Бүген 2026 елның 10 март көне (Сишәмбе) – Вакыт 16:00 UTC (Битне яңартырга) – Күренеш: мобиль / санак

Бу көнне ... (10 март)

Русиядә Архивлар көне, Бразилияда Каената көне, Венесуэлада Табиблар көне, Польшада Ир кешеләр көне, Украинада Игенчеләр көне һ.б.

Вакыйгалар

1535 — испан сәяхәтчеләре Галапагос утрауларын ачканнар.
1935 — Минзәлә татар драма театры оеша.
1943 — ССРБда атом коралын җитештерү буенча эшләр башлана.

Туулар

1892 — Якуп Чанышев, генерал-лейтенант.
1899 — Әмир Нәҗип, шәркыятьче галим (рәсемдә).
1929 — Равил Низаметдинов, «Весенний» совхозы директоры.
1941 — Фоат Садриев, драматург.

Вафатлар

1922 — Николай Катанов, төрки телләр белгече.
1940 — Михаил Булгаков, рус язучысы һәм драматург.
2014 — Равил Фәхретдинов, күренекле татар галиме, тарихчы, археолог.

Башка вакыйгалар • Үзгәртү • Проект • Яңартырга

Индуктивлык кәтүге (ингл. Inductor) — энергияне магнит кырында саклау өчен кулланылган пассив ике электродлы электрон компонент. Индуктивлык кәтүгенең магнит энергиясен саклау сәләте аның индуктивлыгы белән, Генриларда үлчәнә. Теләсә нинди үткәргечнең дә индуктивлыгы бар (түбәндә "туры чыбык үткәргече" тигезләмәсен карагыз), гәрчә гадәттә магнит кырын көчәйтү өчен үткәргеч бормалап чолгана.

Индуктивлык кәтүге эчендә вакыт белән үзгәрә торган магнит кыры булу сәбәпле, Фарадей электромагнит индукция законы буенча көчәнеш барлыкка килә һәм ул Ленц законы буенча үзен барлыкка китерә торган токка каршы тора.

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сез беләсезме?

Финляндиянең «Манчестере» илдәге тору өчен иң уңайлы шәһәр дип санала.
Самар өлкәсенең Иске Мәчәләй авылында дүрт мәчет бар.
Чуашстанның Яңа Чабаксар шәһәре халкының яртысын милли яктан чуашлар алып тора.
Удмурт батыры Мардан нигез салган авыл аның улы исеме буенча аталган.
Казанда 1905 елгы беренче рус революциясе фетнәчеләре хөрмәтенә аталган урам бар.
Сибай каласының карьеры тирәнлеккә 500 м ,ә диаметры — 2 км җиткән.
Кумык теле кайчандыр Кавказда лингва-франка ролен үтәгән.
Бүгенге кытай әдәбиятына нигез салучы неоконфуцийчылыкны нигезләүче Чжоу Дуньиның 32 буын туганы булып тора.
2012 елда Роберт Лефковиц беләнБрайан Кобилка «тере күзәнәкләрдә биохимик сигналлар җибәрүдә катнашкан универсаль молекулларны өйрәнү» Химия өлкәсендә Нобель премиясенә лаек булалар.
Удмуртия татарларының 85 % өлеше биш шәһәрдә (Ижау, Сарапул, Можга, Глазов һәм Воткинск) тора.
Мордовиядә таралган төмән сөйләшендә гөмбәне паңгы диләр.

Архив • Яңа чыгарылыш әзерләү • Төзәтү

Яхшы мәкалә

Удмурт Республикасы — Россия Федерациясе составындагы республика. Идел буе федераль округына керә. Башкаласы — Ижау шәһәре. Республика Урта Уралның көнбатышта урнашкан. Көнчыгыштан көнбатышка озынлыгы — 180 км, төньяктан көньякка — 270 км. Иң югары ноктасы 332 м, республиканың төньяк-көнбатышта урнаша.

XV гасырда көньякта торган удмуртлар Казан ханлыгы эчендә, ә төньякта торган удмуртлар — Мәскәү дәүләте эчендә иделәр. Казан ханлыгы җимерелгәннән соң, удмуртлар бер дәүләттә булалар.

