ቀጥታ , ፕሬዝዳንት ትራምፕ ኢራን ላይ ሊወሰዱ ስለሚችሉ ወታደራዊ አማራጮች ገለጻ ተደረገላቸው

የቀጥታ ሽፋን

1. 30 ጥቅምት 2026በፓኪስታን የሰብአዊ መብት ተሟጋች እና የሕግ ባለሙያ የሆኑ ጥንዶች የ10 ዓመት እስር ተፈረደባቸው

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   የፓኪስታን የፀረ-ሽብር ፍርድ ቤት፣ የሰብአዊ መብት ተሟጋች እና የሕግ ባለሙያ በሆኑ ባል እና ሚስት ላይ የ10 ዓመት እስር ፈረደባቸው።

   ኢማን ማዛሪ እና በባለቤቷ ሀዲ አሊ ቻታ ላይ ይህ ውሳኔ የተላለፈው ባለው ዓመት የእንግሊዝ ክሪኬት ስፖርት ቡድን በፓኪስታን ጉብኝት እያደረገ ባለበት ወቅት ፈጽመዋል በተባለ የፀጥታ ማደፍረስ ክስ ጥፋተኛ በመባላቸው ነው።

   በወቅቱ ጥንዶቹ በእስላማባድ የመንገድ ማገጃዎችን በማንሳት የፖሊስ መኮንኖችን ስራ አስተጓጉለዋል በሚል ተከሰዋል። ጥንዶቹ ግን ይህን ክስ አስተባብለዋል።

   ማዛሪ እና ቻታ ከዚህ ቀደም የአገሪቱን የፀጥታ ኃይል የሚተቹ ጽሁፎች በማህበራዊ ሚዲያ አሰራጭተዋል በሚል 17 ዓመት የሚደርስ እስራት ተፈርዶባቸው ነበር።

   ሆኖም የፓኪስታን ጠቅላይ ፍርድ ቤት በነሐሴ ወር እነዚህን የቅጣት ውሳኔዎች አግዶ የነበረ ቢሆንም፣ ጥንዶቹ ከመፈታታቸው በፊት ፖሊስ በድጋሚ አስሯቸዋል። ላለፉት በርካታ ወራትም በራዋልፒንዲ በሚገኘው አዲያላ ማረሚያ ቤት ውስጥ ታስረው ይገኛሉ።

   ቻታ ለ“ዶውን ኒውስ” በሰጠው አስተያየት "እየተቀጣሁ ያለሁት የሚስቴን ሥራ እና የመብት ተሟጋችነት በመደገፌ ብቻ ሳይሆን፣ ይህን ኢ-ፍትሃዊነትን የመቃወም ተግባር የጋራ የህይወት ጉዞ አድርገን በመምረጣችንም ጭምር ነው” በማለት ተናግሯል።

   ዓለም አቀፉ የሰብአዊ መብት ተሟጋች አምነስቲ ኢንተርናሽናል ጥንዶቹ ግልጽ እና ፍትሃዊ የሆነ የፍርድ ሂደት እንደተነፈጋቸው ገልጿል።

2. 30 ጥቅምት 2026ካፍ የቀድሞ ውሳኔውን በመቀልበስ የአፍሪካ ዋንጫ ወደ ሁለት ዓመት የውድድር ዑደቱ እንዲመለስ ወሰነ

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   የአፍሪካ እግር ኳስ ፌዴሬሽን (ካፍ) ባሳለፈው አዲስ ውሳኔ፣ የአፍሪካ ዋንጫ (አፍኮን)ወደ ተለመደው የሁለት ዓመት የውድድር ዑደቱ ሊመለስ ነው።

   ካፍ በታኅሣሥ ወር ውድድሩ በየአራት ዓመቱ እንደሚካሄድ አስታውቆ ነበር። ሆኖም አዲስ ግምገማ ካደረገ በኋላ ይህ ውሳኔ ተቀልብሷል።

   በአኅጉሪቱ እግር ኳስ አስተዳዳሪ አካል አዲስ ዕቅድ፣ በአፍኮን ምትክ የአፍሪካ ኔሽንስ ሊግ በየሁለት ዓመቱ እንዲካሔድ ማድረግ ነበር። ነገር ግን ይህ ውድድር ራሱን ችሎ የሚካሔድበትን የገቢ አቅም ለመፍጠር በርካታ ዓመታት እንደሚወስድበት በማመን ካፍ ሃሳቡን ቀይሯል።

   "አፍኮን በየሁለት ዓመቱ እንዲካሄድ የአስፈጻሚ ኮሚቴው ያሳለፈው ውሳኔ፣ የአፍሪካ እግር ኳስን እና 54 የካፍ አባል ማኅበራትን ጥቅም ለማሳደግ፣ ለመጠበቅና ለማበረታታት እንዲሁም ከአህጉሪቱ ውጭ በሚገኙ ክለቦች የሚጫወቱ አፍሪካውያን ተጫዋቾችን ጥቅም ለማስጠበቅ ያለመ ነው" ሲሉ የካፍ ፕሬዚዳንት ፓትሪስ ሞትሴፔ ባወጡት መግለጫ ገልጸዋል።

   አፍኮን በየሁለት ዓመቱ መካሄዱ ለረጅም ጊዜ የእግር ኳስ የውድድር ቀን መቁጠሪያ ላይ ችግር ሲፈጥር ቆይቷል፤ በቅርብ ዓመታት የተካሄዱት አብዛኞቹ ውድድሮችም በአውሮፓ የክለብ ውድድር አጋማሽ ወቅት የተካሔዱ ናቸው።

   32 ቡድኖች የሚሳተፉበት የፊፋ የክለቦች ዓለም ዋንጫ ባለፈው ዓመት በሰኔና በሐምሌ ወራት መካሔዱ፣ ካፍ የአፍሪካ ዋንጫን በአውሮፓ ክለቦች ውድድር አማካይ ወቅት እንዲያዘጋጅ ካስገደዱት ምክንያቶች አንዱ ነው።

   ቀጣዩ አፍኮን በአውሮፓውያኑ አቆጣጠር በቀጣዩ ዓመት 2027 በኬንያ፣ ታንዛኒያ እና ኡጋንዳ ጣምራ አስተናጋጅነት ይካሔዳል። ቀጣዮቹ ውድድሮች ደግሞ በ2028፣ 2031 እና 2033 የሚካሔዱ ሲሆን፣ በዓለም ዋንጫ ምክንያት በ2030 የአፍኮን ውድድር አይኖርም።

   ሴኔጋል ሻምፒዮን ከተባለች ከሦስት ወራት በኋላ ዋንጫውን ተነጥቃ ለሞሮኮ የተሰጠበት የ2025 የአፍኮን ፍጻሜ ከፍተኛ ውዝግብ ያስነሳ እንደነበር አይዘነጋም።

   • ተያያዥ ዜናዎች

   በአፍሪካ ዋንጫ ዙሪያ እየታመሰ ያለው ካፍ ዋና ጸሐፊ ከሥራ ለቀቁ

   ከአፍሪካ ዋንጫ ጋር በተያያዘ ሙስና ሳይፈጸም አልቀረም ሲል የሴኔጋል መንግስት ከሰሰ

3. 30 ጥቅምት 2026ሩሲያ ከተቆጣጠረችው የዩክሬን ከተማ ነዋሪዎች ለቅቀው መውጣት ጀመሩ

   

   የፎቶው ባለመብት, Kyrylo Budanov/Telegram

   ሩሲያ ከተቆጣጠረችው ኦሌሽኪ ከተሰኘችው የዩክሬን ከተማ ነዋሪዎች ለቅቀው እየወጡ መሆኑን የሁለቱ አገራት ባለሥልጥናት አስታወቁ።

   በጦርነቱምክንያት በከተማዋ የነዳጅ ኃይል፣ የመብራት እና የውሃ አቅርቦት ተቋርጧል።

   በአሜሪካ ቀዳማዊት እመቤት ሜላኒያ ትራምፕ አደራዳሪነትበሁለቱአገራት የተደረሰው የተኩስ አቁም ስምምነት ከማክሰኞ ጀምሮ በኬርሰን የጦር ግንባር ጸንቶ የሚገኝሲሆን፣ ከኦሌሽኪ ከተማየሚወጣውን መንገድ ከፈንጂ ለማጽዳት አስችሏል።

