Een goede vriend koos vorige week voor euthanasie, na anderhalf jaar kwelling door een vreselijke ziekte. Het werd voor hem onhoudbaar, medisch was hij uitbehandeld, hij hield veel van het leven, maar dit was niet langer leefbaar. Met veel pijn liet hij uiteindelijk de draad van het leven los. Die dag dat hij ‘het’ liet doen, was ik, vanop afstand, erg onrustig. Maar het was de enige en beste oplossing. De dokters begrepen hem.
Toevallig was ik gisteren ingeschreven voor een voordracht van Manu Keirse over rouwverwerking. Hij is 76, meer dan 50 jaar actief in verliesverwerking, hij is arts, psycholoog en hoogleraar, schreef al meerdere boeken.
In ‘Vingerafdruk van verdriet’ schrijft hij hoe iedereen op een eigen manier, met een unieke vingerafdruk dus, rouw verwerkt en daar geldt regel noch tijd.
Verlies verandert je leven voorgoed, je leert ermee omgaan en jezelf hervinden in een wereld die fundamenteel veranderd is. Hij spreekt over rouw’arbeid’.
‘Sterven is verhuizen van de buitenwereld naar het hart van de mensen die van je houden ‘. Ik vind dit een troostgevend citaat uit de lezing.
Rouw hoort bij leven, dat weten we allemaal, het vraagt om tijd en begrip van jezelf en je omgeving.
Vriendin heeft vele vragen. Hoe moet ze die andere, beangstigende toekomst nu verder invullen? Hoe leert ze aanvaarden? Ze leest hier niet mee, het is nog te vroeg om haar fragmenten door te sturen over die zinvolle avond. Tijd brengt altijd raad.
Ook rouw’arbeid’ bij echtscheiding kwam aan bod. Zowel bij de partner als bij de kinderen. Over hoe mensen het leven moeten herinrichten en hoe je kinderen hierbij kan helpen.
Die man kan het ongelooflijk knap verwoorden, de twee uren vlogen om, je hangt letterlijk aan zijn lippen. Ik vind rust in zijn verhaal. Als je ooit de kans krijgt om die man te horen, niet aarzelen!
omabaard 
