Het Virginaal

 

Een prachtig schilderij van Johannes Vermeer.   

Het heet De Muziekles of Dame aan het virginaal of...  

Vermeer schilderde het tussen 1662 en 1664. 

Ik geloof dat het schilderij niet in Nederland te zien is. Wel in Buckingham Palace, waar zich trouwens heel veel werk van 17e-eeuwse schilders bevindt. 

En nu staat er zomaar een virginaal in Huis Bonck. 

Ik heb een paar keer dienst gedaan in Bonck  nadat het virginaal was geïnstalleerd en er zijn mensen die het intrument meteen herkennen. 

Echter ook heel veel mensen kennen het werk van Vermeer niet en denken dat een virginaal iets gynaecologisch is of zo. Heel grappig. 

Na een bezoek aan Bonck vergeten ze het nooit meer, want het is zelfs toegestaan er voorzichtig op te spelen. 

Ik heb het zelf ook geprobeerd en hoewel mijn pianocarrière als mislukt moet worden beschouwd: Vader Jacob lukt me nog net. 

Maar ja dat lied mag dan wel oud zijn,  maar niet zó oud. 

Misschien moet ik het Wilhelmus maar eens een beetje gaan oefenen. Of Die winter is verganghen. 

Het virginaal is een snaarinstrument en lijkt een beetje op een klavecimbel of een spinet. 

En het staat prachtig bij ons. Op precies zo'n plek als op het schilderij,  tegen de muur naast het raam.  

Ik heb het vast al heel vaak gezegd: als je in Huis Bonck bent, een huis uit 1624 en je neemt rustig de tijd... dan kun je je heel erg goed voorstellen dat je in de 17e eeuw bent aangeland. 

Dat koopman Bonck na een dag werken en na de maaltijd, een poosje luisterde naar zijn vrouw die wat speelde op het virginaal. 

Een cadeautje van Hendrick de Keyser Monumenten

 

 In huis Bonck, waar ik vrijwilliger ben (maar nu even niet), is veel te zien, het is een echt museumhuis.

En afgezien van mooie tegels op de vloer, zijn er ook langs de wanden en bij de haard tegels te bewonderen. Heel bijzonder. 

Ik heb al een paar keer meegemaakt dat er iemand speciaal voor die decoratieve tegels kwam en die uitgebreid ging bekijken. 

Dat is dan overduidelijk een kenner. Dat ben ik niet, ik vind het gewoon erg leuk om te zien.

Ook dit jaar kregen de vrijwilligers een kerstcadeautje van Hendrick de Keyser Monumenten. 

(Dat is de club die o.a. de museumhuizen beheert en onderhoudt en zo de woongeschiedenis van Nederland laat zien.) 

Alle vrijwilligers kregen namelijk een, oud historisch tegeltje. 

En wij kregen er zelfs twee omdat we allebei vrijwilliger zijn. 

Begin januari was dat, net na mijn val. Daarom kom ik er nu pas aan toe. 

Mijn  man koos en ik weet niet wat er nog meer was, maar ik vind die van ons heel erg leuk. Vooral die eenhoorn. 

Ja ik woon natuurlijk niet voor niets in een stad met een eenhoorn in het stadswapen.

Er zat zelfs een standaardje bij om ze op te zetten. Maar bij ons gaan ze hangen aan de muur.

Wat een lief, leuk en doordacht cadeau was dat! 

Koekjes

 Als je in een van de museumhuizen van Hendrick de Keyser Monumenten komt, krijg je info en een hartelijke ontvangst.  

In Huis Bonck serveren wij aan bezoekers die dat willen een kopje thee,  in  een 17e eeuws kopje. Tot voor kort was daar geen koekje bij. 

Omdat Bonck vierhonderd jaar bestaat dit jaar, omdat we dus jarig zijn, werd er een wedstrijd uitgeschreven. Wie bedenkt een perfect koekje voor het huis? Het moest natuurlijk wel met 17e eeuwse ingrediënten. 