   አካባቢውንለቅቀው መውጣትለሚፈልጉ የኦሌሽኪ ነዋሪዎች የአራት ሰዓት ጊዜ የተሰጣቸው ሲሆን ለትራንስፖርት አገልግሎት የሚውሉ 25 አውቶብሶችን ተዘጋጅቷል።

   የጤና ችግር ላለባቸው ሰዎች ደግሞ አምቡላንሶች ተዘጋጅተዋል። ይህ ዝግጅት የኦሌሽኪን ከተማ ለቅቀው መውጣት ለሚፈልጉ ሁሉ ደኅንነታቸው በተጠበቀ ሁኔታእንዲሆን ዕድል ይሰጣቸዋል ሲሉ የዩክሬን እንባ ጠባቂ ዲሚትሮ ሉቢኔትስ ተናግረዋል።

   በከተማዋሰፊ ውድመት ከመድረሱ ባለፈ፣ መሠረታዊ አገልግሎቶችም የተቋረጡ ቢሆንም በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰዎች እዛው ለመቆየት መወሰናቸው ታውቋል።

   ሩሲያበበኩሏ በከተማዋ እንቆያለን ላሉ ነዋሪዎች ድጋፍ እንደምታደረግ አስታውቃለች። ምግብ፣ መድኃኒት፣ የንጽሕና መጠበቃያ እንቃዎች፣ እንዲሁም ነዳጅ ማዘጋጀቷን ገልጻለች።

   • ተያያዥ ዜናዎች

   ሩሲያ እና ዩክሬን ስንት እየከፈሉ ነው የውጭ አገር ዜጎችን ለጦርነት የሚመለምሉት?

   አሜሪካ የሩሲያ እና ዩክሬን ጦርነት በሰኔ ወር እንዲያበቃ እንደምትፈልግ ዜሌንስኪ ተናገሩ

4. 30 ጥቅምት 2026ቻይናውያን ምባፔ ምን እንዳለ ሳያውቁ ቁጣቸውን የገለጹበት ውዝግብ

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   ሰኞ ምሽት በተካሄደው የባሎን ዶር ሽልማት ላይ ፈረንሳያዊው እግርኳስ ተጫዋች ኪሊያን ምባፔ የተናገረው በቻይና ማኅበራዊ ሚዲያ ላይም ትልቅ የውዝግብ ርዕስ ሆኖ ነበር።

   ለዚህም መነሻው ምባፔ “በጣም የሚያስቀው” ሜም ምን እንደሆነ በቀልድ ሲናገር የሚያሳየው ቪዲዮ፣ ከቻይናው የቀድሞ መሪ ማኦ ዜዱንግ ምሥል ጋር የሚመሳሰል አንድ የራሱ ምሥል ተጣምሮ የቀረበበት ምሥል መታየቱ ነው።

   በዚህም ሳቢያ የቻይና ኩባንያዎች ከምባፔ ጋር ያላቸውን ስምምነት አንድ በአንድ ያቋረጡ ሲሆን የመንግሥታዊ የቴሌቪዥን አካል የሆነው የቻይና ሚዲያ ቡድን የስፔን ላሊጋ ጨዋታዎችን ሥርጭት እንዲያቋርጥ አድርጓል።

   ነገር ግን ከባድ የኢንተርኔት ቁጥጥር በሚደረግባት ቻይና ብዙዎች በእርግጥ ምን እንደተፈጠረ እና ምባፔ ምን እንዳለ አላወቁም ነበር።

   ሁኔታው "የቻይናን ሕዝብ ስሜት ጎድቷል" የሚለው ክስ ብቻ እጅግ ትልቅ ቁጣ ለመቀስቀስ በቂ ምክንያት ሆኖ ቀርቧል።

   ይህ ከተፈጠረ በኋላ ብዙም ሳይቆይ፣ በአሁኑ ወቅት በዓለም ላይ ካሉ ታላላቅ የእግር ኳስ ከዋክብት አንዱ የሆነው ምባፔ፣ አስተያየቱ "ባልተገባ ሁኔታ ተወስዷል" በማለት "ከልብ ይቅርታ" ጠይቋል።

   ክለቡ ሪያል ማድሪድ እና የስፔን ከፍተኛ ሊግ ላሊጋም በተመሳሳይ መልኩ ይቅርታ ጠይቀዋል።

   ቻይና በዓለማችን በጣም ተወዳጅ ለሆነው የእግር ኳስ ስፖርት ፣ እጅግ ትልቅ ገበያ እንደሆነች ይታወቃል።

   

   የፎቶው ባለመብት, Weibo

   ሆኖም የቻይና ሚዲያ ቡድን የላሊጋ ጨዋታዎችን ሥርጭት እንደገና መጀመሩን ወይም አለመጀመሩን እስካሁን በይፋ አላሳወቀም።

   በበይነመረብ ላይ የተቀሰቀሰው ቁጣም እስከ አሁን አልበረደም።

   ምባፔ በቃለ መጠይቁ ውስጥ ማኦን በስም ባይጠራም፣ ብዙዎች የኮሚኒስት ቻይናን መሥራች የሚያካትት ማንኛውም ቀልድ ገደብ ያለፈ እንደሆነ ይሰማቸዋል።

   በርካታ ቻይናውያን በቻይና የማኅበራዊ ሚዲያ መድረኮች ላይ በምባፔ ላይ ቁጣቸውን እየገለጹ ቢሆንም ፈረንሳዊው አጥቂ በትክክል ምን እንደተናገረ አሁንም እየጠየቁ ነው።

   ምባፔ ታላቁን የቻይና መሪ በሚያመልክት ሁኔታ ቀልዷል በሚል የተቀሰቀሰውን ቁጣ ሲገልጹ ቻይናውያን የማኦ ዜዱንግን ስም ከመጥቀስ ተቆጥበዋል።

   በቻይና ውስጥ በእጅጉ በሚከበሩት ማኦ ላይ መጥፎ ነገር መናገርም ሆነ ማድረግ ከባድ ቅጣትን ያስከትላል። የቻይና የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ያወጣው መግለጫም ሆነ በምባፔ፣ በሪያል ማድሪድ እና በላሊጋ የተሰጡት የይቅርታ መግለጫዎች ማኦን በቀጥታ በስም አልጠቀሱትም።

   ከ40 ዓመታት በፊት ያረፉት ማኦ ዜዱንግ የቻይና ኮሚኒስት ፓርቲን በእርስ በርስ ጦርነቱ ወቅት ወደ ድል የመሩ ሲሆን፣ የቻይና ሕዝባዊ ሪፐብሊክንም መሥርተዋል።

   በሥልጣን ዘመናቸው “ታላቁ እመርታ” እና “የባህል አብዮት” የመሳሰሉ ዘመቻዎችን ያካሄዱ ሲሆን፣ እነዚህም በአስር ሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሰዎችን ለረሃብ እና ሞት ዳርገዋል።

   ቢሆንም ግን ማኦ ዜዱንግ አሁንም በቻይና ውስጥ በከፍተኛ ክብር የሚታዩ ታሪካዊ መሪ ተደርገው ይቆጠራሉ።

   • ተያያዥ ዜና

   ከታሪካዊው የዓለም ዋንጫ ጨዋታዎች ጀርባ ያሉ ያልተነገሩ እውነታዎች

5. 30 ጥቅምት 2026በሆርሙዝ ወሽመጥ መርከቦች በፈንጂ ከተመቱ በኋላ የነዳጅ ዋጋ እያሻቀበ ነው

   

