះ​កូន​សិស្ស​ម្នាក់ៗ ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​កន្លង​មក​នេះ ! ឱ ! អ្នក​គ្រូ​ចិត្ត​ដូច​ព្រះ ! ដូច​ទេវតា​ចុះ​ពី​ឋាន​លើ !…​ឥឡូវ​ខ្ញុំ​សូម​អត់​ទោស សូម​និយាយ​ជា​មួយ​កូន​ស្រី​ខ្ញុំ​ប្រាំ​នាទី។

គាត់​នាំ​កូន​គាត់​ទៅ​ម្ខាង រួច​ចាប់​ផ្ដើម​សួរ​នាង​ពី​នេះ​ពី​នោះ ហើយ​ពេល​កូន​គាត់​ឆ្លើយ គាត់​សើច​ទាំង​ទឹក​ភ្នែក​រលីងរលោង ដៃ​ទះ​ជង្គង់ បបោស​អង្អែល​កូន​ស្រី​ផង សម្លឹង​មើល​នាង​ដោយ​កែវ​ភ្នែក​ស្រទន់ ដូច​លង់​ស្មារតី​អណ្ដែង​អណ្ដូង​នឹង​ការ​ឮ​នាង​និយាយ​ស្ដី ប្រៀប​បាន​សំឡេង​ពី​ឋាន​សួគ៌ា។ ក្រោយ​មក​គាត់​សួរ​អ្នក​គ្រូ៖

– តើ​ខ្ញុំ​អាច​សូម​ការ​អនុញ្ញាត​ទៅ​អរគុណ​លោក​នាយក​មន្ទីរ​នេះ​បាន​ឬ​ទេ ?

– លោក​នាយក​គាត់​មិន​នៅ​ទេ – អ្នក​គ្រូ​តប។ – ប៉ុន្តែ​មាន​មនុស្ស​ម្នាក់​ទៀត​ដែល​លោក​ពូ​គួរ​តែ​អរគុណ។ គឺ​ក្មេង​ម្នាក់​នេះ។ ក្មេង​ស្រី​ទាំង​អស់​តែង​មាន​ក្មេង​ស្រី​ម្នាក់​ទៀត​ដែល​អាយុ​បង តាម​ជួយ​មើល​ថែ ដើរ​តួ​ជា​បង​ស្រី​ឬ​ជា​ម្ដាយ។ កូន​ស្រី​ពូ​ត្រូវ​នៅ​ក្រោម​ការ​ឃុំ​គ្រង​ពី​កូន​សិស្ស​គ​ថ្លង់​ម្នាក់​ទៀត​អាយុ​១៧​ឆ្នាំ ដែល​ត្រូវ​ជា​កូន​អ្នក​ដុត​នំប៉័ង។ នាង​ពិត​ជា​ស្រឡាញ់​ចូល​ចិត្ត​កូន​ស្រី​ពូ​ដោយ​ស្មោះ​អស់​ពី​ចិត្ត។ តាំង​ពី​២​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ ជា​រៀង​រាល់​ព្រឹក នាង​ជួយ​គ្នា​ស្លៀក​ពាក់ សិត​សក់ បង្រៀន​ឱ្យ​ចេះ​ដេរ​ប៉ាក់ ប៉ះ​កំណាត់​ខោអាវ និង​រមែង​នៅ​កំដរ​គ្នា។ ជីចា តើ​ម្ដាយ​កូន​នៅ​មន្ទីរ​នេះ​ឈ្មោះ​អ្វី ?

