صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۱٬۰۷۹٬۶۵۵ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

نقشه لشکرکشی مغول

حمله مغول به ایران به سه لشکرکشی مغول به ایران اشاره دارد. این لشکرکشی‌ها به تشکیل حکومت ایلخانان مغول در ایران منجر شد. چنگیز خان پس از غلبه بر چین و قسمتی از آسیای میانه با خوارزمشاهیان همسایه شد. خواست چنگیز خان باز کردن راه تجارتی بین ایران و چین بود و در ابتدای امر نسبت به سلطان محمد خوارزمشاه ادب و احترام را رعایت نمود ولی این پادشاه که خیال تسخیر چین را داشت با تدابیر خصمانهٔ خود موجب تحریک غضب خان مغول را فراهم کرده و هجوم او را به ممالک اسلامی باعث گردید. حملهٔ مغول در پی واقعهٔ قتل ۴۵۰ بازرگان مسلمان مغولی در شهر اترار آغاز شد. شروع نخستین لشکرکشی در سپتامبر سال ۱۲۱۹ میلادی (پائیز ۶۱۶ ه ق) و به فرماندهی چنگیز خان بود. سلطان محمد خوارزمشاه در همان سال با سپاهی به مبارزه با مغول برآمد ولی از جوجی پسر چنگیز شکست خورد و از آن پس تصمیم گرفت که از مواجهه با لشکر مغول خودداری کند. چنگیز جهت دستگیری سلطان محمد دو نفر از بزرگان لشکر خود را به تعقیب او فرستاد. سال بعد سلطان محمد در بستر مرگ، جلال‌الدین خوارزمشاه را به جانشینی خویش‏ برگزید و جلال‌الدین بیش از ۱۰ سال بعد از مرگ پدر در برابر سپاهیان مغول ایستادگی نمود. دومین لشکرکشی در سال ۶۲۶ ه ق به امر اوگتای قاآن و به فرماندهی جرماغون نویان بود. سومین لشکرکشی در سال ۱۲۵۴ میلادی (۶۵۴ ه ق) چهل سال پس از شکست و فرار سلطان محمد خوارزمشاه، با هجوم هولاکوخان به ایران آغاز شد. هلاکوخان در این لشکرکشی تسخیر قلعه‌های اسماعیلیه را اولین هدف خود می‌شناخت. رکن‌الدین خورشاه آخرین خداوند الموت در تسخیر این قلعه‌ها به هلاکو کمک‌هایی نیز کرد اما سرانجام در دنبال تسخیر این قلعه‌ها، خود او نیز به هلاکت رسید بدین ترتیب دولت خداوندان الموت به پایان رسید. پس از این پیروزی بود که حاکمان مغول کوشیدند تا به جای ویرانی و قتل‌عام مردم بر آنان حکومت کنند.

ادامه... مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

… در اوستا، گرشاسپ ناهار خود را بر پشت اژدهای سه شاخ پخت؟ (در تصویر)
… فرانکلین روزولت رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، در تمام دوران فعالیت سیا‌سی‌اش، از کمر به پایین فلج بود؟
… بناهایی که لو کوربوزیه در هفت کشور طراحی کرد، در قالب یک میراث جهانی مشترک به ثبت جهانی رسیده‌اند؟
… در اوایل دوران خلافت عباسی جمعیت قابل توجهی از عرب‌ها در شمال ایران اسکان داده شدند ولی طی شورش طبرستان اکثر آنان کشته شدند؟
… زبان مالتی گونه‌ای از زبان عربی است که یکی از زبان‌های رسمی اتحادیه اروپا به شمار می‌رود؟
… جی‌دبلیو ۱۹۰۵۲۱ یک سیگنال موج گرانشی بود که در ۲۱ مه ۲۰۱۹ کشف شد و نشان دهنده ادغام دو سیاه‌چاله است که منجر به اولین کشف قطعی یک سیاه‌چاله باجرم متوسط شد؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۲۲ تیر ۱۴۰۵ خورشیدی) ۱٬۰۷۹٬۶۵۵ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

کیکو فوجیموری

در پی مجموعه‌ای هماهنگ از حملات شبه‌نظامیان در نقاطی از ایالت بلوچستان پاکستان، دست کم ۴۲ نفر کشته شدند.
کمیته بین‌المللی المپیک تعلیق کمیته المپیک روسیه را موقتاً لغو کرد.
کیکو فوجیموری (در تصویر) به عنوان رئیس‌جمهور پرو انتخاب شد.
موج‌ گرما در اروپا منجر به مرگ بیش از ده هزار نفر شده است.
در پی وقوع دو زمین‌لرزه در ونزوئلا بیش از ۴۳۰۰ نفر کشته و ده‌ها هزار نفر مفقود شدند.

یادبودها

امروز: دوشنبه، ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶ میلادی برابر ۲۲ تیر ۱۴۰۵ هجری خورشیدی و ۲۷ محرّم ۱۴۴۸ هجری قمری (UTC)

رویدادها

۱۲۸۸ - شکست محمدعلی‌شاه از مشروطه طلبان
۱۹۸۹ - عبدالرحمان قاسملو دبیرکل حزب دموکرات کردستان ایران در حالی که با تنی چند از نمایندگان نظام جمهوری اسلامی ایران در وین بر سر میز گفت‌وگو برای «مذاکره صلح» نشسته بود، به همراه قائم‌مقام حزب دموکرات، ترور شد.
۱۹۴۳ - در جریان نبرد کورسک بزرگ‌ترین نبرد تانک‌ها در تاریخ، در مدتی نسبتاً کوتاه دو هزار و نهصد تانک از میان رفت، ۲۳۸ هزار سرباز کشته و هفتصد هزار تن دیگر زخمی و از صحنه نبرد خارج شدند و آدولف هیتلر برای نخستین بار ناچار شد دستور عقب‌نشینی بدهد.

زادروزها

۱۵۹۰ - زادروز کلمنت دهم از پاپ‌های کلیسای کاتولیک رم
۱۶۰۸ - زادروز فردیناند سوم، امپراتور مقدس روم، پادشاه مجارستان، کرواسی، بوهم و آرشیدوک اتریش
۱۹۱۹ - زادروز عباس زریاب خویی (درتصویر) مترجم، تاریخ‌دان و کتاب‌شناس ایرانی
۱۹۳۴ - زادروز وله سوینکا نویسنده، شاعر، نمایشنامه نویس اهل نیجریه، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۸۶
۱۹۴۲ - زادروز هریسون فورد بازیگر آمریکایی
۱۹۵۰ - زادروز مااینگ جیو رئیس‌جمهور سابق تایوان

درگذشت‌ها

۱۰۲۴ - درگذشت هاینریش دوم امپراتور روم
۱۷۹۳ - درگذشت ژان پل مارا پزشک، سیاستمدار و نویسنده انقلابی فرانسوی
۱۹۲۱ - درگذشت گابریل لیپمن فیزیک‌دان و مخترع فرانسوی-لوکزامبورگی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۰۸
۱۹۵۱ - درگذشت آرنولد شونبرگ آهنگساز و نظریه‌پرداز اتریشی
۱۹۵۴ - درگذشت فریدا کالو نقاش مکزیکی
۱۹۷۴ - درگذشت پاتریک بلاکت فیزیک‌دان انگلیسی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۴۸

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای ژوئیه – یادبودهای بیشتر…