   የፎቶው ባለመብት, AFP

   የሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ የባሕር ላይ ፈንጂ ፍንዳታ መከሰቱን የሚገልጹ ሪፖርቶችን ተከትሎ የዓለም የነዳጅ ዋጋ መጨመሩን ቀጥሏል።

   ሆርሙዝ ወሽመጥ ውስጥ በርካታ ነዳጅ ጫኝ መርከቦች በባሕር ፈንጂዎች መመታታቸውን የሚገልጹ ሪፖርቶች ከወጡ በኋላ፣ የነዳጅ ዋጋ ዛሬ ዓርብ የጭማሪ አዝማሚያውን ቀጥሏል።

   እነዚህ ክስተቶች የነዳጅ አቅርቦት እና መጓጓዣ ሊስተጓጎል የሚችልበትን አደጋ እንዳለ እንደገና በጉልህ አሳይተዋል።

   ለመጪው ኅዳር ወር የሚቀርብ የብሬንት ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋ በ1.20 ዶላር ጨምሮ በአንድ በርሜል 116.8 ዶላር ደርሷል።

   የአሜሪካው ዌስት ቴክሳስ ኢንተርሚዲየት የተባለው ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋም በ1.37 ዶላር ጨምሮ በአንድ በርሜል 103.37 ዶላር ደርሷል።

   የብሬንት ነዳጅ ዋጋ ከጥቅምት መጀመሪያ አንስቶ ወደ 11 በመቶ የሚጠጋ ጭማሪ ያሳየ ሲሆን፣ የአሜሪካ ድፍድፍ ነዳጅ ዋጋም በ14 በመቶ ገደማ ጨምሯል።

   ሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ እየተከሰተ ያለው በመርከቦች ላይ የሚፈጸም ጥቃት የነዳጅ አቅርቦት ላይ ከፍተኛ ስጋት በመፍጠሩ ዋጋው በየዕለቱ እየናረ ነው።

   • ተያያዥ ዜና

   ሆርሙዝ ወሽመጥን በመተካት ነዳጅ እና ጋዝ የሚተላለፍባቸው አማራጭ መስመሮች አሉ?

6. 30 ጥቅምት 2026አሜሪካ የቻይናን ምሥጢራዊ የሕዋ አውሮፕላን ምሥልን ይፋ አደረገች

   

   የፎቶው ባለመብት, Satellite image 2026 Vantor

   የአሜሪካ መከላከያ መስሪያ ቤት ቻይና የምትጠቀመውን መልሶ አገልግሎት ላይ ሊውል የሚችል ምሥጢራዊ “የሕዋ አውሮፕላን” የሚያሳይ ምሥል ይፋ አደረገ።

   ቬንቸር በተባለው ሳተላይት የተነሳው ይህ ምስል፣ ምሥጢራዊ የጠፈር መንኮራኩር በግልጽ የሚያሳይ የመጀመሪያ ፎቶ ነው። ከዚህ ቀደም ይፋ የሆኑ ምሥሎች በጣም ደብዛዛ እና በግልጽ የማይታዩ ነበሩ።

   ምሥሉ ሕዋ ውስጥ ያሉ የደኅንነት ተግዳሮቶችን በሚዘረዝር ሪፖርት ላይ የወጣ ሲሆን፣ በአሜሪካ እና በቻይና እንዲሁም በሩሲያ መካከል ያለውን የወታደራዊ ፉክክር ያብራራል። በተጨማሪም ወታደራዊ ጠቀሜታ ያላቸው የሕዋ መርሃ ግብሮች የሚያካሂዱትንም ሰሜን ኮሪያ እና ኢራንንም ይመለከታል።

   ይህ ምሥጢራዊ የሕዋ አውሮፕላን የረቀቀ የጠፈር መንኮራኩር ሲሆኑ፣ በሕዋ ላይ እና በምድር ከባቢ አየር ውስጥ መጓዝ ይችላሉ።

   አውሮፕላኑ እንደ ክንፍ እና ጭራ መቆጣጠሪያ ያሉ ለአየር ንብረት ተስማሚ የሆኑ አካላት እንዲሁም ለአየር ጉዞ የተመቻቸ ቅርጽ ያለው አካል ስላላቸው፣ በከባቢ አየር ውስጥ በቁጥጥር ስር ያለ በረራ ማካሄድ ይችላሉ።

   በታተመው ምሥል ውስጥ የመሣሪያው የታችኛው ክፍል ወደ ካሜራው ዞሮ ይታያል።

   የምሥሉ ጥራት ከፍተኛ ስለሆነ፣ በመንኮራኩሩ የላይኛው ክፍል ላይ ያሉት የጭነት ማከማቻ ክፍል በሮች ተከፍተው እንደሚገኙ ለመለየት ያስችላል።

   በስተጀርባው ረዣዥም የሆነ ክፍል ይታያል፤ በዚህም ክፍል በሁለቱም ጎኖች የፀሐይ ኃይል ሰብሳቢ ፓነሎች ተዘርግተዋል። ይህ ክፍል ከዋናው መንኮራኩር ጋር የተያያዘ ሊሆን እንደሚችል ይታመናል።

   • ተያያዥ ዜና

   ከአሜሪካ ተባሮ ቻይናን ወደ ሕዋ እንድትመጥቅ ያስቻላት ሰው

7. 30 ጥቅምት 2026በአሜሪካ ሁለት ሄሊኮፕተሮች አየር ላይ ተጋጭተው ሦስት ሰዎች ሞቱ

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   በአሜሪካ ኦሪገን ግዛት በሚገኝ አንድ አነስተኛ አውሮፕላን ማረፊያ አቅራቢያ ሁለት ሄሊኮፕተሮች በአየር ላይ ተጋጭተው የሦስት ሰዎች ሕይወት ማለፉን ባለሥልጣናት አስታወቁ።

   ‘ሮቢንሰን አር22’ እና ‘ኤርባስ’ ሄሊኮፕተሮች የተጋጩበት ይህ አደጋ የተከሰተው፣ ትናንት ሐሙስ ማክሚንቪል ማዘጋጃ ቤት አውሮፕላን ማረፊያ አቅራቢያ ነው።

   ሁለቱ ’ ሄሊኮፕተሮች ከዋናው መንገድ አጠገብ የሚገኝ ሜዳ ላይ መከስከሳቸውን የአካባቢው ፖሊስ ቢሮ ገልጿል።

   በአደጋው የሞቱት በአንደኛው ሄሊኮፕተር ውስጥ የነበሩት የ22 ዓመቷ የበረራ አስተማሪ እና ከእንግሊዝ የመጣ አንድ ተማሪ አብራሪ ናቸው። በሌላኛው ሄሊኮፕተር ውስጥ የነበረው ብቸኛ ተሳፋሪም ሕይወቱ አልፏል።

   የአደጋው መንስኤ ምን እንደሆነ እስካሁን ግልጽ አይደለም።

   የአሜሪካ ፌዴራል አቪዬሽን አስተዳደር እና የብሔራዊ የትራንስፖርት ደህንነት ቦርድ በስፍራው የተገኙ ሲሆን፣ የሚደረገውን ምርመራ እየመሩ ነው።

   በሮቢንሰን አር22 ሄሊኮፕተር ውስጥ የነበረችው የበረራ አስተማሪ ማዲ አስቦ እንደምትባል ተገልጿል። ከእንግሊዝ የመጣው ተማሪ አብራሪ ማንነት ግን ባለሥልጣናት ከአገሪቱ ቆንስላ እና ከኤፍቢአይ ጋር በመሆን ለቤተሰቦቹ እስከሚያሳውቁ ድረስ ከመግለጽ ተቆጥበዋል።

