2019
20g - 21g - 22g
1960au 1970au 1980au 1990au 2000au - 2010au - 2020au 2030au 2040au 2050au 2060au
2014 2015 2016 2017 2018 - 2019 - 2020 2021 2022 2023 2024
2019 oedd y flwyddyn y cafodd yr achos dynol cyntaf o COVID-19 ei ddogfennu, cyn y pandemig, a ddatganwyd gan Sefydliad Iechyd y Byd y flwyddyn ganlynol.[1] Hyd at y pwynt hwnnw, disgrifiwyd 2019 fel “y flwyddyn orau yn hanes dynoliaeth” gan rai papurau newydd a chyfryngau yn yr Unol Daleithiau, gan gynnwys The New York Times a WNYC.
Gwelwyd Senedd Cymru'n dod yn un o’r llywodraethau cyntaf yn y byd i ddatgan argyfwng cenedlaethol oherwydd newid hinsawdd, a hynny ar Galan Mai.[2]
Digwyddiadau
[golygu | golygu cod]Ionawr
[golygu | golygu cod]
- 1 Ionawr
- Rwmania yn derbyn arlywyddiaeth Cyngor yr Undeb Ewropeaidd.
- Y chwiledydd 'New Horizons' yn hedfan heibio 486958 Arrokoth (gwrthrych traws-Neifionaidd) yng Ngwregys Kuiper.
- Jair Bolsonaro yn dod yn Arlywydd Brasil.
- 3 Ionawr - Y chwiliedydd Tsieineaidd "Chang'e 4" yn glanio ar ochr bella'r Lleuad.[3]
- 15 Ionawr
- Theresa May yn colli pleidlais ar Brexit yn Nhŷ'r Cyffredin: 432 o bleidleisiau i 202.
- Ymosodiad terfysgol ar westy yn Nairobi, Cenia, yn lladd o 21 bobl.
- 17 Ionawr - Bomio ceir yn Bogota, Colombia, yn lladd 21 o bobl.
- 25 Ionawr - Argae yn dymchwel yn Brumadinho, Minas Gerais, Brasil, gan ladd 358 o bobl.
- 27 Ionawr - Dau fom yn ffrwydro y Eglwys Gadeiriol Gatholig Jolo, yn Ne Philipinau, gan ladd 18 o bobl.
Chwefror
[golygu | golygu cod]- 1 Chwefror - 16 Mawrth - Pencampwriaeth y Chwe Gwlad 2019.
- 5 Chwefror - Alan Turing yn cael ei enwi fel eicon mwyaf yr 20g yn Lloegr mewn cyfres deledu'r BBC.[4]
- 12 Chwefror - Mae Macedonia yn ail-enwi ei hun yn "Gogledd Macedonia".
- 23 Chwefror - Etholiad Nigeria.
- 27 Chwefror - Ail gyfarfod uwchgynhadledd rhwng Donald Trump a Kim Jong-un.
Mawrth
[golygu | golygu cod]- 3 Mawrth - Etholiad Estonia.
- 10 Mawrth - Awyren Ethiopian Airlines yn cael damwain yn fuan wedi iddi adael Addis Ababa, gan ladd 147 o bobl.
- 12 Mawrth - Tŷ'r Cyffredin y DU yn gwrthod cytundeb Brexit Theresa May am yr eildro.
- 14 Mawrth - Seiclon Idai yn taro Mosambîc, Malawi a Simbabwe.
- 15 Mawrth - Cyflafan Christchurch: 50 o bobl yn cael marw.[5]
- 19 Mawrth - Nursultan Nazarbayev ym ymddiswyddo fel Arlywydd Casachstan.
- 24 Mawrth - Etholiad Gwlad Tai.
Ebrill
[golygu | golygu cod]
- 2 Ebrill - Abdelaziz Bouteflika ymddiswyddo fel Arlywydd Algeria, ar ôl wythnosau o brotestiadau.
- 9 Ebrill - Etholiad Israel.
- 10 Ebrill - Y ffotograff cyntaf erioed o dwll du yn cael ei gyhoeddi.
- 11 Ebrill - 23 Mai - Etholiad India.
- 11 Ebrill
- Mae sylfaenydd WikiLeaks, Julian Assange, yn cael ei arestio yn Llysgenhadaeth Ecwador yn Llundain.[6]
- Lluoedd arfog Swdan yn dymchwel grym yr Arlywydd Omar al-Bashir wedi wythnosau o brotestiadau.
- 14 Ebrill - Etholiad y Ffindir.
- 15 Ebrill - Tân yn Eglwys Gadeiriol Notre-Dame de Paris.[7]
- 17 Ebrill - Etholiad Indonesia.
- 21 Ebrill
- Ymosodiadau bom yn Sri Lanca yn lladd dros 253 o bobl.
