Ovdâsijđo

Tiervâpuáttim anarâškielâ Wikipedian!

Wikipedia anarâškielâlâš versio vuáđudui roovvâdmáánu 19. peeivi 2020. Anarâškielâlii Wikipediast láá 6 753 artikkâlid. Puoh siijđoh • Kuhes siijđoh • Uđđâ siijđoh Haldâšeijeeh • Aktiivliih kevtteeh Savâstâllâm

Aanaar Čaittâleijeeh Čääci Eennâmtieđâ

Elleeh Kemia Kieldah Kulttuur

Musikkáreh Palhâšumeh   Sämmiliih   Puoh kategoriah

Räähti uđđâ siijđo: Oho 45 artikkâl Trombi Trombi teikâ tornado lii uccâ, mut uáli korrâ jorreestormâ, mon ohtâvuođâst láá paskoslágán polvâ já äijihšoŋŋâ. Tornado čoođâmitto lii suulân 50–200 m. Táválávt tot pištá ucceeb ko 10 minuttid, mut motomin ennuv eenâb-uv. Tornadoid ij koolgâ sehhiđ hirmosstormáid já eres trooppisáid stormáid, moi vijđodâh puáhtá leđe joba paijeel 1 000 km já moh pyehtih pišteđ muáddi peeivi-uv. Tornadoh šaddeh táválávt äijihpoolvâi ohtâvuođâst. Toi šoddâmmekanismist láá vala tubdâmettum uásih. Tornado šadda talle ko ááimu jieškote-uvlágánijn keerdijn piegah posoh jieškote-uvlágánáin liävttoin já vaarâ jieškote-uvlágánáid sundijd-uv. Taat toovât láskunjuolgâ jorree piegâi kooskân. Äijihpoolvâst leijee korrâ já jotelis virde ceeggât taam láskunjuolgâ jorree. Taan maali mield tornado šoddâmân tarbâšuvvojeh luážis pieggâ eennâmase alda (alodâh ucceeb ko 600 m) já korrâ pieggâ troposfáár koskâoosijn (3–6 km aloduvvâst). Arkkâdâh Tiettih-uv tun, ete... ...Haenyeoh láá čepis puohčâleijeenisoneh Maadâ-Koreast? ...puoh syemmiliih artisteh ive 2025 Euroviisuin šoddii siämmáá ive? ...Franciscus lâi vuosmuš Eennâmpáálu máddáábeln šoddâm paavi? ...ergikištoh algii ive 1932? ...Schabziger lii ruánáá já korrâ vuástá, mii valmâštuvvoo Glarus kantonist Sveeicist? ...Anna Göldi lii majemuš nuáidin sujâttum nissoon Euroopist? ...Q'eroh láá majemuuh Inkai maajeeldpuátteeh, kiäh láá siäiluttâm puigâ Inka-kulttuur já ärbivuovijd? ...Uluru lii Australia algâaalmugij pase pähti? ...Roland TB-303 lii bassosyntetisaattor, mon Roland Corporation almostitij ive 1981 já valmâštij ive 1984 räi? ...Aanaar lii Suomâ áinoo neeljikielâsâš kieldâ? ...Shanghai lii ohtâ Kiina tehálumosijn ekonomâlijn kuávdáin já ohtâ maailm stuárráámuin hamânijn? ...Stonehenge keđgikehá rähtim algâttui jo 3100 oKr., já majemuš muddo valmâštui 1500 oKr. maŋa? ...tälviuággum lii kuálástemvyehi, mast kuálástuvvoo tälviv jieŋân puhhum rääigi peht? ...Gilgameš lii maailm puárásumos eepos? ...Matti Nykänen vuoitij nelji kollemiitaal já oovtâ silbâmiitaal tälviolympialijn? ...tlingiteh láá algâaalmug Alaskast já Kanadast? ...šiljoboŋŋam lii Suomâ stuárráámus loddetábáhtume? ...Sari Essayah lii oovdiš kištoväzzee, kote šoodâi maailmmiäštárin ive 1993? ...Eennâmpáálu áimukeerdist 78 % lii typpi já 21 % lii happi? ...Aanaarjäävrist láá 3 318 suollud já Päijännest láá 2 690 suollud? ...Braunwald lii sijdâ Sveeicist, kost muáttá koskâmiärálávt 9 m jyehi täälvi? ...Aila-duo vuoittijn ive 2014 Sámi Grand Prix -kišto lávlumuási lavluin Naharij kandâ? ...Michael Collins jaamij purâstaavdân cuáŋuimáánu 28. peeivi 2021? ...Aanaarjáávrán lii ive 1984 koččâm rakkeet? ...Flavia Pennetta lii vuáittám ohtsis 49 WTA-turnaamid karrieeris ääigi? ...ores laahul láálá moonijd 18–27 peivid? ...Marie Curie lii vuáittám Nobel-palhâšume kuohtii? ...Helsigist láá 59 kaavpuguássid? ...Suomâst láá paijeel 100 000 sorvâd? ...Niillas Holmberg vuoitij Ive sämmilâš -palhâšume ive 2016? ...olesstuárusii viäpsákuáđist pyehtih leđe joba 20 000 viäpsád? ...čapis soormán jammii áárvu mield 30–60 % Euroop aalmugist? ...kapybara puáhtá teddiđ joba 79 kg? ...Hermann Hesse jaamij porgemáánu 9. peeivi 1962 85-ihásâžžân vuoiŋâšvardemân? ...täsni šadda ko kaasusovđâ čokkâšuvá jieijâs tiädduvyeimi keežild? ...káránâs lii tovle onnum paa tiettee lodden, jäämmim pyehten já pahakkâs litolâžžân? ...uárree kulovijđodâh lii suullân 2,5 keerdi vijđásub ko ulmust? ...kiemâsämikielâ lii sämikielâ, mii čaaskâi 1700-lovo já 1800-lovo ääigi? ...tááláá ääigi láá kiävtust kuttâ trigonometrisâš funktio?