   የኤርባስ ሄሊኮፕተሩ ብቸኛ ተሳፋሪ የ38 ዓመቱ የኒውበርግ፣ ኦሪገን ነዋሪ ታይለር ዲሌን ስተርደቫንት መሆኑ ተገልጿል።

   ከተጋጩት ሄሊኮፕተሮች አንዱ በማክሚንቪል ማዘጋጃ ቤት አውሮፕላን ማረፊያ በሚገኘው ‘ጄሪ ትሪምብል ሄሊኮፕተርስ’ የተባለ የበረራ ማሰልጠኛ ትምህርት ቤት ንብረት እንደሆነ ኩባንያው ባወጣው መግለጫ አስታውቋል።

   “ጄሪ ትሪምብል ሄሊኮፕተርስ ከኩባንያችን ሄሊኮፕተሮች አንዱ ዛሬ ከሰዓት የአቪዬሽን አደጋ እንዳጋጠመው በጥልቅ ሐዘን ይገልጻል” ያለው ድርጅቱ፣ ከመርማሪዎች ጋር ሙሉ በሙሉ እየተባበረ እንደሚገኝ አክሏል።

   ባለሥልጣናት ለአደጋው ምላሽ በሚሰጡበት ወቅት ማህበረሰቡ ከስፍራው እንዲርቅ ጠይቀዋል።

8. 30 ጥቅምት 2026ፕሬዝዳንት ትራምፕ ኢራን ላይ ሊወሰዱ ስለሚችሉ ወታደራዊ አማራጮች ገለጻ ተደረገላቸው

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢራን ላይ ሊወሰዱ የሚችሉ ወታደራዊ አማራጮችን በተመለከተ ከአሜሪካ ጦር የመካከለኛው ምሥራቅ ከፍተኛ አዛዥ ገለጻ እንደተሰጣቸው የአሜሪካ ዜና ምንጮች ዘገቡ።

   በአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዛ አዛዥ ብራድ ኩፐር ባልተለመደ ሁኔታ ለፕሬዝዳንቱ ገለጻ መስጠታቸው፣ አሜሪካ በቅርቡ ኢራን ላይ ወታደራዊ ዘመቻ ልትወስድ እንደምትችል የሚያመለክት እንደሆነ ዎል ስትሪት ጆርናል እና አክሲዮስ በዘገባዎቸቻው አስነብበዋል።

   የሐሙስ ዕለቱ ወታደራዊ ማብራሪያ የተሰጠው አሜሪካ ከአማጋሽ ዘመን ምርጫ መጠናቀቅ በኋላ ወደ ወደታራዊ እርምጃ ልትገባ ትችላል የሚሉ ግምቶች እየተሰጡ ባሉበት ወቅት ነው።

   የትራምፕ አስተዳደር የባሕረ ሰላጤው አረብ አገራት ከአማጋሽ ዘመን ምርጫ በኋላ ለሚካሄድ ለአጭር ጊዜ ለሚቆይ ግን ከፍተኛ የሆነ ወታደራዊ ዘመቻ እንዲዘጋጁ ማሳወቁን ዎል ስትሪት ጆርናል ጋዜጣ ከቀናት በፊት አስነብቦ ነበር።

   አክሲዮስ በበኩሉ አሜሪካ ከኢራን ጋር የሚደረገውን የሰላም ንግግር በድጋሚ ለማስጀመር ከምታደርገው ጥረት ጎን ለጎን ከምርጫው በኋላ መጠነ ሰፊ ወታደራዊ ዘመቻዎችን ዳግም ለመጀመር እየተዘጋጀች መሆኑን ዘግቧል።

   ወታደራዊው አዛዥ ብራድ ኩፐር ባልተለመደ ሁኔታ በአካል ተገኝተው ለፕሬዝዳን ትራምፕ በሰጡት ገለጻ ላይ አሜሪካ ከሆርሙዝ ወሽመጥ መውጫ ያጡ የነዳጅ ጫኝ መርከቦችን አጅቦ በማውጣት ወደ ዓለም አቀፍ የኤነርጂ ገበያዎች ለማድረስ ስለሚከናወነው ወታደራዊ ዘመቻ ማብራሪያ መሰጠታቸውን አክሲዮስ ዘግቧል።

   የአሜሪካ ጦር ከግምጃ ቤቱ ጋር በመተባበር እያካሄደ ስላለው የኢኮኖሚ ጫና ዘመቻም መረጃዎችን ለትራምፕ አቅርበዋል ተብሏል።

   ምክትል ፕሬዝዳንቱ ጄዲ ቫንስ፣ የመከላከያ ሚኒስትሩ ፒት ሄግዜትን ጨምሮ ከፍተኛ ባለሥልጣናት በተገኙበት በዚህ ገለጻ ላይ አሜሪካ እያካሄደው ስላለችው የባሕር ጉዞ እገዳም መነሳቱን የዎል ስትሪት ዘገባ ያመለክታል።

   ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ አሜሪካ ከኢራን ጋር የሚደረገውን ንግግር በድጋሚ ለማስጀመር ጥረት እያደረገች መሆኑ ተዘግቧል። ምክትል ፕሬዝዳንቱ ቫንስ ለኢራን ብሔራዊ ደኅንነት ምክር ቤት ጸሐፊ ሞህሲን ራይዚ ደብዳቤ ልከዋል።

   ደብዳቤው ድርድርን የተመለከተ እንደሆነ የአሜሪካ የዜና ምንጮች ዘግበዋል። ደብዳቤው መላኩን ያረጋገጡት ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ በበኩላቸው ደብዳቤው ለኢራን ከሚቀርብ የሕክምና ቁሳቁስ እና መድኃኒት ጋር የተያያዘ መሆኑን ተናግረዋል።

9. 29 ጥቅምት 2026ከሞያሌ ግጭት ሸሽተው ወደ ኬንያ የገቡ ሰዎች ቁጥር 50 ሺህ ደረሰ

   

   በኢትዮጵያ ሞያሌ ከተማ የተከሰተውን ግጭት በመሸሽ ወደ ሰሜናዊ ኬንያ የተሻገሩ ሰዎች ቁጥር ወደ 50 ሺህ መድረሱን ዓለም አቀፉ የፍልሰት ድርጅት (አይኦኤም) አስታወቀ።

   በኢትዮጵያ በኩል ያለው ሁኔታ ባለመረጋጋቱ ተጨማሪ ሰዎች ተፈናቅለው ሊመጡ እንደሚችሉ የተሰጋ ሲሆን፣ የኬንያ መንግሥት እና የሰብዓዊ ድጋፍ አጋሮች እስከ 80 ሺህ ለሚደርሱ ሰዎች የሚሆን የእርዳታ ዕቅድ እያዘጋጁ ነው።

   በኬንያ የአይኦኤም ኃላፊ ኖማጉጉ ንኩቤ እንዳሉት “በሺህዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ወደ ኬንያ ተሻግረዋል፤ አብዛኞቹም በአካባቢው ማኅበረሰቦች ጋር ተጠልለው ይገኛሉ። ሁኔታው የሚለዋወጥ በመሆኑ በሚቀጥሉት ቀናት ተጨማሪ ሰዎች ሊመጡ ይችላሉ።”

   እስከ ሐሙስ ጥቅምት 19 ድረስ ከኢትዮጵያ ተሻግረው በሰሜናዊ ኬንያ ወደ ምትገኘው ማርሳቢት ግዛት ሞያሌ ከተማ የገቡት ሰዎች ቁጥር 50 ሺህ መድረሱ ተመዘግቧል። ከእነዚህ መካከልም አንዳንዶቹ በድንበር አካባቢ ከሚኖሩ ማኅበረሰቦች ጋር ሲቆዩ፣ ሌሎች ደግሞ በአምስት ጊዜያዊ መጠለያ ሥፍራዎች መቀመጣቸውን ድርጅቱ ገልጿል።

   ከኢትዮጵያ ሞያሌ ከተማ ተፈናቅለው ወደ ኬንያ ግዛት መግባታቸው የተነገረው ሰዎች ቁጥር አሁንም የመጀመሪያ ደረጃ ግምት እንደሆነ እና ተጨማሪ መረጃ ሲገኝ አሃዙ ሊለወጥ እንደሚችል አይኦኤም አመልክቷል።