កុមារី​ញញឹម​ឆ្លើយ៖

– កាតឺរីណា ចរដាណូ (Caterina Giordano) ។

រួច​នាង​បែរ​មក​ប្រាប់​ពុក​ខ្លួន៖

– ចិត្ត​ល្អ​ខ្លាំង​ណាស់។

ពូ​អ្នក​យាម​ដែល​មុន​នេះ​ចេញ​ទៅ​តាម​បង្គាប់​អ្នក​គ្រូ ឥឡូវ​ត្រឡប់​មក​វិញ​ជា​មួយ​នឹង​ក្មេង​ស្រី​គ​ថ្លង់​ម្នាក់​ទៀត សក់​ទង់ដែង​មាឌ​មាំមួន ទឹកមុខ​រួសរាយ និង​ស្លៀក​រ៉ូប​ឆូត​ក្រហម​ពាក់​អៀម​ពណ៌​ប្រផេះ​ដូច​គ្នា។ នាង​ឈប់​នៅ​អែនអន​អឹមអៀន​នឹង​មាត់​ទ្វារ រួច​បន្ទន់​ខ្លួន​ញញឹម​គំនាប់។ នាង​ថ្វី​ត្បិត​តែ​មាន​ខ្លួន​ជា​មនុស្ស​ធំ តែ​ឥរិយាបថ​ដូច​កូន​ក្មេង។

កូន​ស្រី​ពូ​ចចចូ​រត់​ទៅ​ចាប់​ដៃ​នាង អូស​ដូច​កូន​ក្មេង​មក​ជួប​ឪពុក​ខ្លួន ដោយ​ប្រកាស​នឹង​សំឡេង​គ្រលរៗ៖

– កាតឺរីណា ចរដាណូ។

– ឱ ! ក្មួយ​ល្អ​ណាស់ ! – ឪពុក​ក្មេង​ស្រី​ឧទាន ហើយ​គាត់​លូក​ដៃ​រក​នឹង​បបោស​អង្អែល​នាង ប៉ុន្តែ​ទប់​ខ្លួន​ដក​ដេញ​ចេញ​វិញ ហើយ​បន្ត​និយាយ​ថា៖

– ពុទ្ធោ ! ក្មួយ​ស្រី ! សុំ​ព្រះ​អង្គ​ទាំង​ឡាយ​ជួយ​ថែ​ឃុំ​គ្រង​ក្មួយ​ណា ! សូម​ឱ្យ​ទ្រង់​ប្រទាន​តែ​សុភមង្គល​និង​សេចក្ដី​មេត្តា​ប្រោស​ប្រណី​ដល់​ក្មួយ ឱ្យ​ក្មួយ​ជួប​តែ​រឿង​ល្អៗ​លើស​មនុស្ស​ផង​ទាំង​ពួង។ ក្មួយ​សាង​បុណ្យ​ច្រើន​ណាស់​ដែល​បាន​ជួយ​មើល​ថែ​កូន​ជីចា​របស់​ពូ។ ទាំង​នេះ​សុទ្ធ​តែ​ជា​សម្ដី​ចេញ​ពី​មាត់​កម្មករ​សុចរិត​ម្នាក់​និង​ឪពុក​នៃ​គ្រួសារ​កម្សត់​មួយ ដែល​សុំ​ជូន​ពរ​ក្មួយ​អស់​ពី​ចិត្ត​ពី​ថ្លើម។

កុមារី​បង​ឈរ​ប្រកៀក​ប្រកើយ​កុមារី​ប្អូន ទាំង​ទឹក​មុខ​ញញឹម​រីក​ដូច​ផ្កា ចំណែក​ពូ​អ្នក​ថែ​សួន​បន្ត​គយ​គន់​នាង​ហាក់​ដូច​កំពុង​មើល​រូប​ចម្លាក់​ម៉ាដូណា (Madonna)1

– ឥឡូវ​ពូ​អាច​យក​កូន​ពូ​ទៅ​បាន – អ្នក​គ្រូ​បន្លឺ​ឡើង។

– បាទ ខ្ញុំ​នឹង​យក​នាង​ទៅ – ពូ​ថែ​សួន​ឆ្លើយ។ – ចាំ​ខ្ញុំ​យក​នាង​ទៅ​កុងឌូ​ហើយ​ស្អែក​ព្រឹក​យក​នាង​ត្រឡប់​មក​ទី​នេះ​វិញ !

