Indie

भारत (Bhārat) Indie
Fana	Herb
Mòtto: सत्यमेव जयते

Òficjalny jãzëk	Hindi
Stolëca	Nowé Delhi
Fòrma państwa	repùblika
Prezydeńt	Draupadi Murmu
Premiéra	Narendra Modi
Wiéchrzëzna % wòdë	3.287.590 km² 9,56%
Lëdztwò (2025)	1 463 865 525
Dëtk	rupia (INR)
Czasowô cona	UTC 5:30
Nôrodné swiãto	15 zélnika
Himn	Jana Gana Mana
Kòd	IN
Internet	.in
Telefón	+91

Indie (hindi: भारत, Bhārat, pò anielskù: India) to państwò w pôłniowi Azëji, na Indijsczim półostrówie.

Stolëca: Nowé Delhi - kòl 0,312 mln lëdztwa
Inne wiôldżé garde: Mumbaj (przódë jakno Bómbôj) - 12,6 mln lëdztwa, Delhi (dôwnô stolëca.) - 10,4 mln, Kòlkôta (przódë jakno Kalkuta), Chennai (przódë jakno: Madras), Bangalore, Hajdarabad, Ahmadabad, Kanpur.
wiéchrzëzna: 3.287.590 km²

Historiô

Indie to barzo stôrô cywilizacëjô. Pòwstała ok. 3300 p.n.e. w dolënie Indusu^[1]. Jej wôżnymi zwënégami sã kanalizacëjô, systema miar i wôg czy kòłowi transpòrt. Jãzëkã bëł Sanskrit Bëło też tam wiele religijów, nôstarszô je wedizm (pòtemù braminizm i hinduizm), Indie sã także tatczëznã bùddizmu, chtërën narodzëł sã w VI stalata p.n.e.^[2]

W 320 p.n.e. indijscze garde-państwa òstały zjednóne pòd wòdzã Czandragupti z dinastëji Maurjów, chtërna stwòrzëła stolemne jimperium, zmòcnione pòtemù przez Aśokę. Rozkwit Indji miał mol za rzãdów dinastëji Gùptów (ok. 320–ok. 540) w jich czasach bëło rozszérzenié greńc państwa^[3]. Jimperium ùstało jistniec z przëczëne nôjôzdu Hunów. VII-XII st miały mol nôjôzdi mùzułmónów.

W 1526 pòwstało państwo wiôldżich Mogołów, chtërne w XIX stalata stało sã britijskô kòloniã (Britijsczi Indie)^[4]. 15 zélnika 1947 Indie zwëskały samòstójnotã^[5]. 26 stëcznika Indie stały sã repùblikã^[6] (do 1950 przédnikã kraju bëł król britijsczi).

Demografiô

W 2025 Indie bëłë nôbarzi zalëdzônym krajem swiata. Lëdztwo je 1 463 865 525^[7] mieszkańców, w tim: : 39% to Hindusë, 8% Telugòwie, 8% Bengalczëcë, 7% Marathowie, 7% Tamilowie, 5% Gùdzaratowie, 4% Kannadowie, 4% Keralczëcë (18% jinsze miészëznë).

Nôwikszô religijô to hinduizm, chtërnego w 2011 wëznawało 79.8%, na drëdzim molu islam, zaòstałë chrzescëjanizna 2.3%, sikhizm 1.7% a jinsze niesprecyzowône 2%^[8].

Przëpisë

↑ Indus Valley Civilization Begins in South Asia EBSCO
↑ Starożytne Indie – życie, kultura i osiągnięcia w starożytnych Indiach
↑ Guptowie Encyklopedia PWN
↑ INDIE Encyklopedia Interia
↑ India's Independence National Geographic Education
↑ Republic of India Know India
↑ India Population Worldometer
↑ India The World Factbook

To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.

Państwa w Azëji
Afganistón \| Armenijô \| Azerbejdżan \| Bahrajn \| Bangladesz \| Bhutan \| Myanmar (dôwni Birma) \| Brunejô \| Chinë \| Cyper \| Filipinë \| Grëzóńskô \| Indie \| Iran \| Irak \| Izrael \| Japòńskô \| Jemen \| Jindonezjô \| Jordaniô \| Kambòdżô \| Katar \| Kazachstan \| Kirgistan \| Półniowò Kòreja \| Nordowô Kòreja \| Kùwejt \| Laòs \| Liban \| Malediwë \| Malezjô \| Mòngolskô \| Nepal \| Òman \| Pakistan \| Ruskô \| Saudëjskô Arabijô \| Singapùr \| Sri Lanka \| Syrëjô \| Tadżikistan \| Tajlandiô \| Tajwan \| Pòrënkòwi Timor \| Tëreckô \| Turkmenistan \| Ùzbekistan \| Wietnam \| Zjednóné Arabsczie Emiratë
Zanôléżné teritoria: Palestinskô \| Makaù \| Tibet
Nëuznoné teritoria: Kurdistón \| Nordowy Cyper
Teritoria państwów butén Azëji: Austr: Òstrów Gòdów ë Kòkòsowe Òstrowë \| Egipt: Synaj \| Greckô: òstrowë Sporadë, Chijos ë Lesbos

[1] Indus Valley Civilization Begins in South Asia EBSCO

[2] Starożytne Indie – życie, kultura i osiągnięcia w starożytnych Indiach

[3] Guptowie Encyklopedia PWN

[4] INDIE Encyklopedia Interia

[5] India's Independence National Geographic Education

[6] Republic of India Know India

[7] India Population Worldometer

[8] India The World Factbook

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

Państwa w Azëji
Afganistón \| Armenijô \| Azerbejdżan \| Bahrajn \| Bangladesz \| Bhutan \| Myanmar (dôwni Birma) \| Brunejô \| Chinë \| Cyper \| Filipinë \| Grëzóńskô \| Indie \| Iran \| Irak \| Izrael \| Japòńskô \| Jemen \| Jindonezjô \| Jordaniô \| Kambòdżô \| Katar \| Kazachstan \| Kirgistan \| Półniowò Kòreja \| Nordowô Kòreja \| Kùwejt \| Laòs \| Liban \| Malediwë \| Malezjô \| Mòngolskô \| Nepal \| Òman \| Pakistan \| Ruskô \| Saudëjskô Arabijô \| Singapùr \| Sri Lanka \| Syrëjô \| Tadżikistan \| Tajlandiô \| Tajwan \| Pòrënkòwi Timor \| Tëreckô \| Turkmenistan \| Ùzbekistan \| Wietnam \| Zjednóné Arabsczie Emiratë
Zanôléżné teritoria: Palestinskô \| Makaù \| Tibet
Nëuznoné teritoria: Kurdistón \| Nordowy Cyper
Teritoria państwów butén Azëji: Austr: Òstrów Gòdów ë Kòkòsowe Òstrowë \| Egipt: Synaj \| Greckô: òstrowë Sporadë, Chijos ë Lesbos