De prijs was een overnachting in het huis. 

Enfin er kwamen heel wat inzendingen. En daaruit werd er een aantal gekozen en beoordeeld. Vrijwilliger/collega Onno, die verstand heeft van bakken, de directeur van Hendrick en Cees Holtkamp, de bekende bakker uit Amsterdam, vormden de jury. 

Zij kozen een koekje dat voldeed aan de eisen en de verwachtingen Het moest haalbaar zijn, origineel en natuurlijk lekker. Bedacht door Ineke uit Vollenhoven. 

Vervolgens moest er een stempeltje worden gemaakt, met een afbeelding van Huis Bonck en toen dat allemaal geregeld was, werden de eerste koekjes gemaakt en geproefd. 

Nou, ze zijn heerlijk. De bedoeling is dat de vrijwilliger ze bakt beneden in de kelder (en dan niet zeventiende eeuws hoor, er staat gewoon een oventje). Het huis gaat dan heerlijk ruiken. Onno maakt het deeg. 

Ik stond niet echt te springen, bij mij gaan dat soort dingen nogal eens mis. Maar inmiddels heb ik het gedaan en ze waren lekker volgens de bezoekers van die dag en mijn collega.

Het kruidenmengsel, genaamd Pouldre, maakt de smaak van het koekje. Kijk, dit is pouldre:

De bedenkster van het koekje heb ik ook ontmoet. Zij had er net overnacht toen mijn dienst begon en ze had een extra gevuld trommeltje mee voor de vrijwilligers. Leuk toch allemaal. 

Hendrick de Keyser Monumenten 105 jaar & 5 jaar museumhuizen

Ik heb het al vaker over Hendrick de Keyser gehad. Hendrick de Keyser Monumenten heet het tegenwoordig. 

En zoals ze zelf zeggen: 'Hendrick de Keyser behoudt historisch, waardevolle huizen en hun interieur voor de toekomst. Je kunt er wonen, werken, feesten en logeren. Of ze bezoeken als museumhuis'. 

Ze hebben heel veel huizen en dus ook heel veel vrijwilligers. Ik ben er daar een van en ik vrijwillig in Huis Bonck. Mijn man ook. 

Vrijwilligers'werk'... ik schrijf dat werk meestal tussen aanhalingstekens omdat het niet echt voelt als werk.  Ik vind het leuk om te doen, om verschillende redenen. Een van die redenen: het is fijn om je gewaardeerd te voelen. 

Dat laatste uit zich in allerlei dingen. De lieve, behulpzame en geduldige manier van doen van de leidinggevende in het huis waar ik ben,  is daarin erg belangrijk. 

Het uit zich ook als er iets georganiseerd wordt voor de vrijwilligers. 

Dat laatste werd deze keer groots aangepakt. Het was dan ook een feestdag vanwege 105 jaar Hendrick de Keyser Monumenten & 5 jaar Museum huizen.  

Op de foto hierboven zie je de meeste vrijwilligers van al die huizen bij elkaar. Het zijn er meer dan vierhonderd. 

En we staan met ons allen op het bordes van Paleis 't Loo. 

Het enige wat we deze dag hoefden te doen was zorgen dat we op tijd bij de opstapplaats waren. Gewoon in ons eigen Hoorn. 

Vervolgens werden we zeer comfortabel vervoerd. Bij aankomst koffie met iets lekkers. Welkom door de directeur van Paleis 't Loo en mensen van Hendrick de Keyser. Vervolgens de HDK-Palace quiz en een lekkere lunch. Muziek erbij..

Na de lunch gingen we in groepen uiteen om het net vernieuwde Loo te bekijken en bewonderen. De ondergrondse uitbreidingen, het Paleis zelf met de tentoonstellingen en natuurlijk de tuinen. 

Ik zeg alvast dat het prachtig was en zal er een andere keer nog wat meer van laten zien. 

