Edukira joan

Azaila

Wikipedia, Entziklopedia askea
Azaila
Aragoiko udalerria
Image
Image Irudi gehiago
Image Image
Administrazioa
Estatu burujabeImage Espainia
AutonomiaImage Aragoi
ProbintziaTeruelgo probintzia
AlkateaAdolfo Tesan Bielsa
Izen ofizialaAzaila
Posta kodea44590
INEk ezarritako kodea44031
HerriburuaAzaila
Geografia
Koordenatuak41°17′28″N 0°29′39″W / 41.2912°N 0.4943°W / 41.2912; -0.4943
Mapa
Azalera81,43604 km²
Altitudea276 m
MugakideakQuinto, Belchite, La Zaida, La Puebla de Híjar eta Almochuel
Demografia
Biztanleria94 (2025)
alt_left 38 (%40,4) (%59,6) 56 alt_right
Dentsitatea1 bizt/km²
MatrikulaTE
Hizkuntza ofizialagaztelania
azaila.es

Azaila Teruelgo udalerria da, Bajo Martín eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 94 biztanle zituen 81,4 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Quinto, Belchite, La Zaida, La Puebla de Híjar eta Almochuel.

Mapa
Azaila eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea80100120140160180200020052010201520202025AzailaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 56 gizon, 38 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
2.63
1.79
 
95-99
 
2.63
1.79
 
90-94
 
7.89
3.57
 
85-89
 
7.89
3.57
 
80-84
 
5.26
5.36
 
75-79
 
10.53
12.50
 
70-74
 
0.00
8.93
 
65-69
 
2.63
10.71
 
60-64
 
5.26
12.50
 
55-59
 
15.79
8.93
 
50-54
 
10.53
3.57
 
45-49
 
5.26
0.00
 
40-44
 
7.89
5.36
 
35-39
 
0.00
5.36
 
30-34
 
7.89
5.36
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
1.79
 
15-19
 
0.00
5.36
 
10-14
 
5.26
3.57
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
2.63
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 28,7 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 44,9) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 10,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 11,7 —probintzian % 16,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Image Teruelgo mapa
Udal
Erki
Best
Esta
Udalerri berean · % 28,7Probintzia berean · % 7,4Erkidegoan · % 41,5Beste erkidegoa · % 10,6Estatutik kanpo · % 11,7
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 11 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 63,6)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Errusia, Alemania dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Asia
Amerika · % 18,2Europa · % 63,6Afrika · % 9,1Asia · % 9,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
2
Errumania
3
1
Alemania
0
1
Ekuador
0
0
Errusia
1
0
Kolonbia
1
1
Maroko
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 210 etxebizitza zeuden: 51 (% 24,3) nagusiak eta 159 (% 75,7) ez-nagusiak.[4]

210etxebizitza
51etxegune

Etxebizitza multzoa Image Teruelgo mapa

51
159
Etxebizitza nagusia (51)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (159)

Guztira 51 etxegune zeuden, eta horietatik 22 (% 43,1) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 122
2 pertsona19
3 pertsona4
4 pertsona5
5 edo gehiago1

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 85 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 14,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 24,7; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 30,6; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 30,6.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 16,8 zen 2021ean eta % 14,1 2024an; beraz, 2,7 puntu jaitsi zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 34,7 izatetik % 30,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 11,1 ziren, eta gizonen artean % 16,3; 5,2 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 41,7 eta gizonen % 22,4 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

85biztanle 15 urte edo +, 2024
% 14,1goi-mailako ikasketak−2,7 puntu 2021etikImage mapa
% 30,6lehen hezkuntza edo gutxiago−4,1 puntu 2021etikImage mapa
% 30,6
% 30,6
% 24,7
% 14,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 30,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 30,6Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 24,7Goi-mailako ikasketak · % 14,1
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Image Teruelgo mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Azaila, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak12% 14,18% 16,34% 11,1
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa21% 24,713% 26,58% 22,2
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)26% 30,617% 34,79% 25,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago26% 30,611% 22,415% 41,7
Guztira85% 100,049% 100,036% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Azaila, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 16,8% 21,1% 27,4% 34,795
2022% 14,6% 22,9% 29,2% 33,396
2023% 13,5% 23,6% 31,5% 31,589
2024% 14,1% 24,7% 30,6% 30,685
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Herri honetan dago Cabezo de Alcalá multzo arkeologiko nabarmena.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.261 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 30.472 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.364 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 15.050 euro zen. Errenta gordina 19.602 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 26,9[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 30,1), beste diru-sarrerak (% 35,8), langabezia-prestazioak (% 4,3), beste prestazioak (% 3).