កូន​គាត់​ក៏​រត់​ទៅ​ផ្លាស់​ខោ​អាវ។

– ខ្ញុំ​ខាន​ឃើញ​ប្រពន្ធ​កូន​បី​ឆ្នាំ​ហើយ – ពូ​ថែ​សួន​និយាយ​ម្ដង​ទៀត – លុះ​ឥឡូវ​នាង​ស្រាប់​តែ​ចេះ​និយាយ ! ខ្ញុំ​ចង់​តែ​នាំ​នាង​ទៅ​កុងឌូ​វិញ​ភ្លាម ប៉ុន្តែ​ដំបូង​ខ្ញុំ​ចង់​ដឹក​ដៃ​កូន​ស្រី​ដើរ​លេង​ជុំ​វិញ​ក្រុង​ទូរីន​មួយ​ជុំ​សិន​ដើម្បី​សម្ញែង​គេ​ឯង រួច​ចាំ​ខ្ញុំ​នាំ​នាង​ទៅ​ជួប​អ្នក​ដែល​ខ្ញុំ​ស្គាល់​ប៉ុន្មាន​នាក់ ឱ្យ​គេ​ឮ​នាង​និយាយ​ផង ! ឱ ! ថ្ងៃ​នេះ​ពិត​ជា​ល្អ​ប្រពៃ​ណាស់ ! ប្រហែល​នេះ​ហើយ​ដែល​គេ​ហៅ​ថា​សេចក្ដី​សុខ​សាន្ត ! តោះ ! ហុច​ដៃ​មក កូន​ស្រី ឱ្យ​ដៃ​ពុក​មក កូន​ស្រី​ជីចា​របស់​ពុក !

កុមារី​ដែល​ទើប​ត្រឡប់​មក​វិញ ខ្លួន​ពាក់​អាវ​ក្រៅ​និង​មួក​កាតឹប ហុច​ដៃ​ឱ្យ​គាត់​កាន់។

– អរគុណ​អ្នក​ទាំង​អស់​គ្នា – ឪពុក​នាង​និយាយ​ម្ដង​ទៀត​នៅ​មាត់​ទ្វារ។ – អរគុណ​គ្រប់​គ្នា​អស់​ពី​ដួង​ចិត្ត ! ខ្ញុំ​នឹង​ត្រឡប់​មក​ម្ដង​ទៀត អរគុណ​ច្រើន !

គាត់​ឈរ​គិត​មួយ​ស្របក់ រួច​គាត់​ដក​ដៃ​ចេញ​ពី​កូន​ស្រី ហើយ​បក​ក្រោយ​មក​វិញ ដៃ​ស្ទាប​ក្នុង​ហោប៉ៅ​ខោ​ហោប៉ៅ​អាវ រួច​ស្រែក​ដូច​មនុស្ស​កម្រោល​ចូល៖

– ត្បិត​ខ្ញុំ​ក្រ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​មាន​ប្រាក់​២០​លៀរ​នេះ​ទុក​ជូន​ឧបត្ថម្ភ​មជ្ឈមណ្ឌល សុទ្ធ​តែ​មាស​ថ្មី​ជ្រើង! – ហើយ​គាត់​បោះ​ប្រាក់​ក្ឌាំង​ទៅ​លើ​តុ។

