Het oksaal spreekt ons aan. De conciërge wil de deur speciaal voor ons openen en gaat op zoek naar de sleutel, het wenteltrapje voelt claustrofobisch eng aan. Veilig bengelend aan de zware koordleuning komen we puffend boven, waar we verrast worden met een schitterend uitzicht op de kerk, volledig versierd met indrukwekkend grote wandschilderingen.
Neo-byzantijnse muurschilderingen, waar een schildersduo 17 volle jaren mee bezig was, verbeelden de cyclus van de zeven smarten van Maria. De kerk biedt daarom troost.
Wie kent nog de tien geboden die we als kind in een ver verleden moesten aframmelen om te slagen voor de lessen godsdienst? Gebod 4 wordt snel doorgestuurd naar de kinderen. Stel je voor dat ze deze vergeten!?
Een schitterend interieur. De vele sterretjes op het blauwe plafond symboliseren speels het geheel. Amper 5 km van ons huis en mea culpa, nog nooit bezocht en heel erg de moeite.
Het vertrek is gepland in Breskens. De lucht ‘schijnt’ eindelijk blauw, staalblauw. Echt ZON-dag. Last-minute keren we onze fietsen die richting uit, het weer moet maar niet zo schitteren… Het jaar is bijna om. Ik denk en spreek nog steeds in schooljaren, altijd gedaan en het gaat niet over. Als kind telde ik de dagen af tot de grooooote vakantie eindelijk daar was. Om me dan met enige regelmaat flink te vervelen. Als student wachtte ik met een klein hartje op verdiende cijfers van bloed, zweet en tranen. Als leerkracht, moe van het verbeterwerk, mat ik de resultaten van mijn pupillen steeds opnieuw weer aan de eigen lesgeverscapaciteit, niet altijd een goed idee. Pensioen is nooit vakantie meer, nu leef ik dubbeldik mee met de kleinkinderen die groter worden.
Na 25 zonnige fietskilometers is nieuwe energie broodnodig. Op het pleintje vinden we een plekje in de schaduw, vlak naast de éénhoorn met de symbolische waarde van kracht, moed en strijdlust. Het stadje werd na WO 2 opnieuw opgebouwd. Het pand van herberg De Eenhoorn was totaal verwoest, nu genieten we er ontspannen lekkere mosselen. We fietsen verder…..Wat een tegenstrijdige gedachte… hoe levens van mensen grondig verschillen naargelang plaats en tijd. Chance is een belangrijk voorwaarde in het leven.
Retranchement is het meest zuidwestelijk kustdorp van Nederland. Een dorpje vol straatwerken, huizen in de steigers of te koop. Elke romantiek lijkt weg…. Een klein pleintje, met prachtig zicht op het natuurgebied het Zwin waar België en Nederland elkaar zoenen (getuige de grenspaal), trekt veel geboeide lezers aan. Een omheining vol haiku’s geeft foto-impressies in woorden. Herman Van Rompuy, ooit eerste minister van België, speelt met die dichtvorm. Zijn woorden vertalen ook mijn brein : Fietsend langs de dijk zicht op de eeuwige zee Dromend en denkend.
Maar de mooiste vind ik deze
Wij fietsen daar waar in de Middeleeuwen een brede vaargeul voor kleine ondiepe schepen was. Zij voeren richting Brugge, Damme en Sluis. De welvaart van deze steden was vooral te danken aan het Zwin. Door de verzanding werden de steden niet langer bereikbaar én kunnen wij nu rustig verder fietsen. Grootouders krijgen op dat moment het bevrijdend telefoontje dat kleindochter geslaagd is en slaken een uitgelaten gilletje. Waar Nederlanders en Belgen verbroederen, willen we instant samen met hen toosten, maar de ober laat op zich wachten.
Dan maar een ijsje in het strandpaviljoen Puur (Groede). Traditie vraagt om ere en het zicht op zee en genietende mensen in schaarse kledij is fijn.