Daarna volgden dus 'de' bordesfoto en nog een gezellige borrel. Wat een topdag hadden we. En helemaal als je ook nog bedenkt dat de storm Poly een dag eerder was!

Mijn man en ik hadden nog een leuk extraatje. Toen we even gingen kijken waar die foto gemaakt zou worden, werden we aangesproken door een gids van 't Loo. Ze vroeg of ze voor die prachtige deur een foto van ons zou maken. Dat deed ze, maar daarna ging ze vertellen en vertellen. Ze had er overduidelijk zin in en wat ze vertelde was superinteressant. Wel een kwartier lang. Allerlei zaken vertelde ze die we niet wisten en zonder haar ook niet te weten zouden zijn gekomen. Mazzel was het. 

En vooruit, omdat jullie ons in die hele grote groep niet kunnen vinden, hier de foto die die gids maakte: 

Zonder dat ik iets over 't Loo heb verteld, snap je vast wel dat we een prachtige dag hadden. Echt, een cadeau!

Ken je hem?

 

Komt hij je bekend voor? Dat zou kunnen als je met enige regelmaat kijkt naar BinnensteBuiten. 

Het is Valentijn Carbo, hij is architectuurhistoricus en werkt voor de Vereniging Hendrick de Keyser. 

Dat is de vereniging die historische huizen in bezit heeft en houdt en ook onderhoudt. Met het doel die huizen en de interieurs te bewaren voor de toekomst. Ze hebben in heel Nederland meer dan vierhonderd huizen. Er zijn huizen waar je kunt overnachten, er zijn huizen die je kunt huren en er zijn huizen waar je naar binnen kunt om alles eens te bekijken. Dat zijn de museumhuizen.

En zo'n museumhuis staat in Hoorn. Dat is Huis Bonck. Genoemd naar de eerste eigenaar, de koopman Frederickszoon Bonck. 

Een huis uit 1624 en zulke huizen zijn er niet zo veel meer. 

In BinnensteBuiten laat Carbo met enige regelmaat huizen zien van historisch belang. Ook een keer Huis Bonck. 

Het zal vast nog wel eens herhaald worden, maar je kunt het ook gewoon hier zien: 

https://binnenstebuiten.kro-ncrv.nl/wooninspiratie/video/huis-bonck-hoorn

Vorige week was Valentijn Carbo  in Huis Bonck en de vrijwilligers die daar 'werken', waaronder ik, waren er ook. 

We kregen weer wat extra informatie om straks als het huis in april weer opent,  nog beter op de hoogte te zijn van hoe het allemaal zit. Wie er gewoond hebben, wat de functie van het huis was in de verschillende eeuwen.  

En wat ik ook erg interessant vond: hoe we dat  allemaal weten. Speurtochten in archieven, persoonsregisters, kadaster, familieregisters en nog veel meer. 

Ook wat inrichting betreft. 

Daarover is veel informatie afkomstig van schilderijen, maar bijvoorbeeld ook van poppenhuizen, waarin het werkelijke leven tot in detail werd geïmiteerd. Hoe was bijvoorbeeld de verlichting in zo'n huis in die tijd?

Nou, de vrouw op dit schilderij heeft  een hoge kaarsenstandaard waardoor het kaarslicht op haar werk valt. Precies zo'n standaard staat 'bij ons'. 

(Schilderij van navolger Ludolph de Jongh: Vrouw naaiend bij kaarslicht. 1650-1655)

 

Valentijn Carbo is een uitstekende verteller. We hingen aan zijn lippen. 

Leuk zo'n middag. Leerzaam en gezellig.

Verwend

 

In het normale leven, lang geleden, was ik vrijwilliger in Huis Bonck. Gastvrouw. 

Ik vond het heerlijk om daar te zijn, in zo'n prachtig oud huis, met zoveel sfeer. 

Eén van de dingen die ik heel erg mis in deze tijd. Ook de gezelligheid mis ik, de gesprekken met de andere vrijwilligers en  met de bezoekers. 