– ទេៗ ពូ​ចិត្ត​បាន​ណាស់ – អ្នក​គ្រូ​រំភើប​ចិត្ត​ស្ដី​ប្រកែក – ពូ​ទុក​ប្រាក់​វិញ​ចុះ។ ខ្ញុំ​មិន​ហ៊ាន​ទទួល​យក​ទេ ហើយ​ពួក​យើង​ក៏​មិន​ត្រូវ​ការ​ដែរ។ ចាំ​លោក​ពូ​អញ្ជើញ​មក​ម្ដង​ទៀត ពេល​ដែល​លោក​នាយក​នៅ​ទី​នេះ។ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​ធានា​ប្រាប់​ពូ​ឱ្យ​ហើយ ថា​គាត់​ក៏​នឹង​មិន​ព្រម​ទទួល​យក​ដែរ។ ពូ​ខំ​ប្រឹង​ហូរ​ញើស​ហូរ​ឈាម​ដើម្បី​បាន​មួយ​កាក់​មួយ​សេន។ ទោះ​ពូ​មិន​ជួយ​ជា​ថវិកា ក៏​ពួក​យើង​អរគុណ​ពូ​ណាស់​ចំពោះ​សន្ដាន​ចិត្ត។

– មិន​ថ្វី​ទេ ខ្ញុំ​សុខ​ចិត្ត​ជូន​ដោយ​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត – ពូ​ថែ​សួន​ទទូច​ចចេស – ហើយ​ចាំ​ពេល​ក្រោយ ចាំ​យើង​គិត​ទៀត។

តែ​អ្នក​គ្រូ​មិន​ព្រម យក​កាក់​ញាត់​ចូល​ក្នុង​ហោប៉ៅ​អាវ​គាត់​វិញ​ភ្លាម មិន​ឱ្យ​គាត់​ដឹង​ខ្លួន​ទាន់។ លុះ​ទាល់​តម្រិះ លោក​ពូ​ក៏​ញាក់​ស្មា​បោះ​បង់​គំនិត​ចោល ហើយ​យក​ដៃ​ខ្លួន​ប៉ះ​មាត់​ថើប​លា​អ្នក​គ្រូ​និង​កុមារី​ម្នាក់​ទៀត រួច​កៀក​ដៃ​កូន​ស្រី​ដើរ​ចេញ​តាម​ទ្វារ ដោយ​និយាយ​ជា​ចុង​ក្រោយ៖

– មកៗ កូន​ពុក ទ្រព្យ​គាប់​ចិន្ដា​របស់​ពុក !

រី​ឯ​កុមារី​គ​ថ្លង់​បន្លឺ​ឡើង​ដោយ​សំឡេង​គ្រលរ៖

– ព្រឹក​នេះ​មេឃ​មាន​ថ្ងៃ​ល្អ​ណាស់។

1ម៉ាដូណា (Madonna) ជា​រូប​ចម្លាក់​តំណាង​ឱ្យ​ម៉ារី​ដែល​ត្រូវ​ជា​មាតា​របស់​ព្រះ​យេស៊ូ​គ្រិស្ត។

ចិត្ត (៨៥)

កំណាព្យ

ថ្ងៃសុក្រ ទី២៦

កូន​ចាប់​ផ្ដើម​យល់​ដឹង​ពី​អត្ថន័យ​នៃ​សាលា​ហើយ អង់រីកូ ប៉ុន្តែ​បច្ចុប្បន្ន​កូន​មើល​ឃើញ​តែ​រូប​ភាព​ខាង​ក្នុង​ប៉ុណ្ណោះ។ ៣០​ឆ្នាំ​ទៅ​ថ្ងៃ​មុខ កូន​នឹង​ដឹង​ថា​សាលារៀន​ជា​ទី​ត្រចង់​យ៉ាង​ណា ពេល​ដែល​កូន​ដឹក​ដៃ​កូនៗ​ខ្លួនឯង និង​សម្លឹង​មើល​សាលា​ពី​ខាង​ក្រៅ ដូច​ពុក​ពេល​នេះ​អញ្ចឹង។ ពុក​ដើរ​លើ​ផ្លូវ​ស្ងាត់ៗ​ជុំ​វិញ​អគារ​សាលា​រៀន និង​ស្ដាប់​សំឡេង​ចេញ​ពី​បង្អួច​ថ្នាក់​រៀន​នៅ​ជាន់​ផ្ទាល់​ដី បិទ​ជិត​ដោយ​រនាំង​បង្អួច។ ពី​បង្អួច​មក ពុក​ឮ​សំឡេង​អ្នក​គ្រូ​ម្នាក់​ថា៖

– ឱ ! រាង​អក្សរ «ត» មិន​ត្រូវ​ទេ កូន។ បើ​ពុក​កូន​ឃើញ គាត់​នឹង​ថា​ម្ដេច​ទៅ ?

