મારું ગામ – મારા વૃક્ષો

Tree

વૃક્ષો કપાય છે તો કપાવા દો, એમાં તમે શાના ગભરાવ છો?

કશું નથી લુટાતું કોઈનું અહીં, ને પંખીઓ પણ ઉડવા તૈયાર છે.

ભાઈકાકાના આ નગરમાં તેમનું કોઈ એક ચિહ્ન્ હવે શેષ નથી ,

અને તમે ભલા આમ માત્ર વૃક્ષના જવાથી મુંઝાવ છો.

આ ધામ હતું –  હવે ગામ છે, શિક્ષણ પણ જ્યાં વેપાર છે.

ઊંડાણ નહિ, વિસ્તાર જેનો વ્યાપ છે,

એના પર થોડા વૃક્ષો તો શું આખેઆખું જંગલ પણ કુરબાન છે.

શાંત રહી ને કાપી જાવ, પ્રજા પંખીઓ જોવામાં વ્યસ્ત છે.

 (આ લખાઈ હતી થોડા વર્ષો પહેલાં જયારે રેલ્વે સ્ટેસન આગળ વૃક્ષો કપાયા. ટ્રાફિક અને માનવ ની સુવિધા માટે જ આ પગલું લેવાયું હશે. પણ આપણે આપણી સુવિધાઓ માટે કોનું અને કેટલું નિકંદન કાઢીશું એનો ક્યારેય વિચાર પણ કર્યો છે?)

નોધ: કપાયેલા વૃક્ષનો ફોટો મિત્રના ફેસબુક પોસ્ટ માંથી લીધેલ છે.

મારું ગામ – મારા વૃક્ષો

બાપુ!!! કેવું થઇ ગયું?

 

Gandhiji
બાપુ એ હાથ જોડી દીધા!

 

કેટલા દૂરરહ્યા અમે રાખી તને કને,
અડ્યા કૈક એવું અભડાવી દીધો તને!

તેં સત્યની કેડી રચી,
અમે અસત્યનાં પગલાં પાડ્યા.

તે અહિંસાનું દેવળ કર્યું,
અમે હિંસાનો બલિ ધર્યો.

તેં આદર્શોનું ગગન ગજવ્યું,
અમે તેને ટુંપી દીધું…

તે અંત્યોદયની વાત કરી,
અમે બધી વાતે રાત કરી.

તમે ‘હિંદછોડો’ નો નારો દીધો,
અમે એમ જ એને છોડી દીધો.

તમે કેદ થઈને મુક્ત રહ્યા,
અમે નોટો માં તમને કેદ કીધા.

તમે પ્રયોગ કરેલા સત્યના અને જીવનનો યોગ કર્યો,
અમે તમારા યોગમાં વિયોગનો મહિમા કર્યો !

તમે તમારા શ્વાસ થકી દેશ ને તારી લીધો,
અમે તમારા નામે કેવળ સ્વાર્થ શણગારી દીધો.

– ધૈર્ય બ્રહ્મભટ્ટ

નોધ: પૂજ્ય બાપુ  ના નિર્વાણ દિને લખી ને તૈયાર કરવા માંગતો હતો, પણ એમના આદર્શો ની માફક તારીખ પણ ચૂકાઈ ગઈ. છતા! બાપુ સાદર સ્વીકારજો.

 

ચિત્ર

રસ્તો

‘કેમ છે ધૈર્ય?’ હું જરા ચોંક્યો, દોડતા જીવન માં નિરાંત નો શ્વાસ લેવા રસ્તા ની ધારે ઉભો રહ્યો. નજર ફેરવી. કોઈ ઓળખીતું દેખાયું નહિ. ત્યાં જ વિસ્મય પૂર્વક એજ અવાજ ફરી સંભળાયો. મારી નજર રસ્તા પર ગઈ અને જૂની ઓળખાણ ના બંધે અમે બંધાઈ ગયા , અને અમે પલક ઝપકાવ્યા વિના એકબીજા તરફ જોતા રહ્યાં.

મારા એક નંબર ના અડવાણા પગથી આઠ નંબર ના બુટ સુધીનો હિસાબ એ રસ્તા પાસે છે. એ મારા જીવનની ઘણી પળો નો સાક્ષી છે. આ બધું મનમાં ચાલતું હતું ત્યાં તે બોલી ઉઠ્યો – ‘કેમ ઘણાં વર્ષે ?’. હું ‘પરદેશથી હમણાં હમણાં જ પાછો ફર્યો છું. મેં કહ્યું હજી જુના મિત્રો યાદ છે એમ ને? મને એમ કે નવા મિત્રો મળતા જૂના ભૂલાઈ ગયા હશે.’

રસ્તા એ થોડી વારે કહ્યું હવે ક્યાં કોઈ મિત્રો બનાવે છે. મને, પહેલા તો ચાલતા, સાઇકલ લઇ ને જતા, ધીમે ધીમે મારી સાથે વાતો કરતા વાહનો બધા સાથે મૈત્રી થતી.મને ખાડા રૂપી પડેલા ઘા માં કોઈ દુઃખ ન પોહચાડતું, ખસી ને દૂર થી જતું પણ આજે બધા કશું જોયા વગર તેને વાહનો થી ખોતરે છે. હવે તો એ ઝડપથી તેઓ જાય છે કે મારી ચામડી પણ બળી જાય છે. જાણે મારો નાશ કરવા દોડતા ન હોય, તો પછી મિત્રતાની તો વાત જ ક્યાં કરવાની?

તું ગયો ત્યારે જયાં ખેતર હતું ત્યાં હવે રોડ થઇ ગયો છે. પરસ્પર વાત કરવાની કદી નવરાશ મળી નથી . હજી મેં તો તેનું નામ પણ નથી પૂછ્યું. હું જેને સૌથી વધુ યાદ કરું છું તે આ કિનારે આવેલ વૃક્ષોને જેમણે ધોમધખતા તાપ માં માત્ર તમને નહિ, અમને પણ છાય આપી છે. ને તરત મારી નજર ઉપર જતા સમજાયું કે જ્યાં હું પહેલાં શીતળતા અનુભવતો ત્યાં આટલી ગરમી કેમ છે? આ વિચાર હજુ ચાલે જ છે ને રસ્તા ને ચીરતો, કચડતો, દબાવતો વાહનોનો મારો તૂટી પડ્યો.

ઘડિયાળ જોઈતો ઓફિસો છૂટવાનો સમય થઇ ગયો હતો. મારી અને રસ્તા બંનેની સ્થિતી યોગ્ય નહોતી. અને રસ્તાને હું રસ્તામાં મૂકી ચાલી નીકળ્યો.

  • ધૈર્ય બ્રહ્મભટ્ટ
રસ્તો