Dat is mijn eigen schuld, het huis is al lang weer open, maar ik heb de keuze gemaakt om daar in deze periode niet te zijn. 

Eén keer heb ik het gedaan, maar ik zag er van tevoren al behoorlijk tegenop, was gespannen toen ik er was en na afloop ook en maakte toen mijn keuze. Tja. 

Het huis is van de vereniging Hendrick de Keyser en die vereniging zorgt goed voor haar vrijwilligers. 

Zo hadden we vorig jaar een mooie uitstap naar het Openluchtmuseum in Arnhem. Met een paar interessante lezingen en een voortreffelijke lunch.  Ook dit jaar zou er een uitstap zijn, maar ja, met zoveel vrijwilligers uit het hele land, ging dat natuurlijk niet door. 

In plaats daarvan kregen alle vrijwilligers een geweldige kaart van 'hun' huis. Die kaart vind ik zo bijzonder dat ik hem hier wil laten zien. 

Ik hou van kaarten en dit is echt een juweeltje. Hoe ze dat maken... ik snap het niet, maar ik geniet er van. Kijk zelf:

Ik vond  de buitenkant van de kaart al erg mooi, maar de verrassing zat aan de binnenkant. Want als je kaart openvouwt, pop-up, zie je Huis Bonck.  Recht overeind en volle glorie, mag ik wel zeggen. 

Dat is toch echt wel een cadeau vind je niet? Er hoorde ook nog een cadeaubon bij. Superleuk natuurlijk, maar die kaart... die ga ik koesteren

Een tekening van Huis Bonck

Huis Bonck, het prachtige huis uit 1624,  aan de Binnenluiendijk in Hoorn.
Het huis waar ik dienst doe als vrijwilliger, met nog een heleboel andere mensen.
Ik mis het huis nogal.
Lekker op m'n gemakje wandelend, er heen.  Er dan een paar uur zijn.
De zon die prachtig naar binnen valt door al die kleine ruitjes. De rust die er meestal heerst. Het hangkamertje.
Ik stel me heel vaak voor hoe het geweest moet zijn, toen in de 17e eeuw.
Verder het prettige gezelschap van een of twee andere vrijwilligers.
En de bezoekers natuurlijk... ja ik mis het allemaal.
Een van de laatste keren dat ik er was, voor de sluiting, kwamen B &M op bezoek.
Ze kregen een mini-rondleiding en een kopje thee uit de oude kopjes.
Bert had bovendien een verrassing mee, namens zijn broer Jaap: een boekje met werk van tekenjournalist Gerrit Dekker. Een boekje waar een tekening in staat van Huis Bonck.
Dat was niet zo zeer een verrassing voor mij. 
De bedoeling was dat ik het door zou geven aan Pauline en zij is degene die de 'Bonckzaken' regelt namens de vereniging Hendrick de Keyser.
Maar ik mocht het gerust eerst meenemen naar huis, zei Bert en dat deed ik natuurlijk, want ik hou van zulke dingen.

Die Gerrit Dekker, was dus tekenjournalist.
Zie je ook niet vaak meer hè, tekeningen in de krant. Eigenlijk alleen nog bij rechtbankverslagen. En die lees ik nooit.
Maar Gerrit kon er wat van. Wat lijkt me dat toch heerlijk als je zoiets doet en er dan ook nog je brood mee verdient.
Enfin, op de tekening hierboven,  zie je dus bijna datgene wat je nu nog steeds ziet als je uit het raam van Huis Bonck kijkt: een prachtig gezicht op de Hoofdtoren.
Wat is Hoorn toch een fijne stad om in te wonen.Wist je dat we hier meer dan achthonderd monumenten hebben?
En in twee daarvan 'werk' ik. (want het Westfries Museum is ook een monument).