- Y comedïwr Volodymyr Zelensky yn cael ei eithol yn Arlywydd Wcráin.
- 28 Ebrill - Etholiad Sbaen.
- 30 Ebrill - Japan: yr ymerawdwr Akihito yn ildio'r orsedd.[8]
Mai
[golygu | golygu cod].jpg)
- 1 Mai
- Senedd Cymru'n dod yn un o’r llywodraethau cyntaf yn y byd i ddatgan argyfwng cenedlaethol oherwydd newid hinsawdd, a hynny ar Galan Mai.[9]
- Naruhito yn dod yn Ymerawdwr Japan
- 4 - 6 Mai - Coroni Maha Vajiralongkorn, brenin Gwlad Tai.[10]
- 5 Mai
- 8 Mai - Etholiad De Affrica.
- 14 - 18 Mai - Cystadleuaeth Cân Eurovision 2019: Tel Aviv, Israel. Mae Duncan Laurence o'r Iseldiroedd yn ennill gyda'r gân "Arcade".
- 18 Mai - Etholiad cyffredinol Awstralia.
- 20 Mai - Volodymyr Zelensky yn dod yn Arlywydd Wcráin.
- 23 - 26 Mai - Etholiad Senedd Ewrop.
- 23 Mai - Mae Narendra Modi yn ennill etholiad India.
- 24 Mai
- Mae priodas o'r un rhyw yn dod yn gyfreithiol yn Taiwan.
- Cyhoeddodd Theresa May ei bod yn ymddiswyddo fel Prif Weinidog y Deyrnas Unedig ac fel arweinydd Blaid Geidwadol.
- 25 Mai - Mae cwch yn suddo ar Lyn Mai-Ndombe yng Ngweriniaeth Ddemocrataidd y Congo gan ladd 45 o bobl o gadael dros 200 ar goll.
- 30 Mai - 14 Gorffennaf - Cwpan y Byd Criced yn Lloegr a Cymru.
Mehefin
[golygu | golygu cod]- 1 Mehefin - Rownd derfynol i UEFA Champions League: Tottenham Hotspur F.C.-Liverpool F.C. (0-2).
- 3 Mehefin - Brigitte Bierlein yn dod yn Canghellor Awstria.
- 5 Mehefin - Etholiad Denmarc.
- 6 Mehefin - Antti Rinne yn dod yn Prif Weinidog Y Ffindir.
- 7 Mehefin - 7 Gorffennaf - Cwpan y Byd i Fenywod FIFA.
- 9 Mehefin - Protestiadau mawr yn dechrau yn Hong Cong.
- 12 Mehefin - Mae priodas o'r yn rhyw yn dod yn gyfreithiol yn Ecwador.
- 20 Mehefin - Boris Johnson a Jeremy Hunt yw'r ddau ymgeisydd olaf ar gyfer Prif Weinidog y Deyrnas Unedig.
- 27 Mehefin - Mette Frederiksen yn dod yn Prif Weinidog Denmarc.[11]
- 30 Mehefin - Myrddin ap Dafydd yn dod yn Archdderwydd.[12]
Gorffennaf
[golygu | golygu cod].jpg)
- 1 Gorffennaf - Y Ffindir yn derbyn arlywyddiaeth Cyngor yr Undeb Ewropeaidd.
- 6 - 28 Gorffennaf - Tour de France.
- 8 Gorffennaf
- Egils Levits yn dod yn Arlywydd Latfia.
- Kyriakos Mitsotakis yn dod yn Prif Weinidog y Gwlad Groeg.
- 12 Gorffennaf - Gitanas Nauseda yn dod yn Arlywydd Lithwania.
- 21 Gorffennaf - Etholiad Wcráin.
- 22 Gorffennaf - Jo Swinson yn dod yn Arweinydd y Democratiaid Rhyddfrdol.
- 23 Gorffennaf - Boris Johnson yn dod yn Arweinydd y Blaid Geidwadol.
- 24 Gorffennaf - Boris Johnson yn dod yn Prif Weinidog y Deyrnas Unedig.
Awst
[golygu | golygu cod]_(cropped).jpg)
- 1 Awst - Is-etholiad Brycheiniog a Sir Faesyfed: Enillodd Jane Dodds o'r Democratiaid Rhyddfrydol.
- 2 Awst - Eisteddfod Genedlaethol Cymru Sir Conwy 2019.
- 5 Awst - Mae India yn dileu statws arbennig Cashmir.
- 14 Awst - Mae Greta Thunberg yn hwylio o Plymouth i gynhadledd newid hinsawdd yn Ninas Efrog Newydd.
- 16 Awst – Ar ymweliad â Machynlleth, dywedodd arweinydd Plaid Lafur y DU, Jeremy Corbyn, ei fod wedi “trafod gyda Mark Drakeford faterion yn ymwneud â phwerau pellach yr hoffai Llywodraeth Cymru neu Senedd Cymru eu cael o dan Lywodraeth Lafur.”
- 17 Awst - Mae 63 bobl yn cael eu lladd mewn ymosodiad bom ar briodas yn Kabul, Affganistan.
- 20 Awst - Mae Giuseppe Conte yn cyhoeddi ei ymddiswyddiad fel Prif Weinidog yr Eidal.
- 28 Awst - Mae Boris Johnson yn cyhoeddi cynlluniau i gau Senedd y Deyrnas Unedig.
Medi
[golygu | golygu cod]- 1 Medi - Corwynt Dorian yn taro'r Bahamas.
- 10 Medi - Mae senedd y Deyrnas Unedig yn cael ei hatal am bum wythnos.
- 14 Medi - Cyn chwaraewr rygbi'r undeb Cymreig Gareth Thomas yn cyhoeddi bod ganddo HIV.
- 17 Medi - Etholiad Israel.
- 20 Medi - Cynhelir protest fyd-eang ar newid yn yr hinsawdd.
- 20 Medi - 2 Tachwedd - Cwpan y Byd Rygbi'r undeb a Siapan.
- 24 Medi - Mae Rheolau Goruchaf Lys y Deyrnas Unedig yn golygu bod atal y Senedd gan Boris Johnson yn anghyfreithlon.
- 29 Medi - Etholiad Awstria.
Hydref
[golygu | golygu cod]
- 1 Hydref - Protestiadau mawr yn dechrau yn Irac.
- 6 Hydref - Etholiad ym Mhortiwgal.
- 9 Hydref – Aelodau'r Cynulliad yn cefnogi cynnig i ailenwi Cynulliad Cymru yn Senedd Cymru a Llywodraeth Cymru.[13]
- 10 Hydref - Olga Tokarczuk (2018) a Peter Handke yn ennill Gwobr Lenyddol Nobel.[14]
- 11 Hydref - Abiy Ahmed yn ennill Gwobr Heddwch Nobel.[15]
- 13 Hydref - Etholiad Gwlad Pwyl.
- 14 Hydref
- Protestiadau mawr yn dechrau yn Tsile.
- Dedfrydau carchar am arwain gwleidyddion o blaid annibyniaeth yn arwain at brotestiadau mawr yng Nghatalwnia.
- 17 Hydref - Protestiadau mawr yn dechrau yn Libanus.
- 21 Hydref - Etholiad Canada.
- 23 Hydref - Mae cyrff 39 o bobl i'w cael mewn lori yn Essex.
- 25 Hydref - Mae'r Undeb Ewropeaidd yn cytuno i ymestyn y dyddiad cau ar gyfer Brexit tu hwnt i 31 Hydref.
- 26 Hydref - Mae dringo ar Uluru yn Awstralia wedi ei wahardd.
- 27 Hydref - Alberto Fernandez yn ennill etholiad arlywyddol yr Ariannin.
Tachwedd
[golygu | golygu cod].jpg)
- 1 Tachwedd - Christine Lagarde yn dod yn bennaeth Banc Canolog Ewrop.
- 6 Tachwedd - Alun Cairns yn ymddiswyddo fel Ysgrifennydd Gwladol Cymru.
- 10 Tachwedd
- Etholiad Sbaen
- Mae Evo Morales yn ymddiswyddo fel Arlywydd Bolifia yn ystod argyfwng gwleidyddol.
- 12 Tachwedd - Mae Syr Roderick Evans yn ymddiswyddo fel Comisiynydd Safonau yng Nghynulliad Cymru. Dywedodd Syr Roderick bod sgyrsiau am "faterion cyfrinachol a sensitif" wedi eu recordio'n ddirgel gan yr AS Neil McEvoy.[16]
- 15 Tachwedd - Protestiadau mawr yn dechrau yn Iran.
- 18 Tachwedd - Gotabaya Rajapaksa yn dod yn Arlywydd Sri Lanca.
- 20 Tachwedd - Mae'r Tywysog Andrew, Dug Caerefrog yn camu i lawr o ddyletswyddau cyhoeddus oherwydd y dadlaw sy'n ymwneud a'i gyfeillgarwch a Jeffrey Epstein.
- 23 Tachwedd - 7 Rhagfyr - Refferendwm annibyniaeth Bougainville.
- 24 Tachwedd - Etholiadau lleol Hong Cong.
- 29 Tachwedd - Mae dau o bobl yn cael eu lladd mewn ymosodiad drywanu ar bont Llundain.
