Галоўная старонка

Вітаем у Вікіпэдыі,

вольнай энцыкляпэдыі, якую можа рэдагаваць кожны.

Беларуская Вікіпэдыя працуе з 12 жніўня 2004 году.
Чытайма 91 422 артыкулы клясычным правапісам!

Стварыць артыкул · Дапамога

Асобы Геаграфія Гісторыя Грамадзтва Культура Мастацтва Навука Рэлігія Спорт Тэхніка Філязофія Эканоміка Катэгорыі артыкулаў пра Беларусь: Асобы Геаграфія Гісторыя Культура Мова Навука Палітыка Спорт Эканоміка Абраны артыкул Шэсьць губэрняў Паўночна-Заходняга краю Расейскай імпэрыі Паўночна-Заходні край, альбо паўночна-заходнія губэрні (па-расейску: Северо-Западный край) — размоўная, публіцыстычная і афіцыйна-бюракратычная назва шасьці губэрняў Расейскай імпэрыі (Віленская, Ковенская, Гарадзенская, Менская, Магілёўская і Віцебская губэрні). Тэрмін «Паўночна-Заходні край» («паўночна-заходнія губэрні») пачаў першапачаткова ўжывацца ва ўрадавай тэрміналёгіі ў адносінах да Віленскага ваеннага генэрал-губэрнатарства пасьля скасаваньня ў Расейскай імпэрыі ўніяцтва (1839) як жаданьне паказаць ня толькі спадчынна-дынастычны, але і этнаканфэсійна «рускі» характар гэтых зямель (Віленскай, Гарадзенскай, Менскай і Ковенскай губэрняў). Аднак да пачатку сялянскай рэформы (1861) і асабліва да паўстаньня 1863—1864 гадоў тэрмін «Паўночна-Заходні край» выкарыстоўваўся вельмі рэдка і не распаўсюджваўся на Віцебскую і Магілёўскую губэрні. Да пачатку 1860-х часьцей за ўсё ў расейскай урадавай тэрміналёгіі «паўночна-заходнія губэрні» не вылучаліся асобна, а разам зь «беларускімі» (Віцебскай і Магілёўскай губэрнямі) і «паўднёва-заходнімі губэрнямі» («Паўднёва-Заходнім краем» — Кіеўскім вайсковым генэрал-губэрнатарствам) прадстаўляліся сукупна і фігуравалі пад агульнай назвай «заходнія губэрні» (ці «Заходні край»). Падпарадкаваньне ў 1863 годзе (праз пачатак паўстаньня 1863—1864 гадоў) Віцебскай і Магілёўскай губэрняў уладзе віленскага ваеннага генэрал-губэрнатара распаўсюдзіла тэрмін «Паўночна-Заходні край» і на гэтыя («беларускія») губэрні, што захавалася нават пасьля выхаду ў 1869 годзе Віцебскай і Магілёўскай губэрняў з-пад улады віленскага генэрал-губэрнатара. (артыкул цалкам…) Іншыя абраныя артыкулы · Кандыдаты ў абраныя Добры артыкул Будынак Гомельскага вагонабудаўнічага завода «Гомельскі вагонабудаўнічы завод» — дзяржаўнае машынабудаўнічае прадпрыемства Беларусі, заснаванае ў лютым 1874 году ў якасьці «Гомельскіх чыгуначных майстэрняў». На 2025 год «Гомельскі ВБЗ» вырабляў каля 5000 найменьняў аснасткі і абсталяваньня для вагонаў, а таксама ажыцьцяўляў дэпоўскі і капітальны рамонт звыш 150 відаў вагонаў, у тым ліку з заменай кузава. Быў найбольшым вагонарамонтным прадпрыемствам Беларусі і адным з найстарэйшых прадпрыемстваў галіны і Гомля. Пераабсталяваньне вагонаў для «Беларускай чыгункі» каштавала на 50 % таньней за новыя вагоны. Сярод іншага, выпускаў сумешчаныя вагоны-дэфэктаскопы і пасажырскія вагоны, у тым ліку ад 2008 году зьбіраў купэйныя вагоны на 40 паяжджанаў. Меў цэнтральную заводзкую лябараторыю і 9 цэхоў: транспартны і энэргасілавы, а таксама 7 вытворчых — разборна-камплектавальны, вагоназборчы, колава-цялежачны, кавальска-мэханічны, дрэваапрацоўчы, электрарамонтны і чыгуналіцейны. (артыкул цалкам…) Іншыя добрыя артыкулы · Кандыдаты ў добрыя Выява дня Архіў