   አይኦኤም ከኬንያ መንግሥት እና ከግዛቲቱ ባለሥልጣናት እንዲሁም ከአጋር ተቋማት ጋር በመሆን የአስቸኳይ ጊዜ ምላሽ ዕቅድ እያዘጋጀ መሆኑን እና ይህም መጠለያ፣ ሌሎች መሠረታዊ አቅርቦት እና ሕክምና ለማቅረብ ግምገማ እና ክትትልን እደያረገ ነው ተብሏል።

   ተያያዥ ዜና

   * በሞያሌ ከተማ በተቀሰቀሰ ግጭት የነዋሪዎች ሕይወት ሲጠፋ፣ በርካቶች ወደ ኬንያ ተሰደዱ

   * ኦፌኮ የሞያሌ ከተማ ግጭትን በተመለከተ የፌደራል መንግሥት "ዝምታ መምረጡን" ተቸ

10. 29 ጥቅምት 2026ሩሲያ በዩክሬን የባቡር ጣቢያ ላይ በፈጸመችው የድሮን ጥቃት ቢያንስ 13 ሰዎች ተገደሉ

    

    የፎቶው ባለመብት, State Emergency Service Of Ukraine

    በዩክሬን ሰሜናዊ ክፍል በሚገኘው በሰዎች የተጨናነቀ የባቡር ጣቢያ ላይ ሩሲያ በፈፀመችው የድሮን ጥቃት 13 ሰዎች መገደላቸውን ባለሥልጣናት ገለፁ።

    በጥቃቱ ከተገደሉት በተጨማሪ የ11 ዓመት ታዳጊን ጨምሮ ቢያንስ 10 ሰዎች መቁሰላቸውን ጥቃቱ የተፈፀመበት የድኒፕሮፔትሮቭስክ ግዛት አስተዳዳሪ ኦሌክሳንደር ሃንዛ ተናግረዋል።

    የዩክሬን የባቡር አስተዳደር ድርጅት እንደገለፀው፣ ወደ ዛፖሪዥያ በመጓዝ ላይ የነበረው ባቡር በድኒፕሮ ከሚገኙ ጣቢያዎች በአንዱ ላይ ሳለ ነበር በድሮኑ የተመታው።

    ሞስኮ የዩክሬንን ሰፊ የባቡር አውታረ መረብ በተደጋጋሚ ዒላማ ብታደርግም፣ ሲቪሎች ላይ ሆን ብላ ጥቃት እንደምትፈፅም የሚቀርብባትን ክስ ታስተባብላለች።

    በሌላ በኩል በሰሜን ዩክሬን በምትገኘው ቼርኒሂቭ ከተማ ማዕከል ላይ በተፈፀመ የሩሲያ ሚሳዔል ጥቃት ሁለት የ15 ዓመት ልጃገረዶች መገደላቸውን የክልሉ አስተዳዳሪ ቪያቼስላቭ ቻውስ ገልፀዋል። ሕጻናትን ጨምሮ ቢያንስ 11 ሰዎች ደግሞ መቁሰላቸውን ተናግረዋል።

    በድኒፕሮ ከተማ፣ የሐሙሱ ጥቃት ከመፈጸሙ በፊት ከፍተኛ የስጋት ማስጠንቀቂያ መታወጁን የዩክሬን ባቡር ኃላፊ ኦሌክሳንደር ፐርትሶቭስኪ ገልፀዋል።

11. 29 ጥቅምት 2026ቱርክ እና ግብፅ በሜዲትራኒያን ላይ የባሕር ኃይል ልምምድ ሊያደርጉ ነው

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    ቱርክ እና ግብፅ በሜዲትራኒያን ላይ የባሕር ኃይል ወታደራዊ ልምምድ ለማካሄድ ያቀዱ ሲሆን ቱርክ ከግብፅ ጋር ያላትን የባሕር ላይ ድንበርን ለመወሰን ከስምምነት ለመድረስ ዝግጁ መሆኗን ገለጸች።

    ለረጅም ጊዜ ግንኙነታቸው ሻክሮ የቆዩት ሁለቱ አገራት ከአንድ ሳምንት በኋላ በሜዲትራኒያን ባሕር ላይ የጋራ ወደታራዊ ልምምድ ሊያደርጉ እንደሆነ የቱርክ መከላከያ ሚኒስቴር አስታውቋል።

    ሚኒስቴሩ እንዳመለከተው “ፍረንድሺፕ ሲ 2026” ተብሎ የተሰየመ የጋራ የባሕር ኃይል ልምምዱ የሚካሄደው ከጥቅምት 25 እስከ 30 ቀን 2019 ዓ.ም. በግብፅ የባሕር ዳርቻ ከተማ አሌክሳንድሪያ ነው።

    በምሥራቃዊ ሜዲትራኒያን ባሕር ላይ የባሕር ላይ ድንበር የሚጎራበቱት ሁለቱ አገራት በሚያካሂዱት ወታደራዊ ልምምድ የቱርክ እና የግብፅ የባሕር ኃይል ክፍሎች እና ወታደራዊ ሠራተኞች ይሳተፋሉ።

    የቱርክ መከላከያ ሚኒስቴር ጨምሮም በጋራ ጥቅምላይ በመመሥረት ቱርክ ከግብፅ ጋር ያላትን “የባሕር ድንበር ለመወሰን” ስምምነት ለመፈረም ዝግጁ መሆኗን አስታውቋል።

    ቱርክ በምሥራቃዊ ሜዲትራኒያን ባሕር ላይ ያላትን ሕጋዊ መብቶች እና ጥቅሞች በዓለም አቀፍ ሕግ ማዕቀፍ ውስጥ ማስጠበቋን እንደምትቀጥል የገለጸው የመከላከያ ሚኒስቴሩ፤ በተመሳሳይም ቱርክ ለቀጣናዊ ሰላም፣ ደኅንነት እና መረጋጋት ያላትን አስተዋፅኦ እንደምትቀጥል አስታውቋል።

    • ተያያዥ ዜና

    ግብፅ ትቀላቀለዋለች እየተባለ ያለው ቱርክ፣ ሳዑዲ እና ፓኪስታን የመሠረቱት 'የሙስሊም ኔቶ'

12. 29 ጥቅምት 2026ዓመታዊው የቻይና የፖለቲካ ጉባዔ “የፓርቲ ሥነ ሥርዓት” ላይ ትኩረቱን ሲያደርግ፣ በታሪክ ከፍተኛ አባላት ተሰናበቱ

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    ቻይና ትልቁን ዓመታዊ የፖለቲካ ጉባዔ ስታጠናቅቅ፣ በኮሚኒስት ፓርቲው ታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ 33 አባላት ከፓርቲው ተባረሩ።

    የፓርቲው ጉባዔ ላይ ከወትሮው በላይ ባዶ ወንበሮች ታይተዋል።

    በአምስተኛው የፓርቲው ጉባዔ 279 የማዕከላዊ ኮሚቴ አባላት ተሳትፈዋል። ይህ ቁጥር እንደ አውሮፓውያን አቆጣጠር በጥቅምት 2025 በተካሄደው አራተኛ ጉባዔ ላይ ከተሳተፉ 315 አባላት እንዲሁም በሐምሌ 2024 በተካሄደው ሦስተኛ ጉባዔ ላይ ከነበሩት 364 ተሳታፊዎች በእጅጉ ያነሰ ነው።

    የቅርብ ዓመታት ጉባዔዎች በኢኮኖሚ ማሻሻያዎች፣ ማኅበራዊ ጉዳዮች እና በልማት ላይ ትኩረታቸውን ያደረጉ የነበሩ ሲሆን በዚህ ሳምንት የተካሄደው ስብሰባ ግን የፓርቲ ሥነ ሥርዓትን ዋነኛ አጀንዳው አድርጓል።