Rhagfyr
[golygu | golygu cod]
- 1 Rhagfyr
- Ursula von der Leyen yn dod yn Arlywydd Comisiwn Ewropeaidd.
- Charles Michel yn dod yn Arlywydd Cyngor Ewropeaidd.
- 2 - 13 Rhagfyr - Cynhadledd newid hinsawdd y Cenhedloedd Unedig yn Madrid.
- 3 Rhagfyr - Kizzy Crawford yn feirniadol o ffurflen Cyfrifiad 2021 (y DU), sy'n cynnwys categorïau ar gyfer "Du Prydeinig" a "Gwyn Cymreig" ond nid ar gyfer "Cymreig Du".[17]
- 9 Rhagfyr - Ffrwydrad folcanig ar Ynys Wen, Seland Newydd.
- 10 Rhagfyr - Sanna Marin yn dod yn Prif Weinidog y Ffindir
- 12 Rhagfyr - Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig
- 16 Rhagfyr - Daeth Simon Hart, MP, yn Ysgrifennydd Gwladol Cymru.[18]
- 31 Rhagfyr - Pandemig COVID-19: Mae Gweriniaeth Pobl Tsieina yn sôn wrth Gyfundrefn Iechyd y Byd am achos o COVID-19 yn Wuhan.
Genedigaethau
[golygu | golygu cod]- 6 Mai - Archie Mountbatten-Windsor, mab Y Tywysog Harri a'i wraig Meghan
Marwolaethau
[golygu | golygu cod]Ionawr
[golygu | golygu cod].jpg)
- 1 Ionawr - Elizabeth Edgar, 89, botanegydd
- 2 Ionawr - Bob Einstein, 76, actor a digrifwr
- 11 Ionawr - Steffan Lewis, 34, gwleidydd
- 15 Ionawr - Carol Channing, 97, actores a chantores[19]
- 16 Ionawr - Mirjam Pressler, 78, nofelydd
- 17 Ionawr
- Windsor Davies, 88, actor
- Mary Oliver, 83, bardd
- 18 Ionawr - Brian Stowell, 82, cyflwynydd radio, ieithydd, ffisegydd ac awdur Manawiaid
- 21 Ionawr - Emiliano Sala, 28, pêl-droediwr (damwain awyren)[20]
- 26 Ionawr - Michel Legrand, 86, cyfansoddwr[21]
- 27 Ionawr - Eve Oja, 70, mathemategydd
Chwefror
[golygu | golygu cod]
- 1 Chwefror
- Jeremy Hardy, 57, comedïwr
- Clive Swift, 82, actor
- 4 Chwefror
- Matt Brazier, 42, pêl-droediwr
- Leonie Ossowski, 93, awdures
- 6 Chwefror - Rosamunde Pilcher, 94, nofelydd
- 7 Chwefror - Albert Finney, 82, actor[22]
- 12 Chwefror - Gordon Banks, 81, pêl-droediwr
- 17 Chwefror - Paul Flynn, 84, gwleidydd[23]
- 19 Chwefror - Karl Lagerfeld, 85, dylunydd ffasiwn
- 21 Chwefror
- Peter Tork, 77, cerddor ac actor[24]
- Hilde Zadek, 101, soprano operatig
- 23 Chwefror - Ruth Price, 95, cynhyrchydd teledu[25]
Mawrth
[golygu | golygu cod]
- 4 Mawrth
- Garfield Davies, Barwn Davies o Goety, 83, arweinydd undeb llafur
- Keith Flint, 49, canwr
- Luke Perry, 52, actor
- 5 Mawrth - Jacques Loussier, 84, pianydd a chyfansoddwr
- 6 Mawrth
- Magenta De Vine, 61, cyflwynydd teledu
- Guillaume Faye, 69, damcaniaethwr gwleidyddol
- Carolee Schneemann, 79, arlunydd
- 16 Mawrth - Dick Dale, 81, gitarydd roc
- 19 Mawrth - Rose Hilton, 87, arlunydd
- 20 Mawrth - Mary Warnock, 94, athronydd
- 22 Mawrth - Scott Walker, 76, cerddor[26]
Ebrill
[golygu | golygu cod]
- 1 Ebrill - Billy Mainwaring, 78, chwaraewr rygbi[27]
- 12 Ebrill - Georgia Engel, 70, actores
- 13 Ebrill - Edith Faucon, 99, arlunydd
- 20 Ebrill - Monir Shahroudy Farmanfarmaian, 96, arlunydd
- 22 Ebrill - Heather Harper, 88, soprano
- 23 Ebrill - Jean, Uwch Ddug Lwcsembwrg, 98
- 24 Ebrill - Dick Rivers, 74, canwr
- 30 Ebrill
- Antony Carr, 81, hanesydd
- Peter Mayhew, 74, actor
Mai
[golygu | golygu cod]
