Бүген 2026 елның 8 октябрь көне (Пәнҗешәмбе) – Вакыт 10:06 UTC (Битне яңартырга) – Күренеш: мобиль / санак

Бу көнне ... (8 октябрь)

Иранда — балалар, Намибияда — агачлар утырту, Перуда — Хәрби-диңгез флоты көне, БМОда — Бөтендөнья космос атнасы

1800 — башкорт шагыйре Салават Юлаев вафат була.
1871 — зур янгын нәтиҗәсендә Чикаго үзәге янып бетә.
1912 — Беренче Балкан сугышы барышында Черногория Төркиягә сугыш игълан итә.
1940 — татар галиме, астрофизик Наил Сәхибуллин туа.
1946 — татар язучысы Марсель Галиев дөньяга килә.
1962 — Алжир Берләшкән Милләтләр Оешмасына керә.
1967 — Боливиядә партизан-инкыйлабчы Че Гевара тоткарлана.
1970 — АКШ актеры Мэтт Дэймон туа.
1982 — фронтовик шагыйрь Гайнан Әмири вафат була.
1993 — БМО КАҖ-га карата барлык санкцияләрен туктата.

Башка вакыйгалар • Үзгәртү • Проект • Яңартырга

Сурья (/ˈsʊəriə/, санскр. सूर्य, IAST: ‘'Sūrya’', Кояшны аңлатучы сүз.) — Һинд динендә кояш, якытылык, көн һәм акыл ходае. Борынгы Һиндстан әдәбиятында шулай ук Адитья, Арка, Бхану, Савитру, Пушана, Рави, Мартанда, Митра һәм Вивасвана буларак атала. Арбасын җиде ат тарта, грек эквиваленты — Гелиос, балалары — Шраддхадэва Ману, Яма, Ямуна, Бхадра, Шани, Карна, хатыннары — Ушас, Ратри, Чхая, Саранью, әтисе — Кашьяпа, әнисе — Адити, яшәү урыны — Кояш, көне — Якшәмбе.

Сурья Һинд динендә Кояш ходае белән ассоциацияләнә, бигрәк тә Раджастхан, Гөҗәрат, Мадхья Прадеш, Бихар, Уттар Прадеш, Джаркханд һәм Одисса кебек штатларның Саура традициясендә. Смарта традициясендә ул Брахманны аңлауга эквивалент аспектлар һәм ысуллар буларак биш Ходайның берсе дип таныла. Аның иконографиясендә ул еш атлар белән җигелгән арбада баручы итеп, атлар еш җидәү, алар салават күперенең яктылык нурларын чагылдыра. Урта гасыр Һинд динендә Сурья шулай ук төп Һинд дине Ходайлары Шива һәм Вишну өчен эпитет булып тора. Сурья турында Ходай буларак Буддизм һәм Джайнизм әдәбиятында язылган.

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сез беләсезме?

Татар халкының һөнәри музыкасына нигез салышкан рус композиторы Александр Ключарев Әхмәт-бай ширкәтендә хезмәт иткән хисапчы гаиләсендә туган.
Анн Идальго — Париж тарихында мэр вазыйфасына сайланган беренче хатын-кыз.
Динамо-Казан волейболчы кызлары 2014 елда мөмкин булган барлык халыкара ярышларда җиңү яулый.
ССРБга Икенче бөтендөнья сугышында дошманны җиңәргә ярдәм иткән Ленд-лиз программасы буенча 2008 елгы бәяләр белән 138 млрд. доллар күләмендәге техника арендага тапшырылган.
Франклин Рузвельтка полиомиелит белән авыру нәтиҗәсендә аяктан калуы АКШ президенты вәкаләтләрен дүрт тапкыр алып барырга комачауламый.
Татар бае Борай волостенда 1918 елда большевикларга каршы кораллы баш күтәрү оештыра.
Кырым сугышында 1853-1856 елларда өч империя һәм бер патшалык Русиягә каршы сугышкан.
Гармунчы Рөстәм Вәлиевнең танылуында төп ролне җырчы Илһам Шакиров уйнаган.
Бөтендөнья кырым татарлары конгрессы президенты Украина халык депутаты булып та тора.
Өммел-Кайвәйн азат шәехлеген 1775 елда Әл-Мөгалла дигән гарәп нәселе нигезләгән.
86 нчы «Оскар» премиясендә иң яхшы фильм булып Стив Маккуинның «12 еллык коллык» фильмы таныла.
Евромәйда́н — Украинаның күп кенә шәһәрләрендә, шул исәптән Киевта баручы күп айлык массакүләм протест акцияләре атамасы.
Классик электродинамикага нигез салучы Джеймс Клерк Максвелл дөнья тарихында беренче тапкыр төсле фотосурәт ясаган.

