Rillo
| Rillo | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aragoiko udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Teruelgo probintzia | ||||||||||
| Alkatea | Santiago Marzo Gracia | ||||||||||
| Izen ofiziala | Rillo | ||||||||||
| Posta kodea | 44710 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 44195 | ||||||||||
| Herriburua | Rillo | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 40°43′22″N 0°59′46″W / 40.7229°N 0.9962°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 53,305829 km² | ||||||||||
| Altitudea | 1.269 m | ||||||||||
| Mugakideak | Lidón, Pancrudo, Utrillas, Escucha, Mezquita de Jarque, Cañada Vellida, Fuentes Calientes, Perales del Alfambra eta Visiedo | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 95 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 2 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | TE | ||||||||||
| Hizkuntza ofiziala | gaztelania | ||||||||||
Rillo Teruelgo udalerria da, Comunidad de Teruel eskualdean dagoena.
Azken erroldaren arabera 95 biztanle zituen 53,3 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Lidón, Pancrudo, Utrillas, Escucha, Mezquita de Jarque, Cañada Vellida, Fuentes Calientes, Perales del Alfambra eta Visiedo.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 53 gizon, 41 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 39,4 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 44,9) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 11,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 5,3 —probintzian % 16,2—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 5 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 100)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Alemania dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 141 etxebizitza zeuden: 42 (% 29,8) nagusiak eta 99 (% 70,2) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 5 plazarekin (5 plaza etxebizitzako).[5]
Etxebizitza multzoa
Teruelgo mapa
Guztira 42 etxegune zeuden, eta horietatik 15 (% 35,7) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 93 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 46,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,6; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 24,7; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 6,5.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 36,4 zen 2021ean eta % 46,2 2024an; beraz, 9,9 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 13,6 izatetik % 6,5 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 43,9 ziren, eta gizonen artean % 48,1; 4,2 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 7,3 eta gizonen % 5,8 ziren.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 43 | % 46,2 | 25 | % 48,1 | 18 | % 43,9 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 21 | % 22,6 | 12 | % 23,1 | 9 | % 22,0 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 23 | % 24,7 | 12 | % 23,1 | 11 | % 26,8 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 6 | % 6,5 | 3 | % 5,8 | 3 | % 7,3 |
| Guztira | 93 | % 100,0 | 52 | % 100,0 | 41 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 36,4 | % 20,5 | % 29,5 | % 13,6 | 88 |
| 2022 | % 41,0 | % 21,7 | % 28,9 | % 8,4 | 83 |
| 2023 | % 40,0 | % 24,4 | % 27,8 | % 7,8 | 90 |
| 2024 | % 46,2 | % 22,6 | % 24,7 | % 6,5 | 93 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.725 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 32.093 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.364 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 20.650 euro zen. Errenta gordina 19.966 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 61[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 21), beste diru-sarrerak (% 14,6), langabezia-prestazioak (% 0,4), beste prestazioak (% 3).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 32,4 da, probintziakoaren (28,4;
Teruelgo mapa) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) parean. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,7 da, probintziakoaren (2,5;
Teruelgo mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Rillo udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 66 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 71,0; gainerako % 29,0 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 3,0 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 76,9 zen eta emakumezkoena % 63,4; langabezia-tasa, aldiz, % 0,0 eta % 7,7 zen, hurrenez hurren.[11]
Okupatuen kopurua 61 zen 2023ean, 2021eko 53etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 34,4 osatzen dute, eta gizonek % 65,6.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 64 | % 68,8 | 40 | % 76,9 | 24 | % 58,5 |
| Langabeak | 2 | % 2,2 | 0 | % 0,0 | 2 | % 4,9 |
| Inaktiboak | 27 | % 29,0 | 12 | % 23,1 | 15 | % 36,6 |
| Guztira | 93 | % 100,0 | 52 | % 100,0 | 41 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 57,4), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 26,2), eraikuntza (% 9,8) eta industria (% 6,6).[12]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 59,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 29,5), eta oinarrizko okupazioak % 6,6.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 60,0 eta emakumeen % 57,1).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 18 | % 29,5 | 10 | % 25,0 | 8 | % 38,1 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 36 | % 59,0 | 24 | % 60,0 | 12 | % 57,1 |
| Oinarrizko okupazioak | 4 | % 6,6 | 4 | % 10,0 | 0 | % 0,0 |
| Ez dago jasota | 3 | % 4,9 | 2 | % 5,0 | 1 | % 4,8 |
| Guztira | 61 | % 100,0 | 40 | % 100,0 | 21 | % 100,0 |
Okupatuen % 63,9 besteren konturako langileak dira, eta % 36,1 norberaren konturakoak.[14]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 22 | % 36,1 | 15 | % 37,5 | 7 | % 33,3 |
| Besteren kontura | 39 | % 63,9 | 25 | % 62,5 | 14 | % 66,7 |
| Guztira | 61 | % 100,0 | 40 | % 100,0 | 21 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 3.515 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 53,3 km² denez, NAE lurraldearen % 65,9 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 56,3 lur goldagarria (1.978 ha, 11 ustiategitan), % 43,7 larre iraunkorrak (1.537 ha, 8 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,1 ha, 4 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 3.593 ardi eta ahuntz zeuden[17].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 43 gidari zeuden erroldatuta: 28 gizon (% 65,1) eta 15 emakume (% 34,9)[18]. Biztanleen % 45,7 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 99 ibilgailuk osatzen zuten: 61 turismo, 16 furgoneta, 6 kamioi, 6 motozikleta eta 4 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 649 turismokoa zen, probintziako (595) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 14,2 urtekoa zen; turismoen % 8,2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 9,8k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 68,7 diesel zen eta % 31,3 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 41,4k ez zuen etiketarik[oh 4].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Teruel.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Teruel.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Teruel.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Teruel.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Teruel.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1651270.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Teruel.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Teruel.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