- 4 Mai - Rachel Held Evans, 37, nofelydd Gristnogol
- 5 Mai - Barbara Perry, 97, actores
- 13 Mai
- Doris Day, 97, actores a chantores
- Mari Griffith, 79, darlledwraig, cantores a nofelydd
- 14 Mai
- Grumpy Cat, 7
- Alice Rivlin, 88, gwyddonydd
- 16 Mai
- Bob Hawke, 89, Prif Weinidog Awstralia
- I. M. Pei, 102, pensaer
- 17 Mai - Herman Wouk, 103, awdur
- 20 Mai - Niki Lauda, 70, gyrrwr Fformiwla Un
- 22 Mai - Judith Kerr, 95, awdures
- 25 Mai - Jean Burns, 99, peilot
- 28 Mai - Edward Seaga, 89, Prif Weinidog Jamaica
Mehefin
[golygu | golygu cod]
- 3 Mehefin - Paul Darrow, 78, actor
- 6 Mehefin - Dr. John, 77, canwr
- 7 Mehefin - Noel Lloyd, 72, academydd[28]
- 15 Mehefin - Franco Zeffirelli, 96, cyfarwyddwr ffilm
- 16 Mehefin - Suzan Pitt, 76, arlunydd
- 17 Mehefin
- Mohamed Morsi, 67, Arlywydd yr Aifft
- Gloria Vanderbilt, 95, arlunydd
- 21 Mehefin - William Simons, 78, actor
- 22 Mehefin - Judith Krantz, 91, nofelydd[29]
- 25 Mehefin - Eurig Wyn, 74, gohebydd newyddion a gwleidydd[30]
- 30 Mehefin - Glyn Houston, 93, actor[31]
Gorffennaf
[golygu | golygu cod]
- 9 Gorffennaf
- Ross Perot, 89, dyn busnes a gwleidydd
- Rip Torn, 88, actor a digrifwr
- 10 Gorffennaf - Valentina Cortese, 96, actores
- 12 Gorffennaf - Gwilym Owen, 87, newyddiadurwr
- 13 Gorffennaf - Rod Richards, 72, gwleidydd[32]
- 17 Gorffennaf - Andrea Camilleri, 93, awdur[33]
- 19 Gorffennaf
- Rutger Hauer, 75, actor
- Marisa Merz, 93, arlunydd
- 22 Gorffennaf - Brigitte Kronauer, 78, awdures
- 30 Gorffennaf
- Ron Hughes, 89, pêl-droediwr
- Malcolm Nash, 74, cricedwr[34]
Awst
[golygu | golygu cod]
- 5 Awst - Toni Morrison, 88, nofelydd[35]
- 10 Awst - Jeffrey Epstein, 66, ariannwr[36]
- 15 Awst - V. B. Chandrasekhar, 57, cricedwr
- 16 Awst - Peter Fonda, 79, actor
- 20 Awst - Richard Booth, 80, llyfrwerthwr[37]
- 23 Awst - Mary Abbott, 98, arlunydd
- 29 Awst - Nita Engle, 93, arlunydd
- 30 Awst - Valerie Harper, 80, actores
- 31 Awst - Immanuel Wallerstein, 88, cymdeithasegydd
Medi
[golygu | golygu cod]
.jpg)
- 2 Medi - Gyoji Matsumoto, 85, pêl-droediwr
- 6 Medi - Robert Mugabe, 95, Arlywydd Simbabwe[38]
- 11 Medi - Bacharuddin Jusuf Habibie, 83, Arlywydd Indonesia
- 12 Medi - Ida Laila, 75, cantores
- 15 Medi - Eifion Roberts, 91, barnwr a gwleidydd[39]
- 16 Medi - Leah Bracknell, 55, actores
- 19 Medi - Zine el-Abidine Ben Ali, 83, Arlywydd Tiwnisia
- 23 Medi
- Al Alvarez, 90, bardd a nofelydd
- Huguette Caland, 88, arlunydd
- 26 Medi
- Jacques Chirac, 86, Arlywydd Ffrainc[40]
- Elena Kostenko, 93, arlunydd
- Ken Jones, 87, newyddiadurwr[41]
- 30 Medi - Jessye Norman, 74, cantores opera[42]
Hydref
[golygu | golygu cod]
- 2 Hydref - Giya Kancheli, 84, cyfansoddwr
- 4 Hydref - Diahann Carroll, 84, actores a chantores[43]
- 5 Hydref
- Tony Hoar, 87, seiclwr
- Sally Soames, 82, ffotograffydd
- 6 Hydref - Ginger Baker, 80, cerddor[44]
- 11 Hydref - Alexei Leonov, 85, gofodwr
- 14 Hydref - Harold Bloom, 89, beirniad llenyddol
- 17 Hydref - Alicia Alonso, 98, dawnswraig
- 22 Hydref
- Victoria Ann Funk, 71, botanegydd
- Rolando Panerai, 95, canwr opera