Kalender: skammâmáánu Säämi lippupeeivih 9. peeivi – Suomâ Säämi Parlament vuáđudempeivi 15. peeivi – Isak Saba (Sápp Issát) šoddâmpeivi 29. peeivi – Elsa Laula Renberg šoddâmpeivi Šoddâmeh 4. peeivi (1942) – Lajla Mattsson Magga, maadâsämmilâš máttáátteijee, kirječällee, kielâtotkee, jurgâleijee já leksikograf 6. peeivi (1991) – John André Eira, orjâlâš musikkár já jyeigee, kote lii vuálgus Maasist 8. peeivi (1956) – Mari Boine, taažâsämmilâš musikkár 13. peeivi (1971) – Ulla Pirttijärvi-Länsman, sämmilâš lávloo, jyeigee já nuotâsteijee 30. peeivi (1980) – Elin Anna Labba, sämmilâš kirječällee já toimâtteijee Ruotâ peln Jämimeh 6. peeivi (2012) – Trygve Lund Guttormsen, sämmilâš taaidâr já politikkár (š. 1933) 20. peeivi (2008) – Ruth Rye Josefsen, sämmilâš politikkár já aktivist (š. 1923) 24. peeivi (2022) – Börje Salming, ruotâsämmilâš jieŋâskiäruspellee (š. 1951) 27. peeivi (2001) – Nils-Aslak Valkeapää, sämmilâš taaidâr, tivtâsteijee já jyeigee (š. 1943) 29. peeivi (2025) – Inga Anna Olive Karlsen, juulevsämmilâš kirječällee já salmârähtee Taažâ peln (š. 1934) Peeivi kove Luokah  Luándutiettuuh, matematiik já talhâstieđâ Anatomia • Biologia • Ekologia • Fysiologia • Fyysiik • Geodesia • Geologia • Jieŋâdâhtieđâ • Kemia • Matematiik • Meteorologia • Šoŋŋâdâhtieđâ • Puácuvuođah • Täsnitieđâ  Ohtsâškoddetiettuuh, historjá já eennâmtieđâ Aalmugtieđâ • Antropologia • Arkeologia • Eennâmtieđâ • Ekonomia • Etologia • Filosofia • Historjá • Olmoošeennâmtieđâ • Politiik • Psykologia • Semiotiik • Sosiologia  Ekonomia já tekniik Arkkitehtuur • Eennâmtuálu • Finnoduvah • Huksim • Internet • Jotolâh • Pargo • Pirâstekniik • Ruttâ • Šleđgâtekniik • Teknisâš fyysiik • Tiätutekniik  Taaiđâ Arkkitehtuur • Elleekoveh • Kirjálâšvuotâ • Kovetaaiđâ • Koveveerrâmtaaiđâ • Maalâkovetaaiđâ • Muusik • Taaiđâtyejeh • Tanssâ • Televisio  Ohtsâškodde Ekonomia • Haldâttâh • Huksim • Jotolâh • Juhleh • Kulttuur • Kuávluhaldâttâh • Ohtsâškoddetiettuuh • Ollâopâttâh • Ornijdumeh • Oskoldâh • Palhâšumeh • Pargo • Piirâs • Politiik • Riehtitieđâ • Soottâm • Škovlim • Tiervâsvuotâ • Torvolâšvuotâ • Viestâdem • Vuoigâdvuođâtieđâ‎ • Vádulâšvuotâ‎  Anarâšah Aanaar • Aanaarjävri • Anarâškielâ • Laapi eennâmkodde • Sämikulttuur • Sämmiliih

Uuraallij kielâi Wikipediah Paijeel 500 000 artikkâlid: Suomi (suomâkielâ) • Magyar (uŋgarkielâ) Paijeel 100 000 artikkâlid: Eesti (eestikielâ) Paijeel 10 000 artikkâlid: Олык Марий (nijttomarikielâ) • Кырык Мары (värimarikielâ) Paijeel 5 000 artikkâlid: Davvisámegiella (orjâlâškielâ) • Эрзянь (ersäkielâ) • Мокшань (mokšakielâ) • Vepsän (vepsákielâ) • Võro (võrokielâ) • Anarâškielâ • Удмурт (udmurtkielâ) • Коми (komikielâ) Paijeel 3 000 artikkâlid: Livvinkarjalan (kärjilkielâ) • Перем Коми (komipermjakkielâ) Láláttuvâst: Varšinaiskarjalan (eidusâš kärjilkielâ) • Līvõ (liivikielâ) • Ižoran (inkeroiskielâ) • Åarjelsaemien (maadâsämikielâ) • Bidumsámegiella (pittáámsämikielâ) • Ubmejesámiengiälla (ummeesämikielâ) • Juvlesábme (juulevsämikielâ) • Кӣллт Cāмь (kieldâsämikielâ) • Sääʹmǩiõll (nuorttâlâškielâ) • Kvääni (kveenikielâ) • Meänkieli (meänkielâ) • Маньси/Моаньсь (mansikielâ) • Хӑнты (hantikielâ) • Ненэця’ (neeneeckielâ) • Чумыль ӄумыт/Шӧльӄумыт (selkupkielâ) • Онай базаан (eeneeckielâ)