    ዢ ጂንፒንግ እአአ በ2012 ሥልጣን ከያዙ ወዲህ ከሙስና ጋር የሚደረገውን ትግል የአስተዳደራቸው ዋና ጉዳይ አድርገዋል። ፕሬዝደንቱ ሙስና “የፓርቲው ትልቁ ስጋት” እንደሆነ ይገልፃሉ።

    በቤጂንግ በአንድ ሆቴል ውስጥ ለአራት ቀናት በዝግ የተካሄደው ስብሰባ ማብቂያ ላይ ከፓርቲው ከተባረሩት 33 አባላት ውስጥ 16ቱ የጦር ኃይሉ አባላት ስለመሆናቸው ዛሬ የወጣው መግለጫ አመልክቷል።

    እነዚህ አባላት “ከባድ የሥነ ሥርዓትና የሕግ ጥሰቶች” እንደፈፀሙ ከቀረበባቸው ጠቅለል ያለ ክስ ውጭ፣ በዝርዝር የቀረበባቸው ውንጀላ ምን እንደሆነ በመግለጫው አልተብራራም። እንደዚህ ያሉ ጠቅለል ብለው የሚቀርቡ ክሶች በዢ ጂንፒንግ የፀረ ሙስና ዘመቻ የተለመዱ ሆነው ቀጥለዋል።

    • ተያያዥዜና

    ፕሬዝዳንት ዢ 'ሥልጣናቸውን ሊያጠናክሩ የሚችሉበት' በዝግ የሚካሄደው የቻይና ትልቁ ፖለቲካዊ ጉባኤ

13. 29 ጥቅምት 2026ኤል ሳልቫዶር አራት የጠፉ ወታደሮችን ለመታደግ ከ2,000 በላይ ወታደሮችን ወደ ሄይቲ አሰማራች

    

    የፎቶው ባለመብት, Anadolu via Getty Images

    ኤል ሳልቫዶር ከሁለት ሳምንታት ገደማ በፊት በሄይቲ የጠፉትን አራት ወታደሮቿን ሕይወት ለመታደግ ከ2,000 በላይ ወታደሮችን ወደ ሄይቲ መላኳን አስታወቀች።

    የኤል ሳልቫዶር የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ባወጣው መግለጫ፤ ወሳኝ የተባለው ይህን የወታደሮች ስምሪት በተመለከተ የአገሪቱ ፕሬዝዳንት ናይብ ቡኬሌ ለሄይቲው ጠቅላይ ሚኒስትር አሊክስ ዲዲዬር ፊልስ-አይሜ ገለፃ ማድረጋቸውን አስታውቋል።

    ፕሬዝዳንት ቡኬሌ ስምሪት የተጣቸው ከ 2,000 በላይ የሚሆኑት ወታደሮች በሄይቲ የወንበዴ ቡድኖች ላይ የሚደረገውን የፀጥታ ማስከበር ጥረት እንደሚያግዙም መናገራቸውን በመግለጫው ተመላክቷል። ይህ ስምሪት በተለያዩ አገራት እና ዓለም አቀፍ ድርጅቶች የተደገፈ መሆኑን ሚኒስቴሩ ገልጿል።

    በሄይቲ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት (ተመድ) በሚደግፈው ፀረ-ወንበዴ ተቋም ውስጥ ሲሰሩ የነበሩ አራት የአየር ኃይል ቴክኒሻኖች መጥፋትን ተከትሎ በሁለቱ የመካከለኛው አሜሪካ አገራት መካከል ያለው ውጥረት ተባብሷል።

    በፀረ-ወንበዴ ኃይል ውስጥ አባል የሆኑት አራቱ ወታደሮች ጥይት በማይበሳው ተሽከርካሪ ወደ ጦር ሰፈራቸው እየተመለሱ ሳለ፣ በታጠቁ ቡድኖች ቁጥጥር ስር በሚገኝ አካባቢ ድንገተኛ ጥቃት ደርሶባቸዋል። ሆኖም እስካሁን ድረስ ኃላፊነቱን የወሰደ ቡድን የለም።

    በዚህ ሳምንት መጀመሪያ ላይ፣ ሄይቲ የጠፉት ወታደሮች ናቸው በማለት አራት አስከሬን ለልዩ ኃይሎች ያስረከበች ቢሆንም፣ የኤል ሳልቫዶር ፕሬዝዳንት ቡኬሌ ግን አስከሬኖቹ ደብዛቸው ከጠፋ ወታደሮች ጋር እንደማይመሳሰል ገልጸዋል።

14. 29 ጥቅምት 2026የሆንግ ኮንግ አስተዳዳሪ 168 ሰዎች ለሞቱበት የእሳት አደጋ ይቅርታ ጠየቁ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    የሆንግ ኮንግ ዋና አስተዳዳሪ ጆን ሊ፣ ባለፈው ዓመት በከተማዋ በሚገኘው የዋንግ ፉክ ኮርት መኖሪያ ህንፃ ላይ ለተነሳውና የ168 ሰዎችን ሕይወት ለቀጠፈው ከፍተኛ የእሳት አደጋ ይቅርታ ጠየቁ።

    አስተዳዳሪው በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ፣ በእሳት አደጋው ክስተት “ጥልቅ ሀዘን” እንደተሰማቸው ገልፀው፣ በመንግሥታቸው ስም "ተጎጂዎችን እንዲሁም የከተማዋን ነዋሪዎች ይቅርታ እጠይቃለሁ" ብለዋል።

    በዚያው ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ ይፋ የተደረገ የገለልተኛ ኮሚቴ ሪፖርት፣ የእሳቱ መንስኤ “የግሉ ዘርፍ የሥነ-ምግባር ጉድለት" እንዲሁም “ለአስርት ዓመታት የዘለቀ የመንግሥት ተቋማት ውድቀት” መሆኑን አመልክቷል።

    በርካታ ሰዎች ያለቁበት የእሳት አደጋ የተከሰተው፣ በወቅቱ ሰፊ የእድሳት ስራ እየተካሄደበት በነበረው የአፓርታማ ህንፃ ውስጥ እንደ ሲጋራ ያለ ተቀጣጣይ ነገር የወረቀት ቁሳቁሶችን በማያያዙ እንደሆነ ጉዳዩን የመረመረው ገለልተኛ ኮሚቴ አስታውቋል።

    ጆን ሊ በበኩላቸው እንዲህ አይነቱ አደጋ ዳግም እንዳይከሰት ለማረጋገጥ በመንግሥት ተቋማት ላይ ከፍተኛ ማሻሻያዎችን እንደሚያደርጉ ቃል ገብተዋል።

    አክለውም የከተማዋ የቤቶች አስተዳደር ዋና ጸሐፊ የነበሩት ዊኒ ሆ ለአደጋው ኃላፊነትን በመውሰድ ሥልጣናቸውን መልቀቃቸውን አስታውቀዋል።

    በሆንግ ኮንግ ባለፈው ዓመት የተከሰተው የእሳት አደጋ፤ ከተማዋ በአስርት ዓመታት ውስጥ ካስተናገደቻቸው አደጋዎች ሁሉ እጅግ አሰቃቂውና የብዙ ሰዎችን ሕይወት የቀጠፈ ነው።

15. 29 ጥቅምት 2026አሜሪካ በሩዋንዳ መከላከያ ሚኒስቴር ላይ ማዕቀብ ጣለች

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    የሩዋንዳ መከላከያ ሚኒስቴር በምሥራቅ ዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ እየተዋጋ ያለውን ኤም23 አማጺ ቡድን ይደግፋል በሚል በአሜሪካ ማዕቀብ ተጣለበት።