នៅ​បង្អួច​មួយ​ជិត​នោះ ពុក​លើ​សំឡេង​លោក​គ្រូ​ម្នាក់​កំពុង​ហៅ​សរសេរ​តាម​អាន៖

– ខ្ញុំ​ទិញ​កំណាត់​៥០​ម៉ែត្រ មួយ​ម៉ែត្រ​ថ្លៃ​៤​លៀរ​កន្លះ។ ខ្ញុំ​នឹង​ទិញ​…

នៅ​ខាង​មុខ ឮ​សំឡេង​អ្នក​គ្រូ​មួក​រោម​ស្លាប​​បក្សី​ក្រហម ដែល​និយាយ​ឮៗ៖

– នៅ​គ្រា​នោះ​ព្យែត្រូ មីកា ក្នុង​ដៃ​កាន់​រំសេវ​កំពុង​តែ​ឆេះ…

នៅ​ថ្នាក់​ជាប់​គាត់ ពុក​ឮ​សំឡេង​ដូច​សត្វ​ចាប​មួយ​រយ​ក្បាល​កំពុង​យំ​ខ្ញៀវខ្ញារ ដែល​ជា​សញ្ញា​ថា​គ្រូ​ប្រចាំ​ថ្នាក់​ប្រហែល​ចេញ​ទៅ​ក្រៅ​បាត់​ហើយ។ ពុក​ដើរ​ទៅ​ទៀត​ដល់​កាច់​ជ្រុង​ក៏​ឮ​សូរ​កូន​សិស្ស​យំ និង​សំឡេង​អ្នក​គ្រូ​កំពុង​ស្ដី​បន្ទោស​វា​បណ្ដើរ​លួង​វា​បណ្ដើរ។ ពី​បង្អួច​នានា​ចេញ​កំណាព្យ​កាព្យ​ឃ្លោង ឈ្មោះ​មហាបុរស ឃ្លា​ប្រយោគ​ផ្ដល់​ដំបូន្មាន​ពី​គុណធម៌ ពី​ស្នេហា​ជាតិ​មាតុភូមិ និង​ពី​សេចក្ដី​ក្លាហាន។ មាន​ពេល​ខ្លះ​ស្ងប់​ស្ងាត់ អាច​ឱ្យ​គិត​ថា​ជា​អគារ​គ្មាន​មនុស្ស មិន​នឹក​ស្មាន​ឡើយ​ថា​មាន​កូន​សិស្ស​ដល់​ទៅ​៧០០​នាក់​នៅ​ក្នុង រួច​ក៏​ស្រាប់​តែ​ឮ​សំណើច​ផ្ទុះ​ក្អាកក្អាយ ក្រោយ​ស្ដាប់​គ្រូ​និយាយ​រឿង​កំប្លែង បណ្ដាល​ឱ្យ​អ្នក​ដើរ​កាត់​ ទច់​ដំណើរ​ផ្ទៀង​ត្រចៀក​ស្ដាប់។ អ្នក​រាល់​គ្នា​រមែង​សម្លឹង​មើល​ដោយ​សមានចិត្ត​ចំពោះ​អគារ​មួយ​នេះ ដែល​ពោរពេញ​ដោយ​យុវភាព​និង​ក្ដី​សង្ឃឹម។ បន្ទាប់​មក គេ​ឮ​សំឡេង​ឈូឆរ​នៃ​សិស្ស​បិទ​សៀវភៅ​និង​កាតាប ស្នូរ​ជើង​ស្រ៊ូសៗ និង​សំឡេង​មេក្រូ​ខ្ទរ​ឆ្លង​ពី​ថ្នាក់​មួយ​ទៅ​ថ្នាក់​មួយ ពី​ជាន់​លើ​ដល់​ជាន់​ក្រោម ដូច​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ដំណឹង​ល្អ ដែល​តាម​ពិត​ជា​អ្នក​យាម​សាលា​ដើរ​ប្រកាស​ថា​ដល់​ម៉ោង​ចេញ​ទៅ​ផ្ទះ​ហើយ។ ឮ​ដូច្នោះ មនុស្ស​ម្នា​ទាំង​ប្រុស​ទាំង​ស្រី​ទាំង​ចាស់​ទាំង​ក្មេង​ក៏​ស្ទុះ​ឆ្លេឆ្លា​ទៅ​នេះ​ទៅ​នោះ​នៅ​មាត់​ទ្វារ​សាលា ខ្លះ​រង់​ចាំ​បង​ឬ​ប្អូន ខ្លះ​ចាំ​ក្មួយ ខណៈ​ដែល​ទ្វារ​ថ្នាក់​រៀន​ទាំង​ឡាយ​បើក​ខ្វាក ឱ្យ​កូន​សិស្ស​តូចៗ​ពាក់​អាវ​ក្រៅ​និង​មួក​ល្អិតៗ ចេញ​មក​សាល​ធំ រញ៉េវរញ៉ាវ​ពេញ​ជាន់​នីមួយៗ នៅ​រ៉ែរ៉​រាំ​ប្រឡែង​គ្នា​មិន​ព្រម​ទៅ រហូត​ទាល់​តែ​អ្នក​យាម​ស្រែក​ដេញ​ឱ្យ​ចុះ​ក្រោម​ម្ដង​ម្នាក់ៗ។ ទី​បំផុត ពួក​គេ​ក៏​តម្រង់​ជួរ​គ្នា​វែង​អន្លាយ​ដើរ​តន្ត្រំ​ជើង​ចេញ​ទៅ។ ក្រោយ​មក ដល់​វេន​សាច់​ញាតិ​កូន​សិស្ស​ឡូឡា​ម្ដង សួរ​នាំ​នូវ​សំណួរ​ដូច​ជា៖ «តើ​ចេះ​មេរៀន​ទេ ? គ្រូ​ដាក់​កិច្ចការ​ឱ្យ​ប៉ុន្មាន ? ថ្ងៃ​ស្អែក​ត្រូវ​រៀន​អ្វី ? ប្រឡង​ប្រចាំ​ខែ​ថ្ងៃ​ណា ?» សូម្បី​អ្នក​មិន​សូវ​ធូរធារ​មិន​ចេះ​អាន ក៏​នៅ​តែ​បើក​ចំណោទ​លំហាត់​កូន​ខ្លួន​មើល ហើយ​សួរ​ដែរ​ថា​បាន​ពិន្ទុ​ប៉ុន្មាន៖ «តែ​៨​ពិន្ទុ​ទេ ?» «បាន​១០​ពិន្ទុ​ពេញ​ហើយ​ល្អ​ណាស់​ទៀត ?!» «មេរៀន​បាន​៩ ?» ហើយ​ពួក​គាត់​ក៏​សប្បាយ​ឬ​ខឹង​តាម​នោះ រួច​ទៅ​ជជីក​សួរ​លោក​គ្រូ​អ្នក​គ្រូ​ទាក់​ទង​នឹង​ការ​ប្រឡង។ ទិដ្ឋភាព​នេះ​ពិត​ជា​ល្អ​គន់​ណាស់ ! នេះ​ហើយ​ជា​ទំពាំង​ស្នង​ឫស្សី​ទៅ​ថ្ងៃ​អនាគត !

ពី​ឪពុក​កូន