base

Nederlands

Uitspraak

(heteroniem)

• [A] Geluid:  base    (hulp, bestand)
  • IPA: / ˈbazə / (2 lettergrepen)
• [B] Geluid:  base    (hulp, bestand)
  • IPA: / bes / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• [A] ba·se (+ aanvoegende wijs)
• [B] base

Woordherkomst en -opbouw

• [A] van Frans base, in de betekenis van ‘loog’ aangetroffen vanaf 1863
• [B] van Engels base (6)

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	base	basen
verkleinwoord

Zelfstandig naamwoord

[A] de base v

1. (scheikunde) stof die een of meer hydroxylgroepen bevat en in een waterige oplossing OH-ionen afsplitst: arrheniusbase
2. (scheikunde) ion of molecuul dat de neiging heeft een proton op te nemen: brønstedbase
3. (scheikunde) ion of molecuul dat een elektronenpaar kan doneren aan een ander molecuul: lewisbase
4. (wiskunde) grondtal

Hyponiemen

• arrheniusbase, brønstedbase, lewisbase, pyrimidinebase

Afgeleide begrippen

• basenpaar, basisch

Vertalingen

    1. stof die een of meer hydroxylgroepen bevat en in een waterige oplossing OH-ionen afsplitst   

Duits: Base (de) v Engels: base (en)

Frans: base (fr) v Spaans: base (es) v

    2. ion of molecuul dat de neiging heeft een proton op te nemen   

Duits: Base (de) v Engels: base (en)

Frans: base (fr) v Spaans: base (es) v

Zelfstandig naamwoord

[B] de base v / m

1. gezuiverde vorm van een drug, meestal cocaïne, geschikt om bij verhitting te inhaleren

Werkwoord

vervoeging van
basen

[B] base

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van basen
   

   • Ik base. 

2. gebiedende wijs van basen
   

   • Base! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van basen
   

   • Base je? 

vervoeging van
basen

[A] base

1. aanvoegende wijs van basen

Gangbaarheid

• Het woord base staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "base" herkend door:

86 %	van de Nederlanders;
87 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Afrikaans

Zelfstandig naamwoord

base mv

1. meervoud van het zelfstandig naamwoord baas

Engels

Uitspraak

• Geluid:  base (VS)    (hulp, bestand)
• IPA: /beɪs/

Woordherkomst en -opbouw

• via Middelengels base en Oudfrans base van Latijn basis
  • [6] (verkorting) van freebase

enkelvoud	meervoud
base	bases

Zelfstandig naamwoord

base

1. basis, fundament, grondslag
2. hoofdbestanddeel, voornaamste bestanddeel
3. (wiskunde) grondtal
4. (scheikunde) base
5. (sport)  honk zn 
6. base, gezuiverde vorm van een drug, meestal cocaïne, geschikt om bij verhitting te inhaleren

vervoeging
onbepaalde wijs	to  base
he/she/it	bases
verleden tijd	based
voltooid deelwoord	based
onvoltooid deelwoord	basing
gebiedende wijs	base

Werkwoord

base

1. overgankelijk baseren
2. overgankelijk de basis vormen voor
3. overgankelijk vestigen

Hyponiemen

• database

Afgeleide begrippen

• baseballen, basecoke, basedow, basejumpen, baseline, basement

Frans

Uitspraak

• Geluid:  base    (hulp, bestand)
• IPA: /baz/

enkelvoud		meervoud
zonder lidwoord	met lidwoord	zonder lidwoord	met lidwoord
base	la base	bases	les bases

Zelfstandig naamwoord

base v

1. draagvlak
2. (scheikunde) base

Werkwoord

vervoeging van
baser

base

1. eerste en derde persoon enkelvoud onvoltooid tegenwoordige tijd (indicatif présent) van baser
2. eerste en derde persoon enkelvoud tegenwoordige aanvoegende wijs (subjonctif présent) van baser
3. tweede persoon enkelvoud gebiedende wijs (impératif présent) van baser

Middelengels

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Oudfrans

Zelfstandig naamwoord

base

1. (bouwkunde) fundament; de basis waarop een huis wordt gebouwd

Schrijfwijzen

• bace
• bas
• baas
• basse

Spaans

enkelvoud	meervoud
base	bases

Zelfstandig naamwoord

base v

1. (scheikunde) base
2. basis

Werkwoord

vervoeging van
basar

base

1. aanvoegende wijs eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd (presente) van basar
2. aanvoegende wijs derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd (presente) van basar
3. gebiedende wijs (bevestigend en ontkennend) derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd (presente) van basar

Tsjechisch

Uitspraak

• IPA: /basɛ/

Woordafbreking

• ba·se

Zelfstandig naamwoord

base v

1. (verouderd) basis, fundament, grond
2. (verouderd)(medisch) schedelbasis
3. (verouderd)(scheikunde) base, loog

Verbuiging

	enkelvoud	meervoud
nominatief	base	base
genitief	base	basí
datief	basi	basím
accusatief	basi	base
vocatief	base	base
locatief	basi	basích
instrumentalis	basí	basemi

Schrijfwijzen

• báze v
• basis

Synoniemen

1. základ monbezield, základna v, východisko o, platforma v
2. –
3. zásada v, alkálie v

Antoniemen

1. –
2. –
3. kyselina v

Verwijzingen

• Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
• Příruční slovník jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)

Zelfstandig naamwoord

base

1. vocatief enkelvoud van bas
2. locatief enkelvoud van bas

Synoniemen

1. basi
2. basu

Zelfstandig naamwoord

base

1. vocatief enkelvoud van bas

Zelfstandig naamwoord

base

1. datief enkelvoud van basa
2. locatief enkelvoud van basa