Protista
| Protista | |
|---|---|
| Diversos tipos de protistas. | |
| Clasificación cientifica | |
| Eukaryota | |
| Protista | |
| Descripción | |
Protista Haeckel, 1866 | |
| Filos | |
| Filos de Protista: | |
Os protistas[1] (nombre cientifico Protista) son un grupo diverso de microorganismos eucariotas. Historicament, os protistas yeran consideratos como un reino distinto, pero iste grupo ya no ye reconoixito en a taxonomía actual.[2] Os protistas no tienen guaire cosa en común a parti d'una organización relativament simpla – u bien son unicelulars u bien son multicelulars sin de teixitos especializatos. Ista organización celular simpla diferencia os protistas d'a resta d'eucariotas, como os fongos, os animals y as plantas. De feito, lo suyo estilo de vida ye bien pareixito a lo d'os procariotas.[3] A mayoría d'organismos eucariotas son protistas.[4]
O reino Protista fue emplegato orichinalment en 1866 por Ernst Haeckel. Os protistas yeran subdividitos tradicionalment en diversos grupos seguntes os suyos pareixitos con os reinos "superiors": os protozoos unicelulars, parellans a los animals; os protofitins, mayoritariament algas unicelulars parellanas a las plantas; y os mixomicetes y oomicetes, parellans a los fongos. Como istos grupos a sobén s'entibocaban, han estato subtituyitos por clasificacions basatas en a filochenia. Manimenos, encara resultan útils como nombres informals ta describir a morfolochía y ecolochía d'os protistas.
Os protistas viven en cuasi cualsiquier meyo que contienga augua liquida. Muitos protistas, como as algas, son fotosinteticos y son productors primarios esencials d'os ecosistemas, especialment en l'oceano, a on que fan parti d'o plancton. Atros protistas, como os cinetoplastos y os apicomplexos, son a causa d'una variedat de malautías humanas grieus, como a malaria y a malautía d'o suenio.
Referencias
[editar | modificar o codigo]- ↑ (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
- ↑ Simonite T.: "Protists push animals aside in rule revamp". Nature, 438. 7064. pachinas 8–9, Noviembre de 2005 PMID 16267517, DOI 10.1038/438008b
- ↑ (en) Why Darwin was wrong about the tree of life. New Scientist, Graham Lawton. 21-01-2009
- ↑ (en) An overview of the phylogeny and diversity of eukaryotes. Journal of Systematics and Evolution, Sandra L. Baldauf