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сайланган исемлек һәм портал

Соңгы сайланган исемлек:		Россия императорлары
Соңгы сайланган портал:		Кино

Архив • Кандидатлар

Сайланган мультимедиа

Таныш булыйк

Википедия — Бөтендөнья пәрәвезе киңлекләрендә Вики механизмы ярдәмендә универсаль энциклопедия үстерү проекты.

Дөньяның 300 телендә бүлекләре булган Википедиянең максаты — теләсә нинди кеше үзгәртүләр кертеп яхшырта алган, ирекле килеш кулланыла алырлык объектив һәм тикшеренә алырлык эчтәлек тәкъдим итү. Тел-ара координацияләү эшендә лингва-франка буларак инглиз теле кулланыла.

Проект табигате нигез принциплар белән билгеләнә. Эчтәлеге Creative Commons CC BY-SA хокуки лицензиясе буенча булдырыла һәм кулланыла.

Җаваплылыктан баш тарту

Википедия үз эчтәлегенең "дөрес булуы турында гарантия бирми"
Википедиянең Интернетта яшәвенә ярдәм итүче

Викимедиа фонды, проект чикләрендә тупланган мәгълүматлар арасында хаталарның булуы өчен җаваплы түгел. Шәхси кертемнәре өчен җаваплылык катнашучыларда кала.

Катнашу

Катнашырга: Нигез тәртипләр һәм башка кагыйдә-киңәшләр белән танышып алыгыз, һәм вики-этикетны хөрмәт итегез; теркәлү киңәш ителә, әмма мәҗбүри түгел.
Ярдәм кирәк: Ярдәм битләрне карап чыгыгыз, анда хәл ителмәгән сорауларны исә булышу үзәгебездә сорагыз; теркәлгән катнашучылар ярдәм күрсәтергә әзерлеген белдергәннәре арасыннан актив волонтёрларга мөрәҗәгать итеп, остаз булулары турында сорый алалар.
Көчләрегезне тикшерергә: Өйрәнү урынында үзгәртүләр кертеп карагыз яки мәкаләләрне язу / төзәтү киңәшләре белән танышыгыз.

Җәмгыять

Җәмгыятебез мәкаләләргә үз өлешен тематик проектлар кысаларында һәм бит эчтәлеге турында аралашу урыннары ярдәмендә уртак хезмәттәшлеген башкарган катнашучылардан оеша.
Уртак идеалыбыз — "һәрбер кеше бар булган гыйлемгә ирекле килеш ирешә алган бер дөньяны барлыкка китерү".

Википедиянең татар телле бүлеге җәмгыяте 59 452 теркәлгән катнашучыдан тора, алардан 129 соңгы ай дәвамында кимендә бер үзгәртү кертте. Проектыбызның тотрыклы үсүе өчен 9 катнашучыбыз хезмәт функцияләрен башкаруга сайланган.

Проектыбыз кече, автохтон, Россия һәм Төрки халыклар телләрендәге Википедияләр төркемнәренә керә һәм дөньяның төрле илләрдәге күптеллелекнең әһәмиятен аңлаганнарның ярдәмен күреп яши.

Вики-кырларыбыз

Хәзерге вакыйгалар
Көн тәртибендәге мәсьәләләр
Соңгы яңалыклар
Статистика
Вазыйфалар
Стратегия
Эшчәнлек планы
Алдынгыларыбыз
Тиешле мәкаләләр исемлекләре:
- 1 000 • 10 000 • 50 000
- Татар теле: мәкалә - портал - татВП проекты (ВМРУ проекты) - тематик агач
- Татарнамә: мәкалә - портал - проект (бүлекләре) - тематик агач - күптелле исемлек
- Татарстан: мәкалә - портал - проект - тематик агач - күптелле исемлек
Ай хезмәттәшлеге темасы
Сайланган эчтәлек
Соңгы үзгәртүләр
Яңа битләр

Тугандаш проектлар

Википедия проектының үсешен кайгыручы коммерциячел булмаган Викимедиа Фонды шулай ук башка ирекле эчтәлекле күптелле wiki-проектларның тормышын тәэмин итә:

Викиверситет — белем бирү аланы