Edukira joan

Morangles

Morangles
Frantziako udalerria
Image
Administrazioa
Estatu burujabeImage Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
EskualdeaImage Frantzia Garaia
DepartamenduaImage Oise
BarrutiSenliseko barrutia
Kantonamenducanton of Neuilly-en-Thelle
Izen ofizialaMorangles
Posta kodea60530
Geografia
Koordenatuak49°11′46″N 2°17′41″E / 49.1961°N 2.2947°E / 49.1961; 2.2947
Mapa
Image
Azalera5,93 km²
Altitudea62 m, 112 m eta 94 m
MugakideakBoran-sur-Oise, Crouy-en-Thelle, Fresnoy-en-Thelle, Le Mesnil-en-Thelle, Neuilly-en-Thelle, Bernes-sur-Oise eta Bruyères-sur-Oise
Demografia
Biztanleria412 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 229 (%55,7) (%44,3) 182 alt_right
Dentsitatea69 bizt/km²
morangles.fr

Morangles Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Borgoina eskualdean. Azken erroldaren arabera 412 biztanle zituen 5,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Boran-sur-Oise, Crouy-en-Thelle, Fresnoy-en-Thelle, Le Mesnil-en-Thelle, Neuilly-en-Thelle, Bernes-sur-Oise eta Bruyères-sur-Oise.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MoranglesMorangles
Població amb 1444 habitants (2000)Ercuis (4,3 km)
Població amb 9275 habitants (2000)Chambly (4,7 km)
Població amb 848 habitants (2000)Dieudonné (5,1 km)
Població amb 10250 habitants (2000)Persan (5,1 km)
Població amb 571 habitants (2000)Belle-Église (5,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoaren eta klima ozeaniko aldatuaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Parisko arroaren hego-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak, batez ere udaberrian (120-150 mm); negu hotza (3,5 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 14,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 679 mm-koa da, urtarrilean 11,1 euri-egun eta uztailean 7,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Creil udalerrian dago, 17,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 662,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,6 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,6 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 17an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,0 °C) eta hotzena urtarrila (4,3 °C). Urteko prezipitazioa 732 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (86 mm) eta lehorrena iraila (50 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,34 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,1 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (12,5 °C) eta hotzena 1963 (8,7 °C).[6]

  Image   Datu klimatikoak (Morangles)   Image  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.3 4.7 7.3 10.0 13.6 16.8 19.0 18.7 15.2 11.5 7.5 4.8 11.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 67 55 54 51 64 58 59 57 50 66 67 86 732
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,9+1,3+1,2+1,1+1,1+1,3+1,3+0,5+0,6+1,2+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1502002503003504004501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 182 gizon, 229 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
4.95
 
75-79
 
3.93
2.75
 
70-74
 
5.68
4.95
 
65-69
 
3.93
4.95
 
60-64
 
3.93
7.69
 
55-59
 
6.11
7.69
 
50-54
 
16.16
5.49
 
45-49
 
6.55
4.95
 
40-44
 
2.18
8.24
 
35-39
 
6.55
2.75
 
30-34
 
8.73
10.44
 
25-29
 
6.11
7.69
 
20-24
 
6.11
15.93
 
15-19
 
4.37
2.75
 
10-14
 
2.18
6.04
 
5-9
 
10.92
2.75
 
0-4
 
6.55
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Morangles udalerrian 412 biztanle zeuden eta 170 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,42 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 31,8). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 24,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

412biztanle
170elkarbizitza-unitate
2,42lagun elkarbizitza-unitateko
124familia
Udalerria
% 32
% 28
% 14
% 24
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 124 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (54). Guraso bakarreko 24 familietatik 24etan ama zen guraso bakarra. 56 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

47
54
24
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: goi-mailako langileak (% 28,2), erdi-mailako lanbideak (% 24,7), erretiratuak (% 21,8), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 8,8). Talde nagusia (goi-mailako langileak, % 28,2) Oise departamenduko batez bestekoaren (% 11,5) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 9
% 28
% 25
% 8
% 8
% 22
Oise
% 12
% 17
% 17
% 17
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 179 etxebizitza zeuden. Horietatik 169 egoitza nagusi ziren, 8 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (142), eta apartamentuak gutxi ziren (35). Egoitza nagusietatik 112 beren jabearen bizilekuak ziren, 50 alokairuan zeuden, 18 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[11]

179etxebizitza
169egoitza nagusi
142etxe
35apartamentu

Etxebizitza multzoa

169
Egoitza nagusia (169)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (8)Hutsik (3)

Etxe mota

142
35
Etxea (142)Apartamentua (35)

Jabetza egoera

112
50
18
Jabeak (112)Alokairuan (50)HLM (18)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (50).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik40
1919-19456
1946-197020
1971-199029
1991-200521
2006-202050

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (99). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (110 etxebizitzatan). 151 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 70 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 96tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela14
3 gela30
4 gela24
5 gela edo gehiago99

Berogailu mota

21
110
30
Gas sarea (1)Fuel-olioa (21)Elektrizitatea (110)Gas botila (7)Bestelakoak (30)

Aparkalekua eta ibilgailuak

151aparkalekua
70ibilgailu 1
96ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 267 biztanleetatik 219 aktibo ziren (% 82,0), horietako 205 lanean (% 76,8) eta 15 langabezian (aktiboen % 6,8).

26715-64 urteko biztanle
% 82,0aktibo
% 76,8lanean
% 6,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 55,3
25-54 urte% 94,8
55-64 urte% 63,3
Gizonak% 88,2
Emakumeak% 76,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 18,8
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 11,8
Batxilergoa% 3,6
Goi-mailako +2% 3,1
Goi-mailako +3/4% 11,5
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

48 ez-aktibotik 21 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 43,8), 15 erretiraturik zeuden (% 31,2) eta 12 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,0).

Ez-aktiboak

% 44
% 31
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 31
% 27
% 20
% 13
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 33 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 205 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

33enplegu udalerrian
% 75,8soldatapeko
% 27,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.870 eurokoa zen.

27.870 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.970 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 11 komertzioetatik, 7 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 1 iturgina, 2 argiketariak eta 1 eraikuntza enpresa.[13]

2000. urtean Morangles udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1954ko abuztuaren 1an eta 2021ko uztailaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Creil », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]