    ሩዋንዳ ወታደሮቿን ከአካባቢው እንድታስወጣ እና አማጺያኑን መደገፍ እንድታቆም ለማድረግ የተላለፈ ውሳኔ ነው።

    የአሜሪካ ግምጃ ቤት ኃላፊ ስኮት ባሴት “ሩዋንዳ ለኤም23 የምትሰጠውን ድጋፍ ማቆም አለባት” ብለዋል።

    ከወራት በፊት በአሜሪካ አሸማጋይነት ዴሞክራቲክ ኮንጎ እና ሩዋንዳ የሰላም ስምምነት ፈርመው ነበር።

    የአሜሪካ ግምጃ ቤት እንዳለው የሩዋንዳ መከላከያ ሚኒስቴር በሺህዎች የሚቆጠሩ ወታደሮቹ ከኤም23 ጎን ተሰልፈው እንዲዋጉ ትዕዛዝ ሰጥቷል።

    የመሣሪያ፣ የመገልገያ፣ ሎጅስቲክስ እና የሥልጠና ድጋፍም አድርጓል።

    ኤም23 በማዕድን የበለፀጉትን የሰሜን እና ደቡብ ኪቭዩ አካባቢዎች ተቆጣጥሯል።

    አካባቢው በወርቅ እና ኮልታን ምርት ይታወቃል።

    አሜሪካ እንደምትለው ከሆነ አማጺያን ከሚቆጣጠሯቸው አካባቢዎች የሚወጣው ማዕድን ወደ ሩዋንዳ ገበያ ይገባል።

    ሩዋንዳ ከምታመርተው በላይ ማዕድን ኤክስፖርት እያደረገች መሆኑም ተመልክቷል።

16. 29 ጥቅምት 2026ማይክሮሶፍት በሺህዎች የሚቆጠሩ ሠራተኞቹን ማሰናበቱን ባስታወቀ በቀናት ውስጥ ትርፉ አደገ

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    ግዙፉ የቴክኖሎጂ ኩባንያ ማይክሮሶፍት እስከ መስከረም ድረስ ያለው የሦስት ወራት ትርፉ ካለፈው ዓመት በ36.6 ቢሊዮን ዶላር ማደጉን ገለፀ።

    ኩባንያው ይህን ያለው ከሲሶ የሚበልጠውን የሰው ኃይሉን እንደሚቀንስ ካሳወቀ ከቀናት በኋላ ነው።

    በሰው ሠራሽ አስተውሎት (ኤአይ) ላይ ቢሊዮን ዶላሮችን እያፈሰሰ ያለው ኩባንያው ሰኞ ዕለት 60 ሺህ የሚሆኑ ሠራተኞቹን ወጪ ለመቀነስ ሲል እንደሚያሰናብት አስታውቋል።

    እንደ ሌሎች ግዙፍ የቴክኖሎጂ ኩባንያዎቹ ሁሉ ማይክሮሶፍት ኤአይ ላይ እየፈሰሰ ያለው ግዙፍ መዋዕለ ነዋይ አዋጭነት ላይ ጥያቄዎች ባልተመለሱበት ወቅት በኤአይ መሠረተ ልማቶች ላይ ከፍተኛ ገንዘብ መድቧል።

    ረቡዕ ዕለት በኒው ዮርክ የአክሲዮን ገበያ በሰዓታት ውስጥ የማይክሮሶፍት ድርሻዎች ዋጋ በ2.9 በመቶ ጨምሯል።

    እንደ አማዞን፣ ሜታ እና አልፋቤት ያሉ ትላልቅ የቴክኖሎጂ ኩባንያዎች በዚህ ዓመት 700 ቢሊዮን ዶላር የኤአይ ቺፕ እና እንደ መረጃ ቋት ባሉ መሠረተ ልማቶች ላይ ያወጣሉ ተብሎ ይጠበቃል።

    ማይክሮሶፍት የሩብ ዓመት ገቢው ካለፈው ዓመት በ19 በመቶ ጭማሪ በማሳየት ወደ 92.3 ቢሊዮን ዶላር ከፍ ማለቱን አስታውቋል።

    ገቢው ከፍ ማለቱ የመረጃ ቋት ሥርዓቱ የመጣ መሆኑንም ጠቁሟል።

    በዚህ ሳምንት ኩባንያው “በፍላጎት ለውጥ” ምክንያት በካናዳ፣ ሕንድ፣ ዩናይትድ ኪንግደም እና አሜሪካ የሚገኙ የተመረጡ ሠራተኞች በፈቃደኝነት ላይ የተመሰረተ ማሰናበት እንደሚያደርግ አስታውቋል።

    በዚህ እርምጃ ለኩባንያው “ተለዋዋጭነትን” እንደሚሰጠው እና ለሠራተኞች ደግሞ የገንዘብ እና ቀጣይ የሥራ ድጋፍ እንደሚያቀርብ ገልጿል።

    ኩባንያው በአሁኑ ወቅት በመላው ዓለም 220 ሺህ የሚሆኑ ሠራተኞች አሉት።

17. 29 ጥቅምት 2026የትራምፕን የማኅበራዊ ሚዲያ ፖስቶች ቀድሞ ለማግኘት 100 ሺህ ዶላር ሊጠየቅ ነው

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ንብረት የሆነው ትሩዝ ሶሻል የማኅበራዊ ሚዲያ መድረክ ፕሬዝዳንቱ በገጻቸው ላይ የሚያጋሯቸውን ፖስቶች የፋይናንስ ኩባንያዎች ቀድመው እንዲያገኙ የሚያስችል በወር እስከ 100 ሺህ ዶላር የሚያስከፍል አገልግሎት ለመጀመር ተስማማ።

    የመረጃ እና ዜና ምንጭ የሆኑት ብሉምበርግ እና ሁለት የዎል ስትሪት ፋይናንስ ተቋማት የዚህ አገልግሎት ተጠቃሚ መሆናቸውን ጉዳዩን የሚያውቁ ሰዎች ለሮይተርስ የዜና ወኪል ገልጸዋል።

    የዓለማችን ኃያል አገር አሜሪካ ፕሬዝዳንት የሆኑት የትራምፕ የሚሰጧቸው አስተያየቶች እና የሚያጋሯቸው መረጃዎች አንዳንድ ጊዜ በፋይናስ ገበያዎች ላይ ተጽእኖ ስለሚያሳድሩ፣ እነዚህን መረጃዎች ከሌሎች ቀድሞ ማግኘት ለንግድ ውሳኔዎች የተሻለ ዕድል ሊፈጥር ይችላል የሚል ዕምነት አለ።

    ይህ እርምጃ የጥቅም ግጭትን እና መንግሥታዊ መረጃ እኩል ባልሆነ መንገድ ለሰዎች እንዲደርስ ያደርጋል በሚል ተቃውሞ ያጋጠመው ሲሆን፤ ሁለት የመገናኛ ብዙኃን ተቋማትም በጉዳዩ ላይ ቅሬታ አቅርበዋል።

    የትራምፕ ተቋም ይህንን አገልግሎት ለሽያጭ ማቅረቡን በግልጽ ቃል ሳይክድ፣ ትሩዝ ሶሻል በቴክኖሎጂ ዘርፍ የሚታወቅ እና ከፍተኛ ፍላጎት ያለው አገልግሎት እየሰጠ ነው ብሏል።

    ነገር ግን ለትራምፕ ከፍተኛ ገንዘብ የሚያስገኘውን አገልግሎት በተመለከተ የወጣውን የሮይተርስ ዘገባን በስም ያልተገለጹ ምንጮች ላይ የተመሠረተ፣ ኩባንያውን፣ ደንበኞቹን እና የአክሲዮን ባለቤቶችን ለመጉዳት የታለመ አሳሳች መረጃ ነው ሲል አጣጥሎታል።

18. 29 ጥቅምት 2026የኔታኒያሁ ቡድን የእስራኤን ምርጫ እየመራ ቢሆንም አብላጫ ድምፅ ማግኘት አልቻለም

    

    የፎቶው ባለመብት, EPA

    በእስራኤል ጠቅላላ ምርጫ የወጡ ከፊል ውጤቶች ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታኒያሁ ምርጫውን እየመሩ መሆናቸውን አሳዩ።