- 26 Hydref - Abu Bakr al-Baghdadi, 48, llywodraethwr
- 30 Hydref - Bethan Phillips, 84, awdures[45]
Tachwedd
[golygu | golygu cod]
- 1 Tachwedd
- Rina Lazo, 96, arlunydd
- Daniel Mullins, 90, Esgob Menevia
- Paul Turner, 73, cyfarwyddwr ffilmiau
- 4 Tachwedd - Gay Byrne, 85, cyflwynydd teledu a radio
- 7 Tachwedd - Regine Grube-Heinecke, 83, arlunydd
- 12 Tachwedd - Mitsuhisa Taguchi, 64, pêl-droediwr
- 14 Tachwedd - Zwelonke Sigcawu, 51, brenin y bobl Xhosa
- 17 Tachwedd
- J. Towyn Jones, 76, gweinidog, hanesydd ac awdur
- Regina Tyshkevich, 90, mathemategydd
- 19 Tachwedd - Purita Campos, 82, arlunydd
- 21 Tachwedd - Donald Gordon, 89, dyn busnes
- 22 Tachwedd - Cecilia Seghizzi, 111, cyfansoddwraig ac arlunydd
- 24 Tachwedd - Clive James, 80, awdur, beirniad, cyfieithydd a chofiannydd[46]
- 27 Tachwedd - Jonathan Miller, 85, cyfarwyddwr a cynhyrchydd
- 30 Tachwedd - Mariss Jansons, 76, arweinydd cerddorfa
Rhagfyr
[golygu | golygu cod]
- 1 Rhagfyr - Shelley Morrison, 83, actores
- 4 Rhagfyr - Bob Willis, 70, cricedwr
- 8 Rhagfyr
- Caroll Spinney, 85, actor a pypedwr
- Paul Volcker, 92, bancwr
- 9 Rhagfyr - May Stevens, 95, arlunydd
- 10 Rhagfyr - Emily Mason, 87, arlunydd
- 11 Rhagfyr - David Bellamy, 86, botanegydd[47]
- 12 Rhagfyr - Peter Snell, 80, athletwr
- 14 Rhagfyr - Anna Karina, 79, actores
- 18 Rhagfyr - Kenny Lynch, 81, actor a canwr[48]
- 22 Rhagfyr - Tony Britton, 95, actor[49]
- 23 Rhagfyr - Billy Slade, 78, cricedwr
- 29 Rhagfyr - Ioan Roberts, 78, awdur a newyddiadurwr[50]
- 30 Rhagfyr
- Marion Chesney, 83, awdures
- Syd Mead, 86, cynllunydd a cyfarwyddwr ffilmiau[51]
Eisteddfod Genedlaethol (Llanrwst)
[golygu | golygu cod]Gwobrau Nobel
[golygu | golygu cod]- Ffiseg: James Peebles, Michel Mayor a Didier Queloz[56]
- Cemeg: John B. Goodenough, M. Stanley Whittingham ac Akira Yoshino[57]
- Meddygaeth: William Kaelin Jr., Peter J. Ratcliffe a Gregg L. Semenza[58]
- Llenyddiaeth: Peter Handke[14]
- Economeg: Abhijit Banerjee, Esther Duflo, a Michael Kremer[59]
- Heddwch: Abiy Ahmed[15]
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Allam, Zaheer (2020). "The First 50 days of COVID-19: A Detailed Chronological Timeline and Extensive Review of Literature Documenting the Pandemic". Surveying the Covid-19 Pandemic and Its Implications: 1–7. doi:10.1016/B978-0-12-824313-8.00001-2. ISBN 9780128243138. PMC 7378494. http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=7378494.
- ↑ "'Climate emergency' vote backed by Welsh Assembly". BBC News. Mai 2019. Cyrchwyd 2 Mai 2019.
- ↑ Moss, Trefor (3 Ionawr 2019). "China Lands Probe on the 'Dark Side' of the Moon". The Wall Street Journal. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 12 Ebrill 2019. Cyrchwyd 3 Ionawr 2019.
- ↑ "Alan Turing is voted the nation's icon of the 20th century in BBC Two's Icons finale". www.bbc.co.uk (yn Saesneg). Cyrchwyd 12 Mai 2026.
- ↑ "Christchurch: cyhuddo dyn, 28, o lofruddio". Golwg360. 16 Mawrth 2019. Cyrchwyd 16 Mawrth 2019.
- ↑ "Sweden considers reopening Assange rape case" (yn Saesneg). 2019-04-12. Cyrchwyd 2019-04-14.
