Бүген 2026 елның 13 сентябрь көне (Якшәмбе) – Вакыт 08:17 UTC (Битне яңартырга) – Күренеш: мобиль / санак

Бу көнне ... (13 сентябрь)

Бразилиядә — кашаса алкоголь эчемлеге, Мексикада — баһадир балалар, Россия Федерацияседә — фашизм корбаннарын искә алу көннәре

1321 — мәшһүр итальян шагыйре Данте Алигьери вафат була.
1736 — морза К.Тәфкилев Чиләбе шәһәрен нигезли.
1800 — Нью-Йорк АКШ башкаласы итеп игълан ителә.
1788 — Казанда беренче татар басмаханәсе ачыла.
1876 — Казан Татар укытучылар мәктәбе нигезләнә.
1940 — итальян гаскәрләре Мисырга керәләр.
1949 — композитор, фольклорчы Шамил Шәрифуллин туа.
1950 — татар галиме, тарихчы Ринат Нәбиев туа.
1956 — IBM беренче каты дискны чыгара.
1979 — башкорт артисты Рим Сыртланов вафат була.
1987 — Бразилия хастаханәләренең берсендә йөзләрчә кеше радиация тәэсиренә дучар ителә.
1990 — татар язучысы Мәхмүт Хәсәнов бакыйлыкка күчә.

Башка вакыйгалар • Үзгәртү • Проект • Яңартырга

Тямпа сәнгате күбесенчә дини булган һәм Ходайларга һәм корбан бирүчеләргә дан җырлаган. Тямпада ясаучысы имза куйган сәнгать әсәрләре очрамаган, кәсеп эшләнмәләре заказга ясалганнар һәм кырыс дини кануннар буенча эшләнгән. Шулай итеп, эшнең бөтен интеллектуаль милеге һәм иҗтимагый престижы бүләк итүченеке булган. Тямпа сәнгате Һиндстаннан, Камбуджадеша һәм Шривиджаядан килгән өлгеләр буенча эшләнгән булган, әмма тулаем алганда үзешчән характерлы булган. Шуннан ары, Тямпа сәнгате Вьетнамның Ли Династиясе чоры сәнгатенә йогынты ясаган.

Күпсанлы сугышлар һәм табигый факторлар Тямпа потлары һәм һәйкәлләре саклануына ярдәм итмәгән. Тям керамикасы, агач потлары, стена рәсемнәре, ритуаль савытлары һәм металл эшләнмәләре турында бик аз билгеле, тегү һәм чигү сәнгатьләре начар өйрәнелгән. Тям сәнгатенең эволюциясенең, бигрәк тә гыйбадәтханә комплексларының эволюциясен дәвамлы рәвештә күзәтергә мөмкин түгел. Еш кына яулап алучылар гыйбадәтханәләрне үз карашлары буенча гына яңача төзәтмәгәннәр, ә шулай ук бүләк итүчеләрнең исемнәре белән язмаларны да бетергәннәр. Шуңа күрә үзгәртелгән язмалар буенча Тямпа сәнгате тарихын өйрәнү ышанычлы булмаган дип санала. Хәзергәчә кадәр Тям стильләренең сыйфатламасы һәм аларның хронологиясе төгәл түгел.

↪ Дәвамы

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сез беләсезме?

Россияда иң эре диатомит комбинаты Инза шәһәрендә урнашкан.
2013нче елгы Евровидение бәйгесе Стокгольмда үтәчәк.
Румынияда буҗак татарларының дәвамчыларын дунай татарлары дип йөриләр.
Төркиядә халкы йөз меңнән зур сиксән шәһәр бар.
Билгеле бер территориядәге үсемлекләр күплеген фитоценоз диләр.
Заманында Сәгыйт бистәсендә унбер мәчет булган.
Мордовиядәге Митрәле авылының хәзерге мәчете 1986 елда төзелгән.
1824 елны патша Александр I Мачали авылында туктап, аксакалларның үтенечләрен тыңлаган.
Казанда Проспект татар язучысы Фатыйх Әмирхан хөрмәтнә аталаган проспект бар.
Торналарның барлык төрләре сулы, гадәтенчә, сазлыклы территорияләр белән бәйле.
Черкели (яки Зур Чирекле) – Сембер өлкәсендә иң зур татар авылы.
Нугай даругасы — Казан ханлыгы, составындагы иң зур даруга булган.
Нагайбәкләрне Казан ханлыгы җимерелгәч үк чукындырылган Арча ягы татарлары дип исәплиләр.
Пенза өлкәсенең бер төркем татар авылларын берләштергән Алтавыл дигән рәсми булмаган төбәге бар.
Бар булган һәрнәрсәнең бөтенесен галәм диләр.