Terug in Breskens slaagt de zwart-wit gestreepte dame als vuurtoren er spontaan in mooie herinneringen op te roepen. Jaren geleden kregen wij er met onze vriendengroep een rondleiding door een voortreffelijke gids, die ik persoonlijk mocht leren kennen, bij haar thuis met vergezicht en op een leuke blogmeeting in Antwerpen én binnenkort meer van dat in Vlissingen.
Onderweg op de fiets in Temse ontdekken we dit kunstwerk van Cédric Deckers. Hij is nog volop aan het werk en heeft het duidelijk warm bij de eerste zonnestralen. Cecko is amper 22 en in mijn ogen al een volleerd graffitikunstenaar.
Het immense werk bevindt zich onder de brug, net tegenover het bospark. Het thema spreekt voor zich.
Ik begin een babbel, maar hij reageert nauwelijks. Hij heeft natuurlijk nog een massa werk voor de boeg in de dierenwereld. Hij tovert een speels, prachtig beeld dat me heel hard kan bekoren. De hond wacht geduldig tot het baasje ermee stopt. Hij (de hond uiteraard) vraagt om een lieve aai, maar luistert gedwee als baasje hem terug roept.
Voor één keer schijnt de zon hier uitbundig en staat een hoek van het werk in vuur en vlam. Het geheel gelijkmatig in beeld krijgen lukt me dus niet.
Dit sprookjestafereel én de zon maken me instant blij.
Vandaag giet het pijpenstelen. Of zijn het oude wijven? Maar ik ben tevreden. En dankbaar. En opgelucht. Ik aanvaard zonder klagen, zonder vragen, zonder zagen. Want het lentefeest van kleinzoon nummer 2 was vorige zondag. En toen scheen de zon, konden we een groot deel van de dag in de immense tuin genieten, kregen we zelfs een vaag bruin kleurtje en was het heel gezellig.
We genoten de mooie momenten, want het was fijn dat iedereen er was. De sfeer was ongedwongen, naturel feestelijk.
Kleinzoon was in de wolken want hij kreeg zijn droom. Zijn droom de drone. Papa wil hem leren het bedieningspaneel te gebruiken en stuurt de drone over de bomen, richting zon. Iedereen glundert en wuift uitbundig om toch maar in beeld te komen. Tot het zwarte monster geen kik meer geeft en verloren lijkt te zijn neergestort in het enorme grasveld waar het (on)kruid een meter hoog staat. Goed voor de beestjes, minder voor de paniek van de kleinzoon. Iedereen verdwijnt tussen het hoge gras, niemand vindt de naald in de hooiberg. We helpen troosten en kalmeren. Onbegonnen werk. Tot….na een spannend half uur woede en boosheid en angst en ontgoocheling en tranen de bewuste naald wordt terug gevonden op het fietspad van de R4, weg van het hooi. Daar is hij veilig geland. Maar te ver weg om nog op signalen te reageren.
De drone toont prachtige beelden van bos, grasland en ons feestje. Dat wordt oefenen geblazen om het beestje onder controle te houden. Techniek staat voor niets. Kleinzoon test uit met sobere sprongetjes en papa krijgt vooral geen tweede kans. Die zoekt dus veiliger oorden….
Slecht nieuws : mijn bloeddruk staat te hoog, meer nog, veel te hoog. Dus krijg ik een apparaat mee naar huis waarmee ik hem tweemaal per dag thuis moet meten gedurende 14 dagen. Ik doe het trouw, maar vreemd…. op 2 minuten tijd schelen die waarden soms twee punten? Wijselijk (?) kies ik voor de laagste. Die nog te hoog is.
Vandaag is de grote jaarlijkse stressdag daar weer. De inschrijvingen voor het cultuurabonnement van volgend schooljaar in Beveren openen digitaal om 9 uur. Samen met mij zitten een massa mensen meer dan intijds klaar om een plaatsje te bemachtigen. Geubels is mijn TOPfavoriet. Die moét en zal erbij zijn deze keer! Twee computers staan hier klaar, stel je voor dat er één forfait geeft….