- ↑ Notre Dame Cathedral: spire collapses in huge fire – live news , guardian.co.uk, 15 Ebrill 2019.
- ↑ Enjoji, Kaori (1 Rhagfyr 2017). "Japan Emperor Akihito to abdicate on April 30, 2019". CNN (yn Saesneg). Tokyo. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 30 Ebrill 2019. Cyrchwyd 1 Rhagfyr 2017.
- ↑ "'Climate emergency' vote backed by Welsh Assembly". BBC News. Mai 2019. Cyrchwyd 2 Mai 2019.
- ↑ "Coronation of HM King Maha Vajiralongkorn to be held May 4–6: palace". The Nation (yn Saesneg). Agence France-Presse. 1 Ionawr 2019. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 1 Ionawr 2019. Cyrchwyd 1 Ionawr 2019.
- ↑ Ingvorsen, Emil Søndergård (6 Mehefin 2019). "Løkke: Mette Frederiksen udpeget som kongelig undersøger" (yn Daneg). DR. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 7 Mehefin 2019. Cyrchwyd 16 Mehefin 2019.
- ↑ Eryl Crump (30 Mehefin 2019). "New National Eisteddfod Archdruid promises to 'defend all things Welsh'". North Wales Live (yn Saesneg). Cyrchwyd 3 Rhagfyr 2020.
- ↑ "AMs back renaming Welsh Assembly to Senedd Cymru and Welsh Parliament". BBC News. 9 Hydref 2019.
- 1 2 (yn en) The Nobel Prize in Literature 2019, https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2019/summary/, adalwyd 11 Hydref 2019
- 1 2 Jon Queally (11 Hydref 2019), Ethiopian Prime Minister Abiy Ahmed Awarded 2019 Nobel Peace Prize, https://www.commondreams.org/news/2019/10/11/ethiopian-prime-minister-abiy-ahmed-awarded-2019-nobel-peace-prize, adalwyd 11 Hydref 2019
- ↑ "Comisiynydd yn gadael dros 'recordiadau cyfrinachol AC'". BBC Cymru Fyw. Cyrchwyd 13 Tachwedd 2019.
- ↑ "Census 2021: Ethnic minority Welsh not automatic choice". BBC News. 3 December 2019. Cyrchwyd 4 December 2019.
- ↑ "Cyhoeddi Simon Hart fel Ysgrifennydd Gwladol Cymru". BBC Cymru Fyw. Cyrchwyd 16 Rhagfyr 2019.
- ↑ Hello Dolly's Carol Channing dies aged 97 , BBC Wales, 15 Ionawr 2019.
- ↑ "Emiliano Sala: David Henderson pleads guilty to flight charge". BBC News. 19 Hydref 2021. Cyrchwyd 21 Hydref 2021.
- ↑ Reuters (2019-01-26). "Oscar-crowned French composer Michel Legrand dies at 86". The Hindu (yn Saesneg). ISSN 0971-751X. Cyrchwyd 2019-01-26.
- ↑ "Obituary: Albert Finney". BBC News (yn Saesneg). 8 Chwefror 2019. Cyrchwyd 8 Chwefror 2019.
- ↑ Paul Flynn, yr aelod seneddol Llafur, wedi marw’n 84 oed , Golwg360, 18 Chwefror 2019.
- ↑ Marinucci, Steve (21 Chwefror 2019). "The Monkees' Surviving Members Mourn Peter Tork's Death". Billboard (yn Saesneg). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 27 Mai 2019. Cyrchwyd 9 Mehefin 2019.
- ↑ Teyrngedau i’r cynhyrchydd teledu, Ruth Price, sydd wedi marw yn 95 oed , Golwg360, 25 Chwefror 2019.
- ↑ Adam Sweeding (25 Mawrth 2019). "Scott Walker obituary". Guardian (yn Saesneg). Cyrchwyd 3 Ebrill 2026.
- ↑ "William Thomas MAINWARING" (yn Saesneg). Western Mail. Cyrchwyd 3 Ebrill 2026.
- ↑ Yr Athro Noel Lloyd wedi marw yn 72 oed , BBC Cymru Fyw, 8 Mehefin 2019.
- ↑ Fox, Margalit (23 Mehefin 2019). "Judith Krantz, Whose Tales of Sex and Shopping Sold Millions, Dies at 91". The New York Times (yn Saesneg). Cyrchwyd 23 Mehefin 2019.
- ↑ Y gwleidydd Eurig Wyn wedi marw , BBC Cymru Fyw, 26 Mehefin 2019.
- ↑ Glyn Houston – “cariad cyntaf Joan Collins” – wedi marw yn 93 oed , Golwg360, 4 Gorffennaf 2019.