Dat je vrijwilligerswerk zo kunt missen hè.
Wat ik trouwens zeer kon waarderen, vorige week, was de belangstelling vanuit beide organisaties. Dat ze even bellen of mailen en vragen hoe het gaat. Superlief.
Enfin, hopen maar dat er andere tijden komen. Heel andere tijden.
En tot die tijd is het boekje bij mij.

't Wordt Kerst

't Wordt Kerst. En dat merk je aan van alles en nog wat.

Zo was ik eergisteren een dagje op Noor en Jet aan het passen. De kerstboom staat al, in hun huis en toen ik binnenkwam gingen ze me uitgebreid inpraten over alle ballen en lichtjes enzo.
Onze dochter had het Dick Bruna-boekje genaamd Kerstmis klaar gelegd.
En het bijbehorende stalletje. Dat stalletje kreeg ik niet in elkaar gezet, maar het verhaal van Kerstmis vertellen aan de hand van dat boekje, dat ging natuurlijk heel best.
Hoe best bleek de volgende dag, toen deze foto me werd ge-appt.
Met de volgende tekst:
'Ok Jezus', zegt Noor tegen Jet, 'nu word je even in doeken gewikkeld'. 
Wat een stel is het. Drie jaar en negen maanden zijn ze nu en  ze spelen alles na
Dit dus ook, met een Frozen dekentje. 
Noor en Jet zitten op een crèche, nog even... Ze hadden een echte uitnodiging gekregen voor het kerst-diner aldaar. Alleen voor de 3+-ers. 
Wat een idee hè van die juffen.  De dames hadden er nu al zin in en ook alvast bedacht wat ze mee wilden nemen.

Gisteren was er in Huis Bonck, waar ik als vrijwilliger werk, een lezing over de restauratie en hoe dat allemaal in zijn werk was gegaan. 
Echt heel interessant, dat was al een cadeautje op zich. 
Maar de vrijwilligers kregen ook nog een Kerstpakket. Een heel erg leuk kerstpakket zelfs. Met bekers, een vilten kerstboom en allerlei lekkere dingetjes. Zo lief, dat verwachtte ik totaal niet. Het is fijn om je gewaardeerd te voelen. 

Het wordt nu dus ook tijd om mijn ultieme decemberlied hier weer te laten horen en zien. 
When the Thames froze. Van Smith & Burrows
Dat doe ik ieder jaar, dus je kunt het gewoon overslaan hoor. 
Maar ik vind het zo sfeervol en als het hier op mijn blog staat, klik ik het zelf ook weer eens een paar keer aan. 
En ik krijg altijd tranen in mijn ogen en een brok in mijn keel bij het refrein.
So tell everyone that there's hope in your heart...

        

 

Vertelwandeling in Hoorn

Nikolaas Verkolje, 1727

Kijk, hier op dit schilderij, zie je Tabo Jansz. Hij was de bediende van de Hoornse regent Adriaan van Bredehoff. 
Voor alle duidelijkheid, de witte man is de regent.
Het schilderij bevindt zich in het Westfries Museum en het leuke is, dat het schilderij het startpunt vormde voor een wandeling door Hoorn. Een zogenaamde vertelwandeling.

Verhalenverteller Julian Wijnstein is in de huid gekropen van de bediende Tabo Jansz en tijdens de wandeling vertelt  hij over Tabo. en het leven in de Gouden Eeuw. En over de West-Indische Compagnie.

Tabo, een zwarte bediende, een slaaf.
Al moet je tegenwoordig zeggen 'een tot slaaf gemaakte'.
Blijkbaar had hij, slaaf of tot slaaf gemaakte, een goede verstandhouding met van Bredehoff. Want na diens dood erfde hij een behoorlijk bedrag. 
Tabo werd lid van een gereformeerde kerk, trouwde en veranderde zijn naam in.... De Bruin!!!!

'Tabo en jij' was de titel van deze wandeling. De bedoeling was dat de deelnemers na gingen denken over de W.I.C.,  de slavernijgeschiedenis.
En dat deden we ook.
Eigenlijk gaf Julian Wijnstein een stem aan Tabo.