    ኔታኒያሁ ዋነኛ ተቀናቃኛቸውን የቀድሞ የመከላከያ አዛዥ ጋዲ ኢስንኮትን እየመሩ ቢሆንም በፓርላማው አብላጫ ድምፅ እስካሁን አላገኙም።

    85 በመቶ በተቆጠረ ድምፅ የኔታኒያሁ ሊኩድ ፓርቲ እና የቀኝ ዘመም እና የአክራሪ ኦርቶዶክስ አይሁድ አጋሮቹ 120 ወንበሮች ባሉት ከነሴት (የእስራኤል ፓርላማ) 53 ወንበሮች አሸንፈዋል።

    የጋዲ ኢንስኮት ‘ያሸር’ የተባለው ፓርቲ እና ሌሎች ሦስት የአይሁድ ተቃዋሚ ፓርቲዎች 58 መቀመጫዎችን በእጃቸው ማስገባታቸው እየተነገረ ነው።

    ሁለቱም መሪዎች ጥምር መንግሥት ለመቋቋም እንደሚሞክሩ ተናግረዋል።

    ያልተጠበቀ 19 ወንበሮችን ለማሸነፍ የተቃረቡት አረብ መር ፓርቲዎች ቀጣዩን የእስራኤል መሪ ለመወሰን ቁልፍ ሆነው ብቅ ሊሉ ይችላሉ።

    ይሁን እንጂ ከፓርቲዎቹ ውስጥ አንዱ ብቻ ከአይሁድ ፓርቲዎች ጋር በጋራ እንደሚሰራ አስታውቋል።

    እንደ ወታደሮች፣ ዲፕሎማቶች እና ሆስፒታል የተኙ ታካሚዎች ያሉ ከ430 ሺህ እስከ 480 ሺህ ድምፅ መስጠት ያልቻሉ መራጮች ድምፅ ገና አልተቆጠረም።

    የድምፅ ቆጠራው ከተረጋገጠ በኋላ ፕሬዝዳንት አይዛክ ሄርዞግ ከሁሉም የፖለቲካ ጥምረቶች ጋር ምክክር ያደርጋሉ።

    ፕሬዝዳንቱ መንግሥት ለመመስረት የተሻለ እድል አላቸው ብለው የሚያስቧቸውን መሪ ይጋብዛሉ። ይህ ሂደት ሳምንታትን ሊወስድ ይችላል።

    ይህ ሂደት የሚከሽፍ ከሆነ በመጨረሻም ሌላ ዙር ምርጫ ወደማካሄድ ያመራል።

    ፕሬዝዳንት ሄርዞግ በእስራኤል ጠቅላላ ምርጫ 77 በመቶ መራጮች ድምፅ መስጠታቸውን አወድሰዋል። ይህም በአገሪቱ ከሁለት አስርት ዓመታት ወዲህ ትልቁ የመራጮች ቁጥር ነው ተብሏል።

    ይፋዊ ውጤት በሚቀጥለው ሳምንት እቀበላለሁ ብለው እንደሚጠብቁም ፕሬዝዳንቱ ተናግረዋል። ፕሬዝዳንቱ ውጤቱን ከተቀበሉ በኋላ ከፖለቲካ ፓርቲዎቹ ጋር ውይይት ይጀምራሉ።

19. 29 ጥቅምት 2026የአሜሪካ ምክትል ፕሬዝዳንት ለኢራን ከፍተኛ ባለሥልጣን ደብዳቤ መላካቸውን ትራምፕ አረጋገጡ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    የአሜሪካው ምክትል ፕሬዝዳንት ጄዲ ቫንስ ለኢራን ብሔራዊ ደኅንነት ምክር ቤት ጸሐፊ ሞህሲን ራይዚ ደብዳቤ መላካቸውን ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አረጋገጡ።

    ዋል ስትሪት ጆርናል ያወጣውን ዘገባ ተከትሎ ከጄዲ ቫንስ ደብዳቤ እንደተላከላቸው ራይዚ ይፋ አድርገዋል። ደብዳቤው መላኩን ያረጋገጡት ትራምፕ ይዘቱም መድኃኒት እና የሕክምና አቅርቦት መሆኑን ገልጸዋል።

    ደብዳቤው ከድርድር ጋር የተያያዘ ነው ቢባልም ትራምፕ እንዳሉት ግን የሕክምና ቁሳቁስ እና መድኃኒት መላክል ይመለከታል።

    ራይዚ “የሕክምና መገልገያዎች ማቅረብ ይፈልጋሉ። ጄዲ ቫንስ ምን እንደማስብ ጠይቆኛል። ማድረግ ከፈለጋችሁ ትችላላችሁ ብዬዋለሁ። የታመሙ ሰዎችን ለመርዳት የሚውል ቁሳቁስ መቅረቡ መልካም ነው” ብለዋል።

    አክሲዮስ የአሜሪካ ባለሥልጣንን ጠቅሶ እንደዘገበው ከሆን ግን ደብዳቤው የሰላም ንግግርን ለማስቀጠል ያለመ ነው።

    ደብዳቤው የተጻፈው አሜሪካ ወታደራዊ እርምጃ እንዳትወስድ እና “በኒውክሌር ጉዳይ ለመወያየት ነው” ብሏል።

    ዋል ስትሪት ጆርናል ትናንት ረቡዕ ባወጣው ዘገባ ለጉዳዩ ቅርበት ያላቸው ምንጮችን ጠቅሶ ቫንስ ደብዳቤ መላካቸውን አስነብቧል።

    የደብዳቤው ዓላማ የሰላም ውይይት ማስቀጠል መሆኑም በዘገባው ተመልክቷል።

    የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ደብዳቤው መድረሱን በተመለከተ መረጃ አልሰጠም። ሆኖም ግን በያዝነው ሳምንት የቀጣናው ከፍተኛ አመራሮች እና ወታደራዊ ባለሥልጣኖች በብዛት ወደ ቴህራን እየተጓዙ ነው።

    ትራምፕ ለአጋማሽ ዘመን ምርጫ ቅስቀሳ ሲያደርጉ ኢራን ላይ አዲስ ጥቃት መሰንዘር ሊጀምሩ እንደሆነ ሲያስጠነቅቁ ተደምጠዋል።

20. 28 ጥቅምት 2026በስፔን በደረሰ የባቡር መጋጨት አደጋ ቢያንስ 68 ሰዎች ሞቱ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    በስፔን በከፍተኛ ፍጥነት የሚጓዝ ባቡር ከሌላ ባቡር ጋር ተጋጭቶ ቢያንስ 68 ሰዎች ሞቱ።

    የባቡር መጋጨት አደጋው በአገሪቱ ታሪክ ከአውሮፓውያኑ 2013 ወዲህ የከፋው ነው ተብሏል።

    የአገሪቱ ትራንስፖርት ሚኒስቴር ባወጣው መግለጫ፤ በመቆጣጠሪያ ክፍል የኮምፒውተር ችግር በመፈጠሩ አደጋው ተከስቷል።

    ኢርዮ የተባው የባቡር ተቆጣጣሪ እንዳለው ሬንፍሬ በተባለው ባቡር “ከኋላው ግጭት” ደርሶበታል።

    በሁለቱ ባቡሮች ውስጥ 500 ሰዎች እየተጓዙ ነበር።

    በአደጋው ሥፍራ የተገኙት ጠቅላይ ሚኒስትር ፔድሮ ሳንቼዝ ስፔን “ሐዘን ላይ ናት” ሲሉ ተናግረዋል።

    አብዛኞቹ የአገሪቱ ፓርቲዎች የምርጫ ቅስቀሳ ለማቋረጥ ወስነዋል።

    በአካባቢው የሚገኙ የዐይን እማኞች አደጋውን “አሰቃቂ” ሲሉ ገልጸዋል።