- ↑ "Former Conservative politician Rod Richards dies". BBC. 14 Gorffennaf 2019. Cyrchwyd 16 Gorffennaf 2019.
- ↑ "Obituary: Andrea Camilleri, best-selling author who created complex police chief Salvo Montalbano" (yn Saesneg). 19 Gorffennaf 2019.
- ↑ Malcolm Nash, bowliwr y ‘chwech chwech’, wedi marw , Golwg360, 31 Gorffennaf 2019.
- ↑ Yr awdures Toni Morrison wedi marw yn 88 oed , Golwg 360, 5 Awst 2019.
- ↑ "Ymchwiliad ffederal i farwolaeth Jeffrey Epstein". Golwg360. 11 Awst 2019. Cyrchwyd 12 Awst 2019.
- ↑ "Obituary: Richard Booth died on August 20th". The Economist. 29 Awst 2019.
- ↑ Stephen Chan (6 Medi 2019). "Robert Mugabe obituary". The Guardian (yn Saesneg). Cyrchwyd 21 Mehefin 2025.
- ↑ {{Cite news|url=https://www.bbc.com/cymrufyw/49859307|title=Teyrnged [dolen farw] teulu i'r cyn-farnwr Eifion Roberts|date=2019-09-29|language=cy|access-date=19 Medi 2019}
- ↑ Clarity, James F.; Tagliabue, John (26 Medi 2019). "Jacques Chirac, French President Who Championed European Identity, Is Dead at 86". The New York Times (yn Saesneg). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 26 Medi 2019. Cyrchwyd 26 Medi 2019.
- ↑ Paul Newman (27 Medi 2019). "Remembering Ken Jones, one of the great voices of modern sports writing". The Independent (yn Saesneg).
- ↑ "Jessye Norman, Grammy-winning opera star, dies at age 74". The Guardian (yn Saesneg). 30 Medi 2019. Cyrchwyd 30 Medi 2019.
- ↑ Fox, Margalit (4 Hydref 2019). "Diahann Carroll, Actress Who Broke Barriers With 'Julia,' Dies at 84". NY Times. Cyrchwyd 5 Hydref 2019.
- ↑ Beaumont-Thomas, Ben (6 Hydref 2019). "Ginger Baker, wild and brilliant Cream drummer, dies aged 80". The Guardian (yn Saesneg). Cyrchwyd 6 Hydref 2019.
- ↑ Cofio'r awdures Bethan Phillips sydd wedi marw'n 84 oed , BBC Cymru Fyw, 8 Tachwedd 2019.
- ↑ Jeffries, Stuart (27 November 2019). "Clive James Obituary". The Guardian (yn Saesneg). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 3 Tachwedd 2020. Cyrchwyd 27 Tachwedd 2019.
- ↑ "TV naturalist David Bellamy dies aged 86". The Guardian (yn Saesneg). 11 Rhagfyr 2019. Cyrchwyd 12 Rhagfyr 2019.
- ↑ "Kenny Lynch, singer and entertainer". Herald (yn Saesneg). Cyrchwyd 27 Medi 2026.
- ↑ Haroon Siddique (22 Rhagfyr 2019). "British actor Tony Britton dies aged 95". The Guardian (yn Saesneg).
- ↑ Cofio'r newyddiadurwr, awdur a golygydd Ioan Roberts , BBC Cymru, 30 Rhagfyr 2019.
- ↑ "Syd Mead, Artist Behind Blade Runner, Dies". IGN (yn Saesneg). 30 Rhagfyr 2019. Cyrchwyd 27 Medi 2026.
- ↑ Eryl Crump (9 Awst 2019). "Former Archdruid T James Jones wins the 2019 National Eisteddfod chair". Daily Post. (Saesneg)
- ↑ Eryl Crump (6 Awst 2019). "Time was too short for a walk so National Eisteddfod Crown winner Guto Dafydd wrote poetry instead". Daily Post. (Saesneg)
- ↑ Eryl Crump (7 Awst 2019). "National Eisteddfod prose medal winner wants to help and support dementia sufferers". Daily Post. (Saesneg)
- ↑ "Gwobr Goffa Daniel Owen i Guto Dafydd". BBC Cymru Fyw. 6 Awst 2019.
- ↑ Jack Guy (9 Hydref 2019) (yn en), Nobel Prize in Physics winners 'forever changed our conceptions of the world', https://edition.cnn.com/2019/10/08/world/nobel-prize-physics-2019-intl/index.html
- ↑ (yn en) The Nobel Prize in Chemistry 2019, https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/, adalwyd 11 Hydref 2019
- ↑ (yn en) The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2019, https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2019/summary, adalwyd 11 Hydref 2019
- ↑ The Prize in Economic Sciences 2019, https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/2019/summary/, adalwyd 14 Hydref 2019