Актуальныя падзеі Засталося 578 артыкулаў да 92 000. Прэм’ер-міністрам Вялікабрытаніі стаў Эндзі Бэрнэм (20 ліпеня). Прайшоў Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году (11 чэрвеня— 19 ліпеня). У Залю славы рок-н-ролу былі ўведзеныя Філ Колінз, Iron Maiden / New Order, Joy Division, Oasis, Эд Саліван, Сэлія Крус, Кўін Латыфа (13 красавіка). Баўгарыя перайшла да выкарыстаньня валюты эўра (1 студзеня). Трываюць: Расейска-ўкраінская вайна Вайна ХАМАСу з Ізраілем (з 2023) Грамадзянская вайна ў Судане Памерлі: Крэйг Вэнтэр (79 гадоў) Чак Норыс (86 гадоў) Антонію Лобу Антуніш (83 гады) Алі Хамэнэі (86 гадоў) Робэрт Д’ювал (95 гадоў) Гэты дзень у гісторыі Вялікі чыгаскі пажар 8 кастрычніка: 451 — у Халкідоне распачаўся IV Сусьветны царкоўны сабор 1500 — вялікі князь Аляксандар надаў Браславу прывілей на Магдэбурскае права 1586 — у Вільні ў друкарні Мамонічаў выйшла першая друкаваная граматыка царкоўнаславянскае мовы 1660 — Трынаццацігадовая вайна: адбылася бітва на рацэ Бася, у якой войскі Рэчы Паспалітае спынілі наступ маскоўскіх захопнікаў і прымусілі іх адступаць да Смаленску 1871 — Вялікі пажар зьнішчыў Чыкага (на выяве) 1896 — першая публікацыя індэксу Доў-Джонса 1917 — у Санкт-Пецярбургу выйшаў першы нумар газэты «Беларуская крыніца» 1920 — бунт I літоўска-беларускае дывізіі пад камандаю Люцыяна Жалігоўскага супраць перадачы бальшавікамі Віленшчыны Летуве 1967 — у Балівіі схапілі Чэ Гевару 1970 — Аляксандар Салжаніцын абвешчаны ляўрэатам Нобэлеўскай прэміі ў галіне літаратуры 1980 — апошні канцэрт Боба Марлі Болей угодкаў: 7 кастрычніка — 8 кастрычніка — 9 кастрычніка Архіў · Сёньня 8 кастрычніка 2026 году · Абнавіць гэтую старонку Ці ведаеце вы... З новых артыкулаў (1 - 31 верасьня 2026 году) …калі нарадзіўся Якуб Папіўчак, польскі валейбаліст, лібэра клюбу «Алюран» і зборнай Польшчы? …якія вуліцы перасякае вуліца Бабруйская ў Менску? …пад чыім кіраўніцтвам пачаў выходзіць часопіс Крыніца? …гістарычную назву вуліцы Сьвярдлова ў Менску? …калі нарадзіўся Васіль Грынь, беларускі турыстычны актывіст і экскурсавод, музыка і пісьменьнік, пэдагог? Архіў · Распачаць артыкул · Прапанаваць артыкул

Гэта разьдзел Вікіпэдыі на беларускай мове клясычным правапісам. Існуе шмат іншых моўных разьдзелаў, зь якіх больш за 1 000 000 артыкулаў маюць:

English (ангельская) · Cebuano (сэбуанская) · Deutsch (нямецкая) · svenska (швэдзкая) · français (француская) · Nederlands (нідэрляндзкая) · русский (расейская) · español (гішпанская) · italiano (італьянская) · مصرى (эгіпецкая арабская) · polski (польская) · 日本語 (японская) · 中文 (кітайская) · Tiếng Việt (віетнамская) · Winaray (варайская) · العربية (арабская) · українська (украінская) · português (партугальская)

Вікіпэдыя працуе на магутнасьцях Фундацыі «Вікімэдыя», якая апэруе і некаторымі іншымі шматмоўнымі і вольнымі праектамі.

	Вікізьвесткі Вольная база ведаў		Вікікнігі Падручнікі і дапаможнікі		Вікікрыніцы Вольныя дакумэнты		Вікіслоўнік Слоўнік і тэзаўрус		Вікісховішча Сховішча вольных файлаў		Вікіцытатнік Калекцыя цытатаў
	МэдыяВікі Распрацоўка вольных праграмаў		Мэта-вікі Каардынацыя ўсіх праектаў Вікімэдыі		Віківандроўкі (анг.) Вольныя турыстычныя даведнікі		Віківіды (анг.) Слоўнік біялягічных відаў		Віківэрсытэт (анг.) Вольны ўнівэрсытэт		Вікінавіны (анг.) Вольныя навіны