9u……..Neen, lukt (nog) niet…..Geef ze even tijd L. 9.1u….. Geduld is een mooie deugd L. 9.2u……Komaan zeg. 9.8u……Zucht. 9.12u…..Frustratie troef. 9.14u……Vloek. 9.15u…..Nog 130 wachtenden voor jou. 9.19u….Oef!
Met een sprint tik ik uitbundig op de man. Voor deze keer mag het, zelfs manlief verdraagt het. Volzet. Door niet-abonnementen, want vrije tickets lukten dus wel. Maar dan betaal je per voorstelling 4 Euro meer (dus 40 euro in totaal) én is de extra gratis voorstelling niet inbegrepen. En wij, tja, waren gieriger…. én vooral dommer dan de 500 man voor me. Geubels wordt dus niet dé man van 2025. Is manlief stilletjes opgelucht?
Nog snel een flauwe vervanging vast gelegd en me op de wachtlijst geplaatst, wellicht als nummer 354.
Niet naar mijn gewoonte typ ik een ontgoochelde reactie in op facebook. Snel volgt de reactie “Beste LDP, onze excuses voor het ongemak. Er ging inderdaad iets mis in het ticketsysteem, waar wij zelf niet verantwoordelijk voor zijn. Uiteraard. Al wie 5 of meer losse tickets bestelde, wordt vanaf maandag gecontacteerd en zal alsnog kunnen genieten van het abotarief.” Ik kan het niet nalaten : “Ik was zo slim niet om direct 10 losse tickets te kopen. Ik bleef geduldig (??) wachten …..en Geubels was volzet….” Met een droevig gezichtje. Geen reactie meer.
Daarna meet ik plichtsbewust mijn bloeddruk. En voor één keer liggen de waarden binnen het aanvaardbare. Meer van dat?!
In een ver verleden was Westerbork een kale vlakte. Nu rijdt de bus ons doorheen het weelderige groene landschap naar het kampterrein waar gids Maya ons opwacht.
Kamp Westerbork was een doorgangskamp voor Joden. 93 treinbiels langs de kant getuigen stil van evenveel transporten, waarbij mensen naar verre vernietigingskampen werden doorgestuurd. Elke dag werden namen afgeroepen, er was een voortdurende angst onder de mensen.
Veel werd nadien afgebroken. Het ‘kamp’ kreeg nog verschillende functies later. Maar de sfeer én de gids spreken nog steeds boekdelen. Haar verhalen vertellen gruwelijke details over wat zich daar heeft afgespeeld, je wordt volledig meegetrokken in die angstige wereld van toen. Het huis van kampcommandant Gemmeker is bewaard gebleven en kreeg ter bescherming een glazen omhulsel. Spontaan dwalen mijn gedachten af naar de film ‘The zone of interest’, waarbij de weelde van de commandant en zijn gezin scherp afsteekt tegen wat zich een boogscheut verderop afspeelt.
De fotograaf Rudolf Breslauer kreeg als gevangene de opdracht om de schone schijn van het leven daar te verfilmen. In de Westerborkfilm worden de betere momenten getoond, geen sprake van treinen die vertrekken richting dood, geen mensen die zich kreupel werken om toch maar transport te vermijden, geen overvolle barakken, geen kinderen, geen angst voor deportatie. We zien de wereld door de nazi-ogen. Rudolf hoopte op die manier zijn gezin te redden, wat hem niet lukte. Enkel zijn dochter overleefde Auschwitz.
De lupines die nu volop in bloei staan, waren er ook toen ook al en werden in ‘vaasjes’ gezet, mensen zorgden zelf voor wat kleur in het donkere bestaan.
Op de appélplaats, waar mensen doods-bang het verdict afwachtten, bevinden zich nu vele kleine stenen, voor iedere gedeporteerde een eigen verhaal. Terwijl je voorbij de trein met origineel onderstel stapt, worden fluisterend de namen en leeftijden onafgebroken vernoemd.