Архив • Яңа чыгарылыш әзерләү • Төзәтү

Яхшы мәкалә

Шри Ланкада Һинд диненең озын традицияләре бар. Һинд дине тарафдарлары хәзерге вакытта халыкның 12,60%-ын тәшкил итә, күбесенчә алар Шри Ланка Тамиллары, шуннан кала Синдхлар, Телугулар һәм Малаялилар кебек Һиндстаннан һәм Пакистаннан кечкенә иммигрант җәмәгатьләре. 1915 ел халык санын алу мәгълүматлары буенча алар халыкның 25%-ын тәшкил иткән бу сан Британлылар алып килгән ялланган эшчеләрне дә кертә. Ассимиляция һәм эмиграция булганга күрә (бәйсезлектән соң 1 миллионнан артык Тамил илдән киткән), хәзер алар һаман кечкенә азчылык. Һинд дине Төньяк-Көнчыгыш Провинциядә доминант, анда Тамил кешеләрнең әһәмияткә зур саны яши. Һинд дине тарафдарлары шулай ук үзәк төбәкләрдә бар (анда Һинд дине тарафдарлары күп яши һәм шулай ук башкала Коломбода. 2012 хөкүмәт халык санын алу буенча Шри Ланкада 2 554 606 Һинд дине тарафдары булган. Шри Ланка Гражданнар Сугышыннан соң күп Тамиллар башка илләргә күчкәннәр. Чит илләрдә динне һәм мәдәниятне тәэмин итү өчен Шри Ланка Тамиллары Диаспорасы төзегән Һинд дине гыйбадәтханәләре бар.

↪ Дәвамы

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сайланган исемлек һәм портал

Сайланган cоңгы портал:		Авыл хуҗалыгы
Сайланган cоңгы исемлек:	ॐ ☸ 卐	Якшалар исемлеге

Архив • Кандидатлар

Сайланган мультимедиа

Таныш булыйк

Википедия — Бөтендөнья пәрәвезе киңлекләрендә Вики механизмы ярдәмендә универсаль энциклопедия үстерү проекты.

Дөньяның 300 телендә бүлекләре булган Википедиянең максаты — теләсә нинди кеше үзгәртүләр кертеп яхшырта алган, ирекле килеш кулланыла алырлык объектив һәм тикшеренә алырлык эчтәлек тәкъдим итү. Тел-ара координацияләү эшендә лингва-франка буларак инглиз теле кулланыла.

Проект табигате нигез принциплар белән билгеләнә. Эчтәлеге Creative Commons CC BY-SA хокуки лицензиясе буенча булдырыла һәм кулланыла.

Җаваплылыктан баш тарту

Википедия үз эчтәлегенең "дөрес булуы турында гарантия бирми"
Википедиянең Интернетта яшәвенә ярдәм итүче

Викимедиа фонды, проект чикләрендә тупланган мәгълүматлар арасында хаталарның булуы өчен җаваплы түгел. Шәхси кертемнәре өчен җаваплылык катнашучыларда кала.

Катнашу

Катнашырга: Нигез тәртипләр һәм башка кагыйдә-киңәшләр белән танышып алыгыз, һәм вики-этикетны хөрмәт итегез; теркәлү киңәш ителә, әмма мәҗбүри түгел.
Ярдәм кирәк: Ярдәм битләрне карап чыгыгыз, анда хәл ителмәгән сорауларны исә булышу үзәгебездә сорагыз; теркәлгән катнашучылар ярдәм күрсәтергә әзерлеген белдергәннәре арасыннан актив волонтёрларга мөрәҗәгать итеп, остаз булулары турында сорый алалар.
Көчләрегезне тикшерергә: Өйрәнү урынында үзгәртүләр кертеп карагыз яки мәкаләләрне язу / төзәтү киңәшләре белән танышыгыз.

Җәмгыять

Җәмгыятебез мәкаләләргә үз өлешен тематик проектлар кысаларында һәм бит эчтәлеге турында аралашу урыннары ярдәмендә уртак хезмәттәшлеген башкарган катнашучылардан оеша.
Уртак идеалыбыз — "һәрбер кеше бар булган гыйлемгә ирекле килеш ирешә алган бер дөньяны барлыкка китерү".

Википедиянең татар телле бүлеге җәмгыяте 62 054 теркәлгән катнашучыдан тора, алардан 97 соңгы ай дәвамында кимендә бер үзгәртү кертте. Проектыбызның тотрыклы үсүе өчен 7 катнашучыбыз хезмәт функцияләрен башкаруга сайланган.

Проектыбыз кече, автохтон, Россия һәм Төрки халыклар телләрендәге Википедияләр төркемнәренә керә һәм дөньяның төрле илләрдәге күптеллелекнең әһәмиятен аңлаганнарның ярдәмен күреп яши.

Вики-кырларыбыз

Хәзерге вакыйгалар
Көн тәртибендәге мәсьәләләр
Соңгы яңалыклар
Статистика
Вазыйфалар
Стратегия
Эшчәнлек планы
Алдынгыларыбыз
Тиешле мәкаләләр исемлекләре:
- 1 000 • 10 000 • 50 000
- Татар теле: мәкалә - портал - татВП проекты (ВМРУ проекты) - тематик агач
- Татарнамә: мәкалә - портал - проект (бүлекләре) - тематик агач - күптелле исемлек -
- Татарстан: мәкалә - портал - проект - тематик агач - күптелле исемлек
Ай хезмәттәшлеге темасы
Сайланган эчтәлек
Соңгы үзгәртүләр
Яңа битләр

Тугандаш проектлар

Википедия проектының үсешен кайгыручы коммерциячел булмаган Викимедиа Фонды шулай ук башка ирекле эчтәлекле күптелле wiki-проектларның тормышын тәэмин итә:

Викиверситет — белем бирү аланы