Maar ook verder vond ik het interessant. Zo werd aandacht besteed aan de boongang. Daar had ik nog nooit van gehoord.
Het is de manier waarop vroeger de burgemeesters werden gekozen. De gegoede burgers kwamen in de kerk bijeen, op Goede Vrijdag en trokken een voor een een boon uit een zak. Dat waren witte bonen, maar er zaten ook negen zwarte bonen in. De mannen die een zwarte boon hadden mochten samen de burgemeester kiezen en ze mochten ook de schepenen voorstellen, nomineren, waar de schout dan weer uit mocht kiezen.
De deelnemers aan de wandeling mochten zelf ook een boon uit een zakje vissen. Als je een bruine trof kon je later, terug in het museum,  stemmen tegen of voor de W.I.C.  Ik had een witte, dus stemde niet. Maar misschien ga ik hem wel planten, die boon.

Een van de haltes op de wandeling, was trouwens 'mijn' Huis Bonck,   waar de deelnemers een bekertje (West-Indische) tamarindesiroop te drinken kregen.
Erg lekker trouwens.

Hendrick de Keyser

Nog bijna niets heb ik verteld over mijn nieuwe 'baantje'.
Dat baantje houdt in dat ik gastvrouw ben in een van de museumhuizen van de Vereniging Hendrick de Keyser.
Daar kom ik later nog op terug.
Nu eerst maar eens even over Hendrick de Keyser.
Dat is namelijk een vereniging die als doel heeft,  huizen met historische of architectonische waarde, te behouden. Veilig te stellen. Voor de toekomst, voor 't nageslacht.
Ik had wel eens van de vereniging gehoord, ik kende ook het logo.

Maar verder wist ik er niet veel van.
Dat logo vind ik trouwens mooi, omdat het de handtekening is van Hendrick de Keyser himself

Foto Wikipedia

Hendrick de Keyser was een architect. En beeldhouwer was hij ook.
Hij leefde van 1565 tot 1621.
Het is dus bijna vierhonderd jaar geleden dat hij stierf.
Bijzonder dat er vandaag nog steeds zo veel werk van deze man bewaard is gebleven.
In mijn eigen stad Hoorn,  ontwierp hij bijvoorbeeld de Waag.
En ook in Delft en in Rotterdam zijn ontwerpen van hem te vinden.
In Delft bijvoorbeeld het praalgraf van Willem van Oranje
Maar vooral in Amsterdam, wemelt het van de door hem ontworpen gebouwen.
En torens. 
Zoals daar zijn de Noorderkerk en de Westerkerk  mét de Westertoren.
Bedacht door Hendrick, maar afgemaakt door zijn zoon Pieter de Keyser.
Enfin, al met al te veel om op te noemen. Dat moet dus wel een heel bijzonder mens zijn geweest. Een creatieve duizendpoot.

Toevallig maakte ik nog niet zo lang geleden  een mooie foto van de Zuiderkerk.
Ook door onze brave Hendrick ontworpen. Komt me nu van pas.

Terug nu naar de vereniging.
Die bestaat inmiddels ruim  honderd jaar en heeft heel wat huizen in bezit.
Dat zijn er,  verdeeld over het land,  meer dan vierhonderd.
Niet alleen heel oude huizen , maar ook huizen van recenter datum die dan een voorbeeld zijn van een bepaalde architectuur.
Dus heel verschillend.
Het huis waar ik  ben,  is een koopmanshuis uit 1624. Maar er zijn ook vissershuisjes, villa's, boerderijen, buitenplaatsen.
Ze worden aangekocht of verkregen, gerestaureerd en onderhouden.
Vervolgens verhuurd of als museumhuis in gebruik genomen. Of gebruikt als Monument&Bed.

Ik ben geïnteresseerd in ons verleden. Ook in huizen. Dus spekkie voor mijn bekkie.