Архив • Яңа чыгарылыш әзерләү • Төзәтү

Яхшы мәкалә

Универсиада — Халыкара университетлар спорты федерациясе (ФИСУ) җитәкчелегендә студентлар арасында узучы дөньякүләм спорт чарасы.

«Универсиада» сүзе «университет» һәм «олимпиада» сүзләре кушылып барлыкка килгән.

ФИСУ (ингл. The International University Sports Federation (FISU)) Универсиаданы халыкара спорт һәм мәдәният фестивале дип билгели. Универсиада 2 ел саен уздырыла, әһәмияте һәм вәкиллек киңлеге буенча Олимпия уеннарыннан соң икенче урында тора.

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сайланган исемлек һәм портал

Соңгы сайланган исемлек:		Дөнья дәүләтләре исемлеге
Соңгы сайланган портал:		Тарих

Архив • Кандидатлар

Сайланган мультимедиа

Таныш булыйк

Википедия — Бөтендөнья пәрәвезе киңлекләрендә Вики механизмы ярдәмендә универсаль энциклопедия үстерү проекты.

Дөньяның 300 телендә бүлекләре булган Википедиянең максаты — теләсә нинди кеше үзгәртүләр кертеп яхшырта алган, ирекле килеш кулланыла алырлык объектив һәм тикшеренә алырлык эчтәлек тәкъдим итү. Тел-ара координацияләү эшендә лингва-франка буларак инглиз теле кулланыла.

Проект табигате нигез принциплар белән билгеләнә. Эчтәлеге Creative Commons CC BY-SA хокуки лицензиясе буенча булдырыла һәм кулланыла.

Җаваплылыктан баш тарту

Википедия үз эчтәлегенең "дөрес булуы турында гарантия бирми"
Википедиянең Интернетта яшәвенә ярдәм итүче

Викимедиа фонды, проект чикләрендә тупланган мәгълүматлар арасында хаталарның булуы өчен җаваплы түгел. Шәхси кертемнәре өчен җаваплылык катнашучыларда кала.

Катнашу

Катнашырга: Нигез тәртипләр һәм башка кагыйдә-киңәшләр белән танышып алыгыз, һәм вики-этикетны хөрмәт итегез; теркәлү киңәш ителә, әмма мәҗбүри түгел.
Ярдәм кирәк: Ярдәм битләрне карап чыгыгыз, анда хәл ителмәгән сорауларны исә булышу үзәгебездә сорагыз; теркәлгән катнашучылар ярдәм күрсәтергә әзерлеген белдергәннәре арасыннан актив волонтёрларга мөрәҗәгать итеп, остаз булулары турында сорый алалар.
Көчләрегезне тикшерергә: Өйрәнү урынында үзгәртүләр кертеп карагыз яки мәкаләләрне язу / төзәтү киңәшләре белән танышыгыз.

Җәмгыять

Җәмгыятебез мәкаләләргә үз өлешен тематик проектлар кысаларында һәм бит эчтәлеге турында аралашу урыннары ярдәмендә уртак хезмәттәшлеген башкарган катнашучылардан оеша.
Уртак идеалыбыз — "һәрбер кеше бар булган гыйлемгә ирекле килеш ирешә алган бер дөньяны барлыкка китерү".

Википедиянең татар телле бүлеге җәмгыяте 62 395 теркәлгән катнашучыдан тора, алардан 86 соңгы ай дәвамында кимендә бер үзгәртү кертте. Проектыбызның тотрыклы үсүе өчен 7 катнашучыбыз хезмәт функцияләрен башкаруга сайланган.

Проектыбыз кече, автохтон, Россия һәм Төрки халыклар телләрендәге Википедияләр төркемнәренә керә һәм дөньяның төрле илләрдәге күптеллелекнең әһәмиятен аңлаганнарның ярдәмен күреп яши.

Вики-кырларыбыз

Хәзерге вакыйгалар
Көн тәртибендәге мәсьәләләр
Соңгы яңалыклар
Статистика
Вазыйфалар
Стратегия
Эшчәнлек планы
Алдынгыларыбыз
Тиешле мәкаләләр исемлекләре:
- 1 000 • 10 000 • 50 000
- Татар теле: мәкалә - портал - татВП проекты (ВМРУ проекты) - тематик агач
- Татарнамә: мәкалә - портал - проект (бүлекләре) - тематик агач - күптелле исемлек -
- Татарстан: мәкалә - портал - проект - тематик агач - күптелле исемлек
Ай хезмәттәшлеге темасы
Сайланган эчтәлек
Соңгы үзгәртүләр
Яңа битләр

Тугандаш проектлар

Википедия проектының үсешен кайгыручы коммерциячел булмаган Викимедиа Фонды шулай ук башка ирекле эчтәлекле күптелле wiki-проектларның тормышын тәэмин итә:

Викиверситет — белем бирү аланы