27%
30%
36%
Soldata · % 26,9Pentsioak · % 30,1Langabezia · % 4,3Beste prestazioak · % 3Beste sarrerak · % 35,8
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 32,7 da, probintziakoaren (28,2; Image Teruelgo mapa) gainetik eta Espainiakoaren (32,6) parean. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,4; Image Teruelgo mapa) parean eta Espainiakoaren (2,7) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Azaila udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 42 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 49,4; gainerako % 50,6 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 11,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 49,0 zen eta emakumezkoena % 50,0; langabezia-tasa, aldiz, % 12,5 eta % 11,1 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 41 zen 2023ean, 2021eko 46etik behera.[11] Emakumeek okupatuen % 39,0 osatzen dute, eta gizonek % 61,0.

41okupatu, 2023−% 10,9 2021etik
% 39,0emakumeak okupatuen artean
% 49,4jarduera-tasa, 2024
% 11,9langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 43,5
% 50,6
Okupatuak · % 43,5Langabeak · % 5,9Inaktiboak · % 50,6
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Azaila, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak37% 43,521% 42,916% 44,4
Langabeak5% 5,93% 6,12% 5,6
Inaktiboak43% 50,625% 51,018% 50,0
Guztira85% 100,049% 100,036% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 43,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 36,6), industria (% 14,6) eta eraikuntza (% 4,9).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Image Teruelgo mapa
% 36,6
% 14,6
% 43,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 36,6Industria · % 14,6Eraikuntza · % 4,9Zerbitzuak · % 43,9

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 63,4; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 19,5), eta oinarrizko okupazioak % 2,4.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 64,0 eta emakumeen % 62,5).

% 19,5
% 63,4
% 14,6
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 19,5Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 63,4Oinarrizko okupazioak · % 2,4Ez dago jasota · % 14,6
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Azaila, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak8% 19,55% 20,03% 18,8
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak26% 63,416% 64,010% 62,5
Oinarrizko okupazioak1% 2,41% 4,00% 0,0
Ez dago jasota6% 14,63% 12,03% 18,8
Guztira41% 100,025% 100,016% 100,0

Okupatuen % 41,5 besteren konturako langileak dira, eta % 58,5 norberaren konturakoak.[13]

% 58,5
% 41,5
Norberaren kontura · % 58,5Besteren kontura eta beste egoera bat · % 41,5
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Azaila, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura24% 58,514% 56,010% 62,5
Besteren kontura17% 41,511% 44,06% 37,5
Guztira41% 100,025% 100,016% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 52 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 6.728 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 81,4 km² denez, NAE lurraldearen % 82,6 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 95,3 lur goldagarria (6.415 ha, 50 ustiategitan), % 4,2 larre iraunkorrak (284 ha, 8 ustiategitan), % 0,4 arbolak (29,6 ha, 9 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,09 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
83%
17%
NAE · 6.728 ha (% 82,6)Gainerako azalera · 1.416 ha (% 17,4)
NAE, lur-erabileraren arabera
95%
Lur goldagarria · 6.415 ha (% 95,3)Larre iraunkorrak · 284 ha (% 4,2)Arbolak · 29,6 ha (% 0,4)Baratzeak · 0,09 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 312 behi zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 43 gidari zeuden erroldatuta: 36 gizon (% 83,7) eta 7 emakume (% 16,3)[17]. Biztanleen % 45,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 120 ibilgailuk osatzen zuten: 74 turismo, 12 motozikleta, 10 ziklomotor, 9 kamioi eta 7 furgoneta[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 787 turismokoa zen, probintziako (595) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14 urtekoa zen; turismoen % 10,8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 16,2k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 50 diesel zen eta % 49,1 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,9; probintzian % 0,4). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 5,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 41,4k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
27%
27%
41%
0 etiketa · 3 (% 2,6)ECO · 3 (% 2,6)C etiketa · 31 (% 26,7)B etiketa · 31 (% 26,7)Etiketarik gabe · 48 (% 41,4)
Turismoak, adinaren arabera
11%
11%
18%
45%
16%
< 4 urte · 8 (% 10,8)4–8 urte · 8 (% 10,8)8–15 urte · 13 (% 17,6)15–25 urte · 33 (% 44,6)≥ 25 urte · 12 (% 16,2)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Teruel.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Teruel.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Teruel.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Teruel.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Teruel.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1632357.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Teruel.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Teruel.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Aragoi
 Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Azaila&oldid=11838480"(e)tik eskuratuta