Anne Frank en haar gezin bleven hier ook een maand en werden dan op transport gezet.
De commandant, met de dood van 102 000 mensen op zijn geweten, kwam al na 6 jaar vrij omdat hij de rechter ervan kon overtuigen dat ‘Befehl ist befehl’ en ‘Er hat es nicht gewusst’.
Bewust van een wrede plaats die nu vredig aanvoelt (slechts 1 letter verschil…), applaudisseren we voor de gids die ons sereen en respectvol meetrok in het verhaal. Haar verspreking ‘de trein brengt jullie nu terug naar de uitgang’ zorgt voor een lach en een traan. Maar de bus deed zijn werk.
De fietstocht door de bossen om af te kicken van de realiteit die ooit was, helpt verteren én beseffen dat de geschiedenis zich blijft herhalen.
Het kunstwerk van Truus Menger, met schitterende achtergrond waar koeien zorgeloos grazen, vertaalt kunstig wat mensen toen (en nu nog) voel(d)en.
‘Lach en leef je mooiste leven’, de woorden van Hennie (1959 -2023) lees ik op een bankje in de heide. Ondanks de mindere weersvoorspellingen wagen we terug de sprong en trekken met kar en fiets en bevriend koppel richting Veenhuizen. Het tv-programma van Arnout Hauben ‘Dwars door de lage landen’ triggerde onze nieuwsgierighheid naar de koloniën van Weldadigheid. Een experiment in de 19e eeuw waarbij men arme mensen uit hun natuurlijke omgeving wegtrok om onbewerkte gebieden vruchtbaar te maken en zo de armoede te bestrijden. Veenhuizen straalt een heel speciale sfeer uit, waar we toch even stil bij worden. Gezinnen, bedelaars, wezen en landlopers werkten er onder 24 uur bewaking. Hoewel het een vorm van gevangennemen was, kan je het ook zien als een pré-stadium van sociale zorg. De oude gevangenis, het hospitaal, de arbeidershuisjes geven een sereen beeld van hoe het ooit was. Pas rond 1950 werden er geen kolonisten meer heen gestuurd. Het dorp met een stevige brok geschiedenis werd werelderfgoed in 2023. Het trof me flink, ik zou er uren over kunnen schrijven, maar dit wordt geen reisblog, info is overal te vinden op het net. We slapen in de dokterswoning van het hospitaal, het hotel ‘Bitter en zoet’, waar de kamers en vooral de badkamers de oude sfeer met modern comfort oproepen. Impressionant!
In het dorp in het muisstil, enkel een onophoudelijk vogelconcert begeleidt onze fietstocht.
Dwars door het Drents Friese Wolt fietsen we van Diever, een gezellig dorpje, naar Appelscha. Het is fijn en stil fietsen in de prachtige nog-niet-paarse heide en Aekingerzand met zijn woestijngevoel.
Als grote fan van heide bekoort ook Dwingelderveld me. Een nat heidegebied. Het blijft droog en de zon is sporadisch gul met zijn stralen. De schaapsherder met zijn grote kudde is niet zo veraf, maar toch te ver om deftig op de foto te krijgen. De honden springen vrolijk rond de kudde heen in het moerassig gebied. Romantisch plaatje! De Bospub in Dwingeloo is een fijne uitrustplek met de lekkerste biertjes, plezierigste mensen en een ontroerend moment van samen zingen, cantusheimwee uit de jonge jaren borrelt op.
Onze laatste dag wordt er één van bezinning en groot besef van een luxebestaan. We trekken naar het kamp van Westerbork waarover in een volgend schrijven meer.
Manlief rijdt nu de 310 KMS veilig naar huis, terwijl ik de mooie dagen met toffe vrienden herbeleef in dit schrijven, hobbelend en bobbelend , intens en dankbaar. Ik lach en leef mijn mooiste leven.
omabaard 
