ส่วนต่อประสานโปรแกรมประยุกต์

ส่วนต่อประสานโปรแกรมประยุกต์ (อังกฤษ: application programming interface) หรือนิยมเรียกย่อว่า เอพีไอ (API) หมายถึงวิธีการที่ระบบปฏิบัติการ ไลบรารี หรือบริการอื่น ๆ เปิดให้โปรแกรมคอมพิวเตอร์สามารถติดต่อเรียกใช้งานได้ เอพีไอสามารถแบ่งได้เป็น

• เอพีไอที่ขึ้นกับภาษา (language-dependent API) คือ เอพีไอ ที่สามารถเรียกใช้จากโปรแกรมที่เขียนขึ้นด้วยภาษาเพียงภาษาใดภาษาหนึ่ง
• เอพีไอไม่ขึ้นกับภาษา (language-independent API) คือ เอพีไอ ที่สามารถเรียกได้จากโปรแกรมหลาย ๆ ภาษา

ประวัติ

คำว่า เอพีไอ เดิมทีใช้เพื่ออธิบายส่วนต่อประสานสำหรับโปรแกรมที่ผู้ใช้ปลายทางใช้งาน ซึ่งเรียกว่าโปรแกรมประยุกต์ ซึ่งที่มานี้ยังคงสะท้อนอยู่ในชื่อ "application programming interface" ปัจจุบันคำดังกล่าวมีความหมายกว้างขึ้น โดยครอบคลุมถึงโปรแกรมอรรถประโยชน์และส่วนต่อประสานกับฮาร์ดแวร์ด้วย

แนวคิดของเอพีไอมีมาก่อนคำเรียกนี้ นักวิทยาการคอมพิวเตอร์ชาวอังกฤษ มัวริส วิลค์ส และเดวิด วีลเลอร์ ได้พัฒนาไลบรารีซอฟต์แวร์แบบแยกส่วนขึ้นในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1940 สำหรับเอดแซก ซึ่งเป็นคอมพิวเตอร์ยุคเริ่มแรก ซับรูทีนในไลบรารีดังกล่าวถูกเก็บไว้บนแถบกระดาษเจาะรู และจัดเรียงไว้ในตู้เก็บเอกสาร ภายในตู้ดังกล่าวยังมีสิ่งที่วิลค์สและวีลเลอร์เรียกว่า "สารบัญแฟ้มของไลบรารี" ซึ่งเป็นบันทึกอธิบายเกี่ยวกับซับรูทีนแต่ละตัวและวิธีนำไปใช้ ในปัจจุบัน แนวคิดของสารบัญแฟ้มลักษณะนี้มีลักษณะใกล้เคียงกับเอกสารกำกับเอพีไอหรือข้อกำหนดเอพีไอ ซึ่งทำหน้าที่อธิบายวิธีการเรียกใช้งานซับรูทีนแต่ละตัว

หนังสือ The Preparation of Programs for an Electronic Digital Computer ของวิลค์สและวีลเลอร์ ถือเป็นเอกสารที่เผยแพร่ข้อกำหนดเอพีไอเป็นครั้งแรก โจชัว บล็อก มีความเห็นว่า วิลค์สและวีลเลอร์ได้คิดค้นเอพีไอโดยนัย เนื่องจากเอพีไอเป็นแนวคิดที่ถูกค้นพบมากกว่าจะเป็นสิ่งที่ถูกประดิษฐ์ขึ้นใหม่

ดูเพิ่ม

• แบบจำลองอ็อบเจกต์เอกสาร
• ส่วนต่อประสาน
• โปรแกรมเสริม

แหล่งข้อมูลอื่น

• Forrester : IT industry : API Case : Google v. Oracle – May 20, 2021 – content format